طراحی قابلیت محور، رویکردی روانشناسانه در طراحی محیط

مینو قره بگلو¹ ائلناز نظرزاده²

چکیده :
رفتارهای انسانی همواره در یک مکان(محیط رفتاری)شکل می گیرد وارزیابی جامع او بدون توجه به تاثیرات محیطی امکان پذیر نخواهد بود.به همین ترتیب، مکان را نباید مجزا از رفتار انسان و درک اهداف، نیازها وخواسته های کاربران وفعالیت هایی که مکان امکانات آن ها رافراهم می آورد، ارزشیابی کرد. در یک محیط نیز، قابليت هاي محيط داشته هاي پيکره بندي کالبدي يک شي ء يا يک مکان رفتاري است که آن را براي فعاليت هاي خاصي قابل استفاده مي سازد. بعضي از خواسته ها توسط يک شي ء يا محيط زميني، زنده يا فرهنگي، از ديگر خواسته ها راحت تر تامين مي شوند؛ بعضي از فعاليت ها در پيکره بندي ويژه اي از محيط ساخته شده، نياز هاي بعضي از مردم را تا مين و نياز هاي بعضي ديگررا تامين نمي کنند. قابليت هاي يک محيط کالبدي، خوب يا بد، چيزي است که آن محيط با ويژگي هاي پيکيره بندي و سازنده خود پيشنهاد مي نمايد. بنابراین در پی پاسخ به این سوال ها که سطوح مختلف محیط را چگونه می توان دسته بندی کرد؟ و چه قابلیت هایی را می توان در سطوح مختلف محیطی اظهار داشت که سبب طراحی قابلیت محور محیط می شود؟ به دنبال پاسخ گویی به نیاز های متناظر با این سطوح و قابلیت ها می باشیم. در این پژوهش به روش توصیفی_تحلیلی، به مرور متون و تحلیل محتوای قابلیت های محیط و سطوح محیطی پرداخته تا دسته بندی جدیدی از محیط ارائه داده و چهارچوبی اساسی برای درک قابلیت های محیطی و طراحی بر اساس قابلیت های مختلف سطوح محیطی برسد. طبق چهارچوب این مقاله، محیط دارای سطوح عینی و ذهنی است قابلیت های محیط نیز به دو سطح بالقوه نهفته در محیط و قابلیت های موثر بر انسان طبقه بندی می شود.قابلیت های بالقوه که ادعای رفع خواست و نیاز های انسان را دارد و از سویی دیگر نیاز های انسان توسط قابلیت های موثر تامین می شود. هر چه طراحی بر اساس قابلیت های محیطی صورت گیرد، طراحی موفق تری در راستای تمرکز بر انسان و محیط خواهیم داشت.

کلمات کلیدی : محیط قابلیت های محیطی قابلیت های انسانی سطوح مختلف محیطی

---

زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری و توسعه پایدار
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 5icsau.com
کد IOI مقاله : XAAG-CDDEC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XAAG-CDDEC

سایر مقالات ارائه دهنده

1. گونه شناسی کتیبه ارسی
2. طراحی قابلیت محور، رویکردی روانشناسانه در طراحی محیط

سایر مقالات محل انتشار

1. بررسی کاربرد بامبوی تقویت شده در سازه های زیست محیطی اقامتی گردشگران در جزیره قشم
2. بررسی و تحلیل نقش هنرهای بومی در توسعه گردشگری (نمونه موردی: شهر دزفول)
3. فضای میان ساختمان ها: یکپارچگی، انسجام لزومی کارکردی میان توده و فضا
4. پیشنهاد بکارگیری پیکره دانش مدیریت پروژه در فرآیند دادرسی جهت تسریع مدیریت ادعا در طرح های عمرانی
5. نقش کالبدی فضاهای سبز در ایجاد احساس امنیت در فضاهای عمومی نمونه موردی: روددره ی درکه
6. نگرشی برتوسعه پایدار شهری
7. Iranian Garden Landscape Pattern in the Garden of Museums to improve the quality of urban tourism Case Study: Kerman Shahzadeh Mahan Garden
8. بازآفرینی‌ بافت فرسوده آبکوه با تاکید بر مشارکت اجتماعی
9. چگونگی طراحی محله دوست دار کودک با رویکرد مشارکتی (نمونه موردی: محله سنگلج تهران)
10. رویکردی تحلیلی بر اندیشه های ژاک دریدا و تاثیر آن در معماری
11. Feasibility Study and New Strategies for Creating Sustainable Smart Cities
12. مقایسۀ تطبیقی پل شهرستان با پل‌های الله‌وردیخان و خواجوی اصفهان از منظر ویژگی‌های نیارشی
13. نقش عملکرد مادی ها در شکل گیری ساختار معماری بناهای شهر اصفهان
14. بررسی مفاهیم مکان و لامکان در محدوده فضایی تیمچه مظفریه بازار تبریز
15. شاخصه¬های پایداری در طراحی ساختمانهای تجاری – اداری (مطالعه موردی: شهر اهواز)