بررسی تطبیقی نقوش کاشیکاری در بناهای دوره قاجاریه

ساناز کاوسی1 نازنین دهناد2 نازنین یزدان پناه3 نیلوفر لک4 پویا دولابی5

چکیده :
دوره قاجاريه بخش تاثيرگذار و مهم در تاريخ ايران محسوب می¬شود که آثار معماري و هنري اين دوره با تكيه بر سنت¬ گذشتگان و ملهم از وقايع عصر خود شكل گرفته است. یکی از مهمترین وقایع آن دوره كاشي¬نگاري و نقوش آن است که بیانگر معانی متعددی است این در حالی¬است که امروزه نقوش و معانی آن به دست فراموشی سپرده شده¬اند. از این رو هدف از این تحقیق بررسی تطبیقی مفاهیم کاشی¬کاری و دسته¬بندی شاخص¬¬های موثر بر نقوش کاشی¬کاری و مضامین آن است و به دنبال رابطه¬ی معناداری بین ادراک محیط با معانی نقوش در بین کاربران در مکان می¬باشد. در این تحقیق از روش توصیفی- تحلیل و تاریخی استفاده است. شیوه ¬گردآوری اطلاعات با توجه به مطالعات اسنادی و به صورت مطالعات میدانی بر اساس عکس¬برداری از محل¬ بناهای باغ ارم، نارنجستان قوام، خانه زینت الملک و مسجد نصیرالملک مربوط به دوره‌ی قاجاریه در شهر شیراز بوده است. جهت انجام این پژوهش، توجه به نیات و مقاصد فرهنگی فردی یا گروهی و بدون تأکید بر یک الگوی نظری خاص، در جهت تفسیر نقوش به عنوان نشانه¬ای از پدیده¬های تاریخی مدنظر بوده است. ساختار و محتوای این نقوش به دو دسته انسان¬نگاری و طبیعت¬گرایی که هر یک دارای مضامین و موضوعات مشخصی است دسته-بندی شد. نتایج حاکی از آن است که نقوش انسانی در خانه ¬باغ¬ها باعث ایجاد پویایی و سرزندگی و یادآور داستان¬ها روایت-های زمان قاجار است؛ نقوش طبیعت¬گرایانه در فضای روحانی مسجد نصیر الملک حس وحدت و نمادی روحانی را در آن مکان تداعی کرده است و همچنین این نقوش با ادراک انسان در مکان معنا گرفته و به مثابه یک متن به بناهای معماری هویت و روح بخشیده و ایجاد تعلق¬ در مکان کرده است.

کلمات کلیدی : نقوش کاشیکاری انسان¬نگاری طبیعت¬گرایی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مرمت بافت ها و آثار تاریخی
محل انتشار : کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشور های جهان اسلام
آدرس وب سایت کنفرانس : cau2018.ir
کد IOI مقاله : XACB-CHCDC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XACB-CHCDC

سایر مقالات محل انتشار
  1. تاثیر تراکم ساختمانی بر منظر شهری با تاکید بر مولفه های پایداری (نمونه موردی: محله امامت مشهد)
  2. نگرش راهبردی به زنجیره و شبکه تامین در سازمان های پروژه محور
  3. ارزیابی مقاومت قاب های فولادی با انواع مهاربندی زانویی دربرابر خرابی پیشرونده با استفاده از تحلیل مسیر جایگزین استاتیکی غیرخطی
  4. مقایسه توان کاهش آلودگی های کربنی در گیاهان بومی و غیربومی منطقه عسلویه با استفاده از روش ترسیب کربن آلی خاک
  5. ارزیابی مقاومت قاب های فولادی با انواع مهاربندی زانویی در برابر خرابی پیشرونده با استفاده از تحلیل مسیر جایگزین دینامیکی غیرخطی
  6. بررسی سفالینه های زرین فام با تاکید بر بازشناسی مفاهیم زیبایی شناختی عصر صفوی
  7. نقش اکوسیستم بر توسعه صنعت گردشگري وارزیابی عوامل موثر در مکان یابی آن (نمونه موردي:شهرستان تبریز)
  8. راهکارهایی در طراحی یک ساختمان عمومی جهت بهینه سازی مصرف انرژی در تهران
  9. سنجش میزان عدالت فضایی در توزیع مراکز فرهنگی- مذهبی (نمونه موردی: تربت‌جام)
  10. مقاوم سازی دیوار بنایی غیرمسلح در برابر بارهای انفجاری با استفاده از ورقهای کامپوزیتی شیشه-اپوکسی
  11. طراحی مرکز محله، گامی به سوی احیای نظام سکونتی محلات قدیمی(نمونه موردی: محله¬ی عودلاجان تهران)
  12. بررسی میزان تاثیرگذاری شرایط مختلف شمع بر کاهش نشست فونداسیون و تحلیل میزان کارایی شمع ها در بهبود این شرایط در خاک‌های آبرفتی
  13. مطالعه عددی اثر پارامتر های مکانیکی خاک بر میزان پایداری فونداسیون های مرکب
  14. شبیه سازی پارامترهای کیفی رودخانه های کارون و دز با استفاده از مدل شبیه سازی HEC-RAS
  15. تدوین استراتژی بهینه توسعه توریسم در راستای توسعه اقتصادی شهر ارومیه با استفاده از مدل Meta-SOWT