نمایش چکیده انگلیسی

تداوم و دگرگونی نمادهای شهری در گذار از دوره ساسانی به اسلامی با رویکرد معنایی: مطالعه‌ای تطبیقی در شهرهای منتخب ایران

رعنا صوفی1 علی قاسمی2 شقایق امجد یزدان دوست3 زهرا زهبری4

چکیده :
پس از حمله ی اعراب مسلمان و فتح امپراطوری ساسانی ,سرزمین ایران در یک دوره ی گذار از ساسانی به اسلامی قرار گرفت. این دوره ی گذار هم دارای گسست بود هم دارای فرهنگ پذیری. اما پرسش اصلی اینجا مطرح می گردد آیا عناصر بنیادین و نمادین ساسانی از دوره قبلی به دوره ی جدید انقال یافت ؟ و اگر انتقال یافت در چه قالب تازه ای جایگزین گردید. تا کنون بر روی بناهای دینی و یا طرح شهر پایتخت ها و حتی کارکرد فضاها پژوهش انجام گردیده است اما پژوهشی که هم زمان نمادهای دینی و حکومتی و طرح آنها را بر پایه ی معنای آنها در چند شهر در این گذار که منابع برایشان ثبت کرده انجام نگردیده است. در این پژوهش با مطالعه موردی چندگانه کیفی و اکتشافی, سه گروه نماد در شهر ساسانی شامل هسته حکومتی و طرح شهر، آتشکده و چارتاقی، و جای مسجد جامع، در شش شهر منتخب بیشاپور، استخر، ایزدخواست، دارابگرد، اصفهان و نیشابور ,پس از گذار دچار چه سرنوشتی گردیدند. انتخاب شهرها به جهت تنوع در شاهدها برای پیش و پس از دوره گذار انجام شده است. اینکه هر نماد دچار چه سرنوشتی گردیده است,ایا تبدیل به نمادی دیگر شده و یا به جایی دیگر منتقل شده است و حتی رها شده و نابود گردیده است. و نتیج نشان داد که در هیچ شهری از شهرهای متخب هسته ی شهر حکومت ساسانی با همان نقش و عملکر ادامه پیدا نکرد, یا بازاستفاده شد و یا منتقل گردید . برای بعضی هم سرنوشت رهایی و نابودی بود. از لحاظ نماد های دینی تبدیل یا هم‌مکانی با مسجد محتمل تر بوده است , اما شاهدی مستقل و مادی مبنی بر آن وجود نداشت. برای مثال برای شهر نیشاپور شواهد ناهم خوان و متناقض هستند. از لحاظ معنایی فقط درباره ی شهر استخر دگرگونی معنا (انتقال آتش معبد ناهید و احتمالاً تبدیل آتشکده تاجگذاری یزدگرد سوم به مسجد) با منابع واضح و دقیق آمده است. اما همین منابع صرفا متنی و دیرهنگام، ثبت شده است.اما در مورد شهرهای دیگر برداشت از معنا یا فرضیه ی نویسنده بوده است یا نامعلوم و غیرقطعی, پس تداوم قطعی معنای آنها معلوم نمی باشد. عواملی مانند جایگاه نمادین آن مکان، تدابیر احتمالی تازه مسلمانان به جهت حفظ آن نمادها، انگیزه‌های دینی و مالی و همچنین تغییر جغرافیای قدرت توسط منابع مطرح میگردد، اما شاهدهای موجود سنجش سهم هر کدام از عوامل مطرح شده را ممکن نمی‌کند. به دلیل نمونه کوچک مطرح شده ، شاهدین ناهمگون و ساخته پژوهشگر بودن گونه‌بندی، نتایج مطرح شده مشاهده اولیه می باشند و قابل تعمیم به تمامی سرزمین ایران نمی باشند.

کلمات کلیدی : شهر ساسانی شهر اسلامی نمادهای شهری هویت شهری گذار تاریخی تداوم و دگرگونی معنایی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فرهنگ ، جامعه شناسی و روانشناسی شهری
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی
آدرس وب سایت کنفرانس : icarcau.com
کد IOI مقاله : ABKD-ACAHCZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ABKD-ACAHCZ
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/ABKD-ACAHCZ

سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی نقش ظرفیت اکولوژیکی شهری در تحقق عدالت فضایی و محیط‌زیستی
  2. الومینیوم اکسید ونقش ان بر پخت کلینکر
  3. Adaptive Integrated Land Management Framework (AILMF): A Data-Driven Model for Optimizing Land Uses in Iran s Arid and Semi-Arid Regions
  4. An insight into the Iranian garden design (A Nexus of Social Interaction, Cultural Exchange)
  5. تحلیل راهبردهای طراحی فضاهای سبز پایدار در پارک‌های حاشیه شهری و نقش مدیریت شهرداری در تحقق پایداری زیست‌محیطی
  6. بررسی اهمیت ادراک بصری در کالبد شهری با رویکرد معماری پایدار
  7. بررسی نقش فناوری نانو و مدل سازی اطلاعات ساختمان در مدیریت تدارکات در پروژه‌های ساخت و ساز برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار
  8. بررسی رویکردهای نوین در طراحی ساختمان های موقت پایدار برای مناطق پس از جنگ در استان قم.
  9. بستر سازی مناسب در طراحی فضاهای کودک محور برای ارتقا خلاقیت
  10. بررسی میزان صرفه جویی زمانی ناشی از کاربرد فناوری پیش ساختگی در ساختمان سازی
  11. تدوين مولفه هاى كالبدى در ارتقاى سرزندگى محيطى در فضاهاى باز و بسته (مطالعه موردى: مجتمع هاى تجارى-تفريحى)
  12. مدیریت دمایی و کنترل ترک خوردگی بتن حجیم در سازه‌های هیدرولیکی؛ مطالعه موردی پروژه جمع آوری آب‌های سطحی و کنترل سیلاب معدن مس سونگون
  13. Zero-Carbon Architecture Strategies: Vernacular Insights in Iranian Hot Arid Climate
  14. بهینه‌سازی چندهدفه سایه‌بان‌های پنجره با رویکرد تقابل نور روز و مصرف انرژی در اقلیم گرم و خشک (مطالعه موردی: ساختمان‌های اداری اصفهان)
  15. بررسی نقش اصول بیوفیلیک در طراحی مدارس ابتدایی با هدف ارتقای خلاقیت کودکان