شناخت و دسته‌بندی معیارهای مؤثر بر ارتقاء پایداری اجتماعی در سه مقیاس شهر، محله و همسایگی

سیده فاطمه موسوی‌نیا1 مهسا اکبری شارک2

چکیده :
بحث توسعۀ پایدار ابتدا با محوریت محیط زیست، سپس اقتصاد و در نهایت بعد اجتماعی آن مطرح شد. هر چند پایداری اجتماعی، مفهومی در حوزۀ علوم اجتماعی است، اما دست‌یابی به آن و تحقق اجتماع پایدار نیازمند تلاشی میان‌رشته‌ای است. در این میان دانش‌های محیطی از جمله معماری و شهرسازی نیز با بسترسازی کالبدی در جهت سوق به یک جامعۀ پایدار، نقش مهمی ایفا می‌کنند. در این راستا، تدوین معیارهای پایداری اجتماعی در مقیاس شهری می‌تواند کارآمد باشد. همچنین در این عرصه، محلات به عنوان مبنای فیزیکی-اجتماعی و عنصر اصلی تشکیل‌دهندۀ ساختار شهرها، می‌توانند عامل مؤثری در تحقق پایداری اجتماعی باشند. در سطحی پایین‌تر از محله، یعنی مقیاس همسایگی، که نقش مهمی در سلامت ساکنان خود ایفا کرده و پیوستگی نزدیکی با کیفیت‌های زندگی انسان دارد، به‌عنوان سومین عرصه‌ای معرفی می‌گردد که نیازمند مطالعاتی پیرامون پایداری اجتماعی است. هدف از این پژوهش بررسی معیارهای پایداری اجتماعی در سه مقیاس شهر، محله و همسایگی و استخراج معیارهای مشترک در بین نظریات و مطالعات مختلف است. پژوهش حاضر به دنبال فهمی از بین گوناگونی معیارهای مطرح شده تاکنون است. در این راستا معیارهای پایداری اجتماعی، در سه مقیاس مذکور از میان 34 منبع داخلی و خارجی استخراج گردید و با استفاده از رویکرد تحلیل-محتوا، معیارهای مشترک از میان آن‌ها شناسایی شد. نتایج حاکی از آن است که می‌توان معیارهای سنجش پایداری اجتماعی را در سه مقیاس، با عناوین «جمعیتی»، «مسکن»، «کیفیت محیط طبیعی»، «شکل کالبدی شهر»، «محله‌محوری»، «اختلاط و انسجام اجتماعی»، «سرمایۀ اجتماعی»، «عدالت اجتماعی»، «تعاملات اجتماعی»، «حس تنوع و سرزندگی»، «خوانایی»، «مردم‌محوری»، «رضایت‌مندی»، «قلمروگرایی»، «زیست‌پذیری»، «مطلوبیت کالبدی»، «عوامل معماری»، «امکانات و کیفیت زندگی»، « هویت، حس مکان و فرهنگ» و «امنیت» دسته‌بندی نمود، اما با توجه به مقیاس بررسی، معیارهای مشترک، با زیرمعیارهای متفاوتی سنجیده می شوند.

کلمات کلیدی : پایداری اجتماعی مقیاس شهر محله همسایگی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : دومین کنفرانس بین المللی معماری، عمران،شهرسازی،محیط زیست و افق های هنر اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب
آدرس وب سایت کنفرانس : 2icacu.ir
کد IOI مقاله : XECZ-GHHAE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XECZ-GHHAE

سایر مقالات محل انتشار
  1. سرزندگی مکان‌های تاریخی در جذب گردشگر
  2. باززنده‌سازی حریم سایت قلعه مزایجان شهرستان زرین‌دشت با تاکید بر سرزندگی مکان‌های تاریخی در جذب گردشگر
  3. مدل سازی پیش‌بینی فشار بیش از حد هوا ناشی از انفجار در پروژه های عمرانی با استفاده از روش های هوش مصنوعی محاسباتی
  4. بررسی زهکش سد آمند(آمند2-مسیل آمند) با استفاده از نرم افزار (SEEP/W)
  5. بررسی الگوی تولید ایمن و پاک تر با رویکرد سه مولفه آموزش HSE- بهبود مهندسی تجهیزات-مدیریت منابع درصنایع غذایی
  6. تاثیر گرافیک محیطی فضای شهری بر فرهنگ و هویت افراد
  7. بررسی اثرات گرافیک محیطی فرودگاه امام خمینی(ره) بر آرامش روانی مسافران
  8. تحلیل الگوهای فرمی بناها باتوجه به شرایط اقلیمی و نقش آنها در بهینه سازی مصرف انرژی
  9. بررسی ابعاد سلامتی نور روز دریافتی از پنجره جهت افزایش سلامت ساکنین در فضاهای مسکونی
  10. بررسی عوامل موثر بر نور روز دریافتی در فضاهای مسکونی و تاثیر آنها بر سلامتی ساکنین از طریق طراحی معماری
  11. تأثیر معیارهای محیط کالبدی بر رشد صفات خلاقیت (نگاهی بر تحقیقات انجام‌شده در حوزه معماری)
  12. تبیین ارکان زیبایی شناختیِ تحلیل آثار موسیقی سنتی ایران بر اساس مفاهیم فلسفی و عرفانی حکمت اشراق سهروردی
  13. ارزيابي كاربرد معماري ديجيتال در فرآيند طراحي
  14. بررسی تاثیر عناصر بصری فضاهای شهری بر ارتقاء سرزندگی در پیاده راه ها نمونه موردی : پیاده راه چمران شیراز
  15. بررسی اثرات توسعه درون زا در بافت های فرسوده شهری با رويکرد رشد هوشمند