بررسی تحول مفهوم طبیعت در معماری اسلامی

شیوا توتونچی1 لیلا زارع2 سعید شومال3

چکیده :
از زمان های دور به ویژه قبل از اوج گیری مدرنیته و انقلاب صنعتی یعنی زمانی که انسان سنتی هنوز از خود و خدای خود بیگانه نبود، احترام به طبیعت و استفاده آن در معماری مورد توجه خاصی بوده است. عالم طبیعت مظهر تجلی جمال و جلال الهی بود و انسان وجود خود را جدا از طبیعت و آفریننده ی آن نمی دید. در نظر چنین انسانی طبیعت نشانی از عظمت و خلاقیت خداوند بود. حفظ حرمت طبیعت به مانند بخشی از فریضه دینی و اخلاقی پنداشته می شد و تجاوز به حریم طبیعت سرکشی برابر خداوند بود. در یک نگاه کلی انسان پیش از مدرن با جهان بینی خاص خود، در تعامل با طبیعت پیرامون خود قرار داشت و طبیعت به اشکال مختلفی در تمامی آثار هنری و معماری جلوه می نمود، به گونه ای که قدیمی ترین بناها زیبایی خود را مدیون الهام از طبیعت بودند. به تدریج این طبیعت گرایی تحت تاثیر پیشرفت های علمی قرار گرفت و تعامل انسان و طبیعت روز به روز کمتر شد. پس از گذشت بیش از چهار قرن سلطه جامعه صنعتی بر طبیعت و بیگانگی انسان از آن با هدف ثروت اندوزی و بهره کشی از طبیعت، تلاش برای جلوگیری از تخریب طبیعت شروع شد. امروزه بازگشت به طبیعت به عنوان یک اصل مهم دوباره مورد توجه قرار گرفته است. اما آنچه که سوال است، تغییر جایگاه عناصر طبیعی در معماری اسلامی از گذشته تا به امروز است و در این مقاله تلاش بر آن بوده تا به بررسی جایگاه طبیعت در معماری اسلامی پرداخته شود.

کلمات کلیدی : معماری اسلامی انسان طبیعت طبیعت گرایی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : کنفرانس بین المللی عمران ، معماری و زیرساخت های شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : icica.ir
کد IOI مقاله : XYCE-ACFEE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYCE-ACFEE

سایر مقالات محل انتشار
  1. مروری بر کاربردهای خودروهای هوشمند در شبکه حمل و نقل
  2. بررسی نقش نانو تکنولوژی در کاهش میزان مصرف انرژی در ساختمان
  3. تاثیر کاربرد مصالح با مقاومت کم کنترل شده (CLSM) در اجرای زیرگذرهای جاده
  4. بررسی میزان تغییر شکل‌های تونل در زمین متورم شونده (بررسی موردی روی دو تونل)
  5. دگرگونی ساختاری میدان کهنه: ارزیابی طرح بهسازي و نوسازي مجموعه ميدان كهنه و مسجد جامع عتيق اصفهان
  6. ساخت و ساز پایدار با تأکید بر مصالح ساختمانی و نوع طراحی
  7. پیش‌بینی ظرفیت باربری نهایی پی‌های دایره‌ای و مربعی توسط شبکه‌ی عصبی
  8. تاثیر مولفه های کالبدی بر احساس امنیت زنان در فضاهای عمومی
  9. بررسی معماری دیجیتال و سیستم های هوشمند ساختمانی
  10. ارزیابی حمل و نقل عمومی برای کاهش آلودگی هوا و کاهش ترافیک کلان شهرها ( مطالعه موردی شهر تبریز)
  11. مکان یابی مراکر خدمات پستی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (نمونه مورد مطالعه: محدوده امام شهر شهر یزد)
  12. سنجش توسعه یافتگی دهستان کوهدشت شهرستان ساری با استفاده از روش شاخص مرکزیت
  13. اهميت و ضرورت ساماندهي بافت های فرسوده با تاکید بر بافت های تاریخی شهری
  14. بررسی الگوی معماری خانه های ساری در دوره قاجار
  15. بررسی تاثیر عوامل زیست اقلیمی بر شکل گیری مساکن روستایی اورامان