نقش کتیبه‌های کوفی در مساجد معاصر تهران (مساجد الغدیر، ولیعصر(عج) ، امام رضا(ع) و الجواد(ع))

سحر صالحی1 سید ابوتراب احمدپناه2

چکیده :
کتیبه‌های کوفی جزئی از تزیینات معماری اسلامی محسوب می شوند که علاوه برجنبه‌های تزيینی دارای مفاهیم نیز می باشد. اوج شکوفایی کتیبه‌های کوفی از قرن پنجم تا هفتم هـ. ق در مساجدی مانند مسجدجامع قزوین، مسجدجامع تبریز، مسجد اردستان، مسجد گلپایگان، مسجد جامع زواره، مسجد جامع شوشتر و... بوده است. سوال این است که در دوره معاصر ساختار و کارکرد کتیبه‌های کوفی در معماری فرهنگی مذهبی ایران چگونه است؟ روش پژوهش پیش رو توصیفی_تحیلی میباشد و جمعآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای_میدانی انجام شدهاست. تجزیه و تحلیل دادهها به صورت کیفی و براساس منطق و استدلال می‌باشد. نتایج تحلیل‌های مساجد الغدیر، ولیعصر(عج) ، امام رضا(ع) و الجواد(ع) نشان می‌دهد که در مساجد الغدیر، ولیعصر(عج)، امام رضا(ع) از کتیبه‌های کوفی برای تزیینات در معماری داخلی و معماری بیرونی این مساجد استفاده شده است. نوع خط کوفی به کار رفته در این کتیبه‌ها، خط کوفی تزيینی و کوفی بنایی بوده است. کتیبه کوفی تزیینی مسجد امام رضا(ع) از نوع کوفی تزیینی می‌باشد و دارای نظام هندسی و نظام نوشتاری می‌باشد این ویژگی جزئی از ساختار نظامند در طراحی کتیبه‌ها در قرن‌های پنجم تا هفتم بوده است. در مسجد الغدیر از کتیبه‌های کوفی تزیینی و کوفی بنایی استفاده شده است. این کتیبه‌ها دارای نقطه هستند و نوع نوشتار آنها به خط فارسی نزدیک است. در مسجد ولیعصر در قسمت محراب از کتیبه‌های کوفی به خط کوفی بنایی استفاده شده است. در طراحی کتیبه‎های کوفی بنایی مورد استفاده در این بناها از گرید(پایه کار) نیز استفاده شده است. متن کتیبه‌های این بناهای فرهنگی مذهبی شامل: آیات قرآن، اسماء الهی، نام‌هاي حضرت محمد(ص)، حضرت علی(ع)، امام حسین(ع) و حضرت زهرا(س) می‌باشند. رنگ مورد استفاده در اجرای این کتیبه‌ها آبی لاجوردی، فیروزه ای و طلایی رنگ است.کاربری این رنگ‌ها در هنر ایرانی سابقه چندین هزار ساله دارد.

کلمات کلیدی : معماری اسلامی مساجد معاصر تزیینات کتیبه‌های کوفی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : ششمین کنفرانس پژوهش در علوم و مهندسی / محور ویژه بانکوک
محل انتشار : ششمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و سومین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا
آدرس وب سایت کنفرانس : 6icrsie.com
کد IOI مقاله : XDHE-GEFDB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XDHE-GEFDB

سایر مقالات محل انتشار
  1. تخمین پارامترهای کیفی آب¬های زیرزمینی در اقلیم¬های مختلف با استفاده از روش¬های هوش مصنوعی
  2. اهمیت حفظ ارزش برند در راستای مشتری مداری
  3. یک مدل تخمینی از کشش موثر و استحکام تراکمی بتن با رویکرد تخلخل و اندازه حفره ها
  4. نقش سازمان‌های مردمی(موسسه‌های عام المنفعه)در جبران خسارت پس از سوانح در ایران
  5. چشم انداز مدیریت یکپارچه شهری با تاکید بر توسعه پایدار شهری
  6. بررسی ارتباط عزت نفس با بهزیستی معنوی
  7. شناسایی معیارهای موثر برافزایش حضور پیاده گردشگران در بافت های تاریخی و فرهنگی (مطالعه موردی: محله سنگ سیاه شیراز)
  8. تحلیل جنبه¬های حقوقی قرارداد الکترونکی وکلا
  9. تحلیل میدان نقش جهان بر اساس سلسله مراتب نیاز های انسانی مازلو
  10. جستاری بر بازخوانی نشانه شناسی پسا ساختارگرا در معماری معاصر ایران و جهان
  11. تاثیر عوامل طبیعی ـ اقلیمی در پایداری معماری مسکن روستایی (نمونه موردی روستای خاوه در شهرستان ورامين)
  12. ارزیابی منافع و هزينه‌هاي سرمايه‏ گذاري در پروژه‌های شرکت ارتباطات زیرساخت مخابرات استان کهگیلویه و بویراحمد
  13. بررسی چگونگی توزیع فضای سبز و پارک های شهری در شهر طالخونچه با استفاده از تحلیل شبکه
  14. An over view of electrical power transmission line protection systems
  15. بررسی تاثیر افزودنی های سبوس برنج و میکروسیلیس بر مقاومت فشاری، کششی و خمشی بتن غیرمسلح با مصالح بومی استان ایلام