کمی سازی نقش خصوصیات زمینی و ویژگی های خاک در فرسایش آبکندی در شیب های ملایم حوزه آبخیز قرنقوچای

علی رضا واعظی1 یاسین صالحی2 اودوز بخشی راد3

چکیده :
فرسایش آبکندی از انواع فرسایش با مکانیسم پیچیده است که عوامل گوناگونی در شکل گیری و گسترش آن نقش دارند. این پژوهش با هدف کمی سازی خصوصیات خاکی و آبکندی مؤثر بر فرسایش آبکندی در شیبهای پایین در حوزه آبخیز قرنقوچای واقع در جنوب استان آذربایجان شرقی انجام پذیرفت. برای این منظور 222 آبکند انتخاب و در کلاس های مختلف شیب دسته بندی شدند. برای حذف تأثیر درجه شیب دامنه بر تشکیل آبکندها تعداد 107 آبکند گسترش یافته در شیب های پایین ) 3 تا 8 درصد( انتخاب شدند. نتایج نشان داد که حجم آبکند همبستگی معنی دار با طول دامنه( 78 / 0 = r )و نیز درصد رس خاک ( 22 / 0 = r ) دارد. تجزیه رگرسیونی چندگانه نشان داد که 64 درصد از تغییرات حجم آبکندها بر اساس طول آبکند و درصد رس خاک قابل توجیه است. افزایش طول ابکند عاملی مهم در افزایش تولید رواناب در عرصه های زهکش است. همچنین نفوذپذیری اندک خاک منجر به افزایش تولید رواناب، افزایش محتوای رطوبتی خاک و کاهش مقاومت خاک در برابر تنش برشی جریان می شود. به طور کلی این پژوهش نشان داد که عرصههای زهکش طولانی با خاک ریزبافت، دامنه هایی حساس به فرسایش آبکندی در منطقه هستند.

کلمات کلیدی : بافت خاک جریان سطحی حجم آبکند شیب طول آبکند


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فرسایش آبی، سیلاب و حفاظت خاک
محل انتشار : شانزدهمین کنگره علوم خاک ایران
آدرس وب سایت کنفرانس : isc16.znu.ac.ir
کد IOI مقاله : XCHH-EEDBH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XCHH-EEDBH