تاثیرات بافت تاریخی در شکل‌گیری و توسعه فیزیکی ساختار شهر (نمونه موردی: منظقه 8 شیراز)

نگار فتوحی1 مارال محمد حسینی2 علیرضا دمی3

چکیده :
امروزه تغییرات شتابان شهرنشینی که به صورت نامتعادل بوده، منجر به گریبان‌گیری جامعه شهرنشین شده است. این تغییرات باعث گسستگی در ارتباط میان ساختار و کالبد شهر جدید با بافت قدیم آن شده و به عبارتی کالبد بافت تاریخی شهری در معرض مشکلات ناشی از توسعه شهر‌ها قرار گرفته است. شیراز نیز از جمله شهر‌های تاریخی بوده که از عوارض عوامل موثر بر توسعه فیزیکی و ساختار شهری جدید و آسیب وارد آمده بر بافت تاریخی آن مصون نمانده است. با توجه به وضعیت ناپایدار در بافت‌های تاریخی شهری، بایستی در جهت بهبود ساختار کالبدی این بافت تاریخی ارزشمند اقداماتی در آن انجام گردد. شيراز در طي ادوار مختلف تاريخی، دارای بافت چهار گوش بوده است. عنصر بازار در گسترش هسته‌ بافت تاریخی و منسجم نمودن شریان‌های کشیده شده به نقاط مسکونی حائز اهمیت بوده است‌؛ اما از ابتدای قرن اخیر همانند سایر شهرهای ایران، تحت تاثیر فرآیند نوگرایی واقع گردیده است. شیراز در طول حیات خود تحت تاثیر عواملی از قبیل: عوامل فرهنگی، طبیعی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی قرار گرفته که منجر به تغییر در ساختار کالبدی- فضایی آن گشته است. از سوی دیگر، شیراز در چهار عصر سرعت دچار تحولات در ساختار کالبدی و‌ توسعه فیزیکی گردیده که به نوعی در اثر تحولات صورت پذیرفته در عصر چهارم، با گسترش پراکنده‌رویی مواجه گشته است. مقاله حاضر با هدف شناختن عوامل اثرگذار بر رشد و توسعه فيزيكي ساختار كالبدي شهرهاي تاريخي، تحلیل و بررسی سه شهر تاریخی ایران و نیز تحلیل بخش مبانی نظری بر آن است تا با بهره‌گيري از روش تحقيق توصيفي-تحليلي و نيز استفاده از بررسي كيفي-توصيفي به تحليل روند تاريخي عوامل موثر بر شكل‌گيري و اثر‌گذاري آن بر توسعه فيزيكي شهر تاريخي شيراز بپردازد.

کلمات کلیدی : استخوان بندی شهر بافت تاریخی توسعه ساختار شهری سلسله مراتب کالبدی فضایی شیراز هویت شهر


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی معماری، عمران، شهرسازی و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : icacu.ir
کد IOI مقاله : XDZC-FEZHE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDZC-FEZHE

سایر مقالات محل انتشار
  1. بازآفرینی بافت‌های تاریخی شهری با رویکرد هویت مبنا (نمونه موردی: منطقه 12 شهر تهران)
  2. بررسی خصوصیات و ویژگی¬های کاخ¬های دوران صفوی بر اساس منابع مکتوب سفرنامه شاردن
  3. معماری فیگوراتیو در ایران و ویژگی ها وتاثیرات آن از کشورهای غربی در دوران مدرن و نوگرا
  4. بررسی مدارس علوم دینی با رویکرد هویت ایرانی-اسلامی شهر تبریز
  5. بررسی نقش نمادین آینه کاری در بناهای مذهبی ایران با تاکید بر جایگاه معنایی آینه در ادبیات عرفانی
  6. بازشناسی تحلیلی معماری مساجد دوره تیموری ایران با تأکید بر هندسه، همجواری و سازماندهی فضایی، نمونه موردی: مسجد گوهرشاد مشهد
  7. بازشناسی معماری اقلیمی خانه های دوره قاجار ایران (نمونه موردی خانه بروجردی ها در کاشان)
  8. بررسي تمديد مدت پيمان بر اثر تاخير در پرداختهاي مالي با رويكرد تحليل نواقص و ابهامات بخشنامه 5090
  9. بررسی بازطراحی میدان شهری باتوجه به رویکرد کیفیت محیط
  10. بازخواني مؤلفه هاي مؤثر در معماری فضاهاي جمعي-آييني مبتني بر حكمت هنر و معماری اسلامي
  11. نقش آموزش معماری در نحوه شکل¬گیری سبک التقاطی نئوکلاسیک رومی در طراحی نمای ساختمان¬های مسکونی در تهران
  12. پیاده در شهر، چرا و چگونه؟ (با بررسی تئوری ها و تجارب داخلی و خارجی)
  13. بازسازی و تغییر کاربری کاخ مادر چالوس به فرهنگسرا با رویکرد حس تعلق به مکان
  14. سرمشق های پیشگیرانه از حریق و حوادث در بنا و بافت های فرهنگی - تاریخی
  15. تاثیر شهرگرایی بایوفیلیک بر منافع اقتصادی - اجتماعی شهرها و بیانیه گام دوم انقلاب