جستجو
شاخصههای معماری در رصدخانههای خورشیدی ایران باستان(نمونههای موردی: کعبهی زرتشت، رصدخانهی خورشیدی چغازنبیل و رصدخانهی خورشیدی مسجد سلیمان)
ایلقار اردبیلچی1
چکیده :
بناهای تقویمی را باید فصل مشترک معماری و اختر شناسی/نجوم دانست. مکانی که دادهعای حاصل از مطالعات نجوم در قالب کالبد معماری تجلّی پیدا میکند تا امکانی برای گاهشماری را فراهم آورد. بر این اساس به روش تفسیری-تاریخی و با هدف شناسایی این دادههای نجومی و تأثیر آن بر کالبد معماری گونهی خاصّی از بناهای تقویمی؛ یعنی رصدخانههای خورشیدی و همچنین گونهای از رصدخانههای پرکاربرد در معماری ایران برای ادامهی مطالعه انتخاب شد. از میان این گونهی خاص، که میتوان آن را با عنوان رصدخانههای خورشیدیِ حفرهدار معرفی کرد، سه نمونهی شاخص مورد بررسی قرار گرفت. دادههای حاصل از مطالعات کتابخانهای به روش توصیفی-تحلیلی واکاوی شد.
نتایج حاکی از آن است که در معماری این دسته از رصدخانههای خورشیدی بر مبنای دادههای حاصل از موقعیت خورشید در آسمانِ یک سال خورشیدی، جهتگیری بنا، جبههی جایگذاری حفره/قاب/طاق، عمق و عرض آن و همچنین زاویهی میان حفرهها را تعیین میشود. که در نهایت همهی این موارد نشان از دقت اندازهگیریهای مرتبط با خورشید و قابلیّت معمار در تبدیل این دادهها به اطلاعات قابل استفاده در معماریِ این دسته از بناهای تقویمی دارد؛ چراکه به خوبی این ابنیه کارکرد گاهشمارهی خود را در طول سالیان ادا میکردند.
کلمات کلیدی : رصدخانهی خورشیدی معماری ایرانی کعبه زرتشت چغازنبیل مسجد سلیمان
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : معماری و علم نجوم
محل انتشار : کنفرانس بینالمللی معماری و ریاضیات
آدرس وب سایت کنفرانس : arch-math.kashanu.ac.ir
کد IOI مقاله : XYKF-BKGZE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XYKF-BKGZE
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/XYKF-BKGZE
سایر مقالات محل انتشار
- شاخصههای معماری در رصدخانههای خورشیدی ایران باستان(نمونههای موردی: کعبهی زرتشت، رصدخانهی خورشیدی چغازنبیل و رصدخانهی خورشیدی مسجد سلیمان)
- Application of Double Exponential sinc-collocation method for solving multi-point boundary value problem for optimal bridge design
- Euler-sinc collocation method for Caputo time fractional partial differential equations
- بررسی نقش تناسبات ریاضی در ترجمان تصویری و ملودیک هنرهای معماری و موسیقی
- کاربرد هندسه عملی در مهندسی با نگاهی ویژه به ترسیم پنج ضلعی منتظم از دیدگاه عبدالرحمن صوفی و ابوالوفا بوزجانی
- تبیین شیوه جدید هندسی در ترسیم گره چهار شمسه سرمه دان
- تحلیل و روش ترسیم هندسی گره هشت طبل آلت لغت (بر اساس انطباق با گره درب ورودی زیارتگاه حبیب بن موسی کاشان)
- نظام هندسی خانه های تاریخی میبد مبتنی بر آراء پیرنیا
- واکاوی هندسه سهل و ممتنع در تزئینات آجرکاری بدنه خارجی گنبد کبود مراغه
- Independence fractals of graphs as models in architecture
- تاملی بر نقش هندسه در پیوند دانش بایونیک و طرح معماری سنتی
- Golden Proportion in the Persian-Islamic Architecture; Case study: Hasht Behesht Palace, Isfahan, Iran
- تاثیر مزاج مکان بر تناسبات هندسی فضاها، در معماری ایرانی (مورد پژوهی: خانههای تاریخی کاشان)
- بررسی عملکرد عدد پنج در شکل گیری هندسه ی مسجد جامع عتیق اصفهان
- کاربردهای سری های زمانی در موسیقی