ریخت¬شناسی صراحی¬های شیشه¬ای ایران در قرن¬های 3 و 4 ه.ق

معصومه زمانی سعدآبادی1 فرنوش شمیلی2 احد نژاد ابراهیمی3

چکیده :
چند قرن بعد از استقرار اسلام در ایران، هنر شیشه¬گری بعد از رکود یک قرن و اندی در سده¬های 3 و 4 ه.ق دوره¬ای از تحول و رشد را آغاز نمود. ساخت و تزیین یکی از مهم¬ترین و پرکاربردترین فرم¬ها در زمینه آثار شیشه¬ای، حاکی از پیشرفت این هنر و صنعت است که از آن جمله می¬توان به صراحی¬ها اشاره داشت. مطالعه بر روی فرم و تزیینات صراحی¬های شیشه¬ای می-تواند رهیافتی در مطالعه هنر شیشه¬گری ایران در سده¬های مذکور باشد. این پژوهش برآن است به مطالعه ریخت¬شناسانه صراحی¬های شیشه¬ای ایران از طریق بررسی اجزای تشکیل دهنده و عناصر ثابت و متغیر آن بپردازد. پژوهش حاضر در جستجوی یافتن پاسخ این پرسش اساسی که صراحی¬های شیشه¬ای سده¬های 3 و 4 ه.ق ایران به لحاظ عناصر فرمی ثابت (مخزن و گردن) و متغیر دارای چه ویژگی¬های بصری هستند؟ به جمع¬آوری نمونه¬ها، طبقه¬بندی و بررسی آن¬ها اقدام نموده است. این پژوهش بر پایه مطالعات کتابخانه¬ای و به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام یافته است. نتایج نشان می¬دهد که فرم مخزن در سه حالت کلی اشکی، شلجمی و گوشتکوبی ساخته شده و بیشترین حجم تزیینات را دارا می¬باشد. تزیینات این قسمت در دو بخش شمایلی- انتزاعی و انتزاعی قابل پیگیری است. فرم گردن نیز به صورت استوانه¬ای بلند و باریک ساخته شده که شامل عناصر متغیر نوار افزوده، دهانه، لبه و تزیینات می¬باشد.

کلمات کلیدی : ریخت¬شناسی هنر شیشه¬گری صراحی شیشه¬ای ایران فرم و تزیینات


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : هنرهای ایرانی اسلامی
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : icacu.ir
کد IOI مقاله : XDZC-FADBH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDZC-FADBH

سایر مقالات محل انتشار
  1. بازآفرینی بافت‌های تاریخی شهری با رویکرد هویت مبنا (نمونه موردی: منطقه 12 شهر تهران)
  2. بررسی خصوصیات و ویژگی¬های کاخ¬های دوران صفوی بر اساس منابع مکتوب سفرنامه شاردن
  3. معماری فیگوراتیو در ایران و ویژگی ها وتاثیرات آن از کشورهای غربی در دوران مدرن و نوگرا
  4. بررسی مدارس علوم دینی با رویکرد هویت ایرانی-اسلامی شهر تبریز
  5. بررسی نقش نمادین آینه کاری در بناهای مذهبی ایران با تاکید بر جایگاه معنایی آینه در ادبیات عرفانی
  6. بازشناسی تحلیلی معماری مساجد دوره تیموری ایران با تأکید بر هندسه، همجواری و سازماندهی فضایی، نمونه موردی: مسجد گوهرشاد مشهد
  7. بازشناسی معماری اقلیمی خانه های دوره قاجار ایران (نمونه موردی خانه بروجردی ها در کاشان)
  8. بررسي تمديد مدت پيمان بر اثر تاخير در پرداختهاي مالي با رويكرد تحليل نواقص و ابهامات بخشنامه 5090
  9. بررسی بازطراحی میدان شهری باتوجه به رویکرد کیفیت محیط
  10. بازخواني مؤلفه هاي مؤثر در معماری فضاهاي جمعي-آييني مبتني بر حكمت هنر و معماری اسلامي
  11. نقش آموزش معماری در نحوه شکل¬گیری سبک التقاطی نئوکلاسیک رومی در طراحی نمای ساختمان¬های مسکونی در تهران
  12. پیاده در شهر، چرا و چگونه؟ (با بررسی تئوری ها و تجارب داخلی و خارجی)
  13. بازسازی و تغییر کاربری کاخ مادر چالوس به فرهنگسرا با رویکرد حس تعلق به مکان
  14. سرمشق های پیشگیرانه از حریق و حوادث در بنا و بافت های فرهنگی - تاریخی
  15. تاثیر شهرگرایی بایوفیلیک بر منافع اقتصادی - اجتماعی شهرها و بیانیه گام دوم انقلاب