آلوئه ورا و کاشت گلخانه ای در استانهای خراسان جنوبی و رضوی: اهمیت اقتصادی، اشتغال و درآمدزایی و راهکارهای توسعه، ترویج، فرآوری و بازاریابی در زنجیره علمی و صنعتی این گیاه دارویی

فرهود گل محمدي1 فاطمه حسنی2

چکیده :
گیاهان دارویی گیاهانی هستند که یک یا برخی از اندام‌های آن ها حاوی ماده مؤثره است، این ماده کمتر از یک درصد وزن خشک گیاه را تشکیل می‌دهد و خواص دارویی مؤثر بر موجودات زنده دارد. برخی گیاهان ‌‌مثل آلوئه ورا در طول سال برداشت می شود و نوعی اشتغال زایی پایدار است. آلوئه‌ورا یا صبر زرد، یکی از گیاهان دارویی است که علاوه بر کاربرد در صنایع آرایشی و بهداشتی، در صنایع غذایی نیز کاربرد فراوان دارد. فرآورده‌هایی همچون نوشیدنی آلوئه‌ورا و کمپوت را در حوزه صنایع غذایی و فرآورده‌هایی همچون ژل، پودر، کرم و لوسیون را در حوزه صنایع آرایشی و بهداشتی می توان تولید کرد. بنابراین فعالیت در حوزه تولید فرآورده‌های نام برده شده از جمله کسب و کارهایی است که علاوه بر توسعه کاشت آلوئه‌ورا، ارزش افزوده بسیار خوبی را نیز برای افراد شاغل در این بخش ایجاد خواهد کرد. برای مثال کارخانه جهت فرآوری آلوئه‌ورا به منظور تولید نوشابه آلوئه‌ورا در گناباد احداث شده است ولی با این وجود باز هم ظرفیت تولید سایر فرآورده‌های آلوئه‌ورا وجود دارد. همین طور در استان بوشهر واحدهای فرآوری شامل تولید ژل در دشتستان و یک واحد تولید نوشیدنی آلوئه ورا در کنگان با ظرفیت ۶ هزار تن تولید و ۱۰ هزار تن جذب ماده خام هستند که توان جذب و فرآوری این گیاه را در استان بوشهر را دارند. بازار ایران شاهد انواع و اقسام محصولات فرآوری شده گیاه دارویی آلوئه‌ورا یا همان «صبر زرد» به زبان بومی خودمان از کرم‌های مرطوب‌کننده و لوازم بهداشتی گرفته تا نوشیدنی و کمپوت آلوئه‌ورا... می باشد. آلوئه‌ورا گیاهی چند ساله است. حداقل از زمان کاشت این گیاه تا شش سال می توانید از آن بهره‌برداری کنید و پس از آن بوته مادر حذف و اجازه داده می‌شود تا یکی از پاجوش‌ها جایگزین بوته مادر شود. با وجود ظرفیت های غنی در تولید گیاه آلوئه ورا متاسفانه به دلیل نبودصنایع تبدیلی مناسب در این بخش محروم مانده است و بخش زیادی از تولیدات این گیاه در کشور به صورت خام فروشی به بازار عرضه می شود. این نقیصه موجب شده حاصل دسترنج کشاورزان و فعالان این بخش به صورت خام به دیگر مناطق صادر و با بسته بندی و به نام آن ها به بازار مصرف عرضه شود. گیاه آلوئه ورا سازگار با کم آبی است و کمترین میزان مصرف آب را در محصولات گلخانه‌ای دارد با وجود این بازدهی مناسبی دارد و سالانه حدود 100 تن محصول تولید می شود. راه‌اندازی مزارع نمونه و کاشت مواد اولیه مورد نیاز و دستیابی به بازارهای بیشتر وجود یک حلقه گمشده در چرخه تولید نمایان شد و آن بهره‌مندی از یک واحد مکانیزه تولید، فرآوری و بسته‌بندی آلوئه ورا می باشد. کشت گیاه آلوئه ورا در ردیف محصولات اصلی گلخانه ای است که متقاضیان احداث گلخانه و فعالان این بخش قبل از احداث باید به بازار فروش خرد توجه کافی داشته باشند. با توجه به چاپ مقاله انگلیسی نویسنده در گیاه دارویی آلوئه ورا در ژورنال دانشگاه ترکیه در سال 2022 و کتاب انگلیسی نویسنده گیاه دارویی آلوئه ورا توسط انتشارات بین المللی و دانشگاهي كشور آلمان و در اروپا و موجود بر روی اینترنت با مشخصات ذیل در قسمت مراجع و پیوست مقاله، باعث شد نویسنده به ارائه این ایده بپردازد. هدف از این پژوهش ایجاد زنجیره علمی و صنعتی گیاه دارویی آلوئه ورا به عنوان راهکاری مناسب برای ایجاد اشتغال و درآمدزایی در بخش کشاورزی استان های خراسان جنوبی و رضوی و بیان اهمیت اقتصادی و راهکارهای توسعه، ترویج، فرآوری و بازاریابی آن می باشد.

کلمات کلیدی : آلوئه ورا گیاه دارویی گلخانه اشتغال اهمیت اقتصادی توسعه ترویج فرآوری بازاریابی خراسان جنوبي و رضوی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : تولیدات گیاهی و علوم باغبانی
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران
آدرس وب سایت کنفرانس : 6icsda.ir
کد IOI مقاله : XEBK-GGEHK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XEBK-GGEHK

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. نقش صنایع دستی و اکوتوریسم در توسعه پایدار و اشتغالزایی منطقه روستای چهارده بالا شهرستان بیرجند از دیدگاه مردم محلی
  2. بررسی اثرات اقتصادی و اجتماعی دهیاری ها در بخش جلگه زوزن شهرستان خواف
  3. سیر تکاملی برنامه های ترویج و توسعه کشاورزی و روستایی هندوستان از دوران استعمار بریتانیا تا شکوفایی امروز (با نگاهي بر نتایج و خط مشی های کنگره ترویج و آموزش کشاورزی 2014 برای این سیستم)
  4. بررسی موانع و راهکارهای توسعه و ترویج کشت¬های گلخانه¬ای در شهرستان زابل
  5. بـررسی پـیـا مـدها و اثـرات اجـرای طـرح هـادی روستایی (مطالعه موردی روستاهای فـورخاص و دره عبـاس شهرستان درمیـان استان خراسان جنوبی)
  6. بـررسی اثرات توسعه اي تعاونی روستایی زنان خراشاد بيرجند در توانمندسازی، ایجاد اشتغال، حفظ محیط و ماندگاری مردم محلی
  7. ‎ اكوتوريسم راهکاری مناسب در‎ ‎توسعه پایدار خراسان جنوبی‎ ‎‏(مطالعه موردی: تالاب كجي نمكزار شهرستان نهبندان)‏
  8. نقش بازارچه های محلی و روزانه در افزایش رضایت مصرف کنندگان ‏ و درآمد تولیدکنندگان محصولات کشاورزی در استان های گیلان و ‏خراسان جنوبی
  9. بهره وری منابع آب در شرایط جهانی شدن اقتصاد در کشورهای جهان ‏دارای منابع آبی مشترک ( نگاهی بر تالاب بین المللی هامون)‏
  10. ارزیابی نیازهای آموزشی- ترویجی گاوداران پرورش دهنده گاو شیری ‏ در مجتمع دامداری شهر اسلامیه استان خراسان جنوبی
  11. بررسی نقش شرکت سهامی زراعی ایثارگران دشت خوشاب در ایجاد اشتغال و توسعه پایدار، امنیت و ماندگاری روستاییان و بهره برداری از منابع آبی مشترک در مناطق مرزی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی
  12. نگاهی بر جنگ های آب و حقوق و قوانین بین المللی در مدیریت منابع آبی (همراه بررسی وضعیت روستاییان در شرایط خشکسالی های اخیر در حوضه های آبی زاینده رود و جنوب شرق کشور)
  13. نگاهی بر ظرفیت ها و اثرات طرح گردشگري روستاهای چنشت و مزارکاهی در بهبود كيفيت زندگي، اشتغال، امنیت و مسكن مردم محلی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی
  14. بررسی دیدگاههای مردم محلی در مورد اثرات اقتصادی- اجتماعی- فرهنگی گردشگری و خانه های دوم در روستای خرو شهرستان طبس
  15. A viewpoint toward rural women participation for entrepreneurship, empowerment and sustainable development in boundary regions in south-east of Iran
سایر مقالات محل انتشار
  1. مطالعه دیدگاه شهروندان شهر رشت درباره‌ی نقش گیاهان زینتی فضای سبز درسبک زندگی آن‌ها
  2. سیستم گردشگری و زنجیره ارزش گردشگری
  3. بررسی نقش توسعه پایدار در محیط زیست سالم
  4. بررسی عوامل موثر درروشهای حسابداری مدیریت آب
  5. ارزیابی اثرات زیست محیطی گردشگری بر شهرهای ساحلی استان بوشهر با استفاده از روش ارزیابی اثرات سریع (RIAM)
  6. بررسی دما، پرایمینگ بذر و مدت آن بر جوانه زنی و رشد گیاهچه در گیاه پنبه
  7. سرمایه گذاری کشاورزی، ظرفیت تولید و بهره وری
  8. بررسی اقلیم آسایش شهر انزلی به منظور تعیین تقویم زمان گردشگری
  9. بازارچه مرزی ماهیرود نمونه ای موفق در استفاده از ظرفیت های مناطق روستایی استرتژیک در اشتغالزایی و توسعه پایدار استان خراسان جنوبی (مرزبانی و امنیت درگسترش آن و روابط اقتصادی با افغانستان پسا آمریکا)
  10. گردشگری مذهبی در مناطق روستایی استان چهارمحال و بختیاری (امامزاده حضرت حمزه علی (ع) از نوادگان امام سجاد (ع) در شهرستان بلداجی)
  11. اهمیت مشارکت در آموزش برای توسعه پایدار و بهداشت (مطالعه موردی: شهرداری کرج)
  12. گروه گونه های بوم شناختی جل (Prunus Laurocerasus L.) در درّه واز
  13. Dye-contaminated effluent: microbial methods for long-term remediation
  14. تاثیر عصاره جلبک دریایی بر جذب عناصر ریزمغذی آهن و مس در گیاه نعناع فلفلی(Mentha piperita L.) در سطوح مختلف شوری آب آبیاری
  15. ارزیابی پتانسیل گردشگری و ژئوتوریسم سی سنگان نوشهر