بازار وکیل شیراز و ظرفیت های گردشگری آن (صنایع دستی، شیرینی و غذاهای محلی، عرقیجات و گیاهان دارویی، نمایشهای خیابانی سنتی و وضعیت تقابل معماری بومی و تاریخی آن با معماری نوین و مدرن)

فرهود گل محمدي1

چکیده :
بازار وکیل شهر شیراز، میراثی فرهنگی است که به عنوان محل فعالیت اقتصادی، روزانه افراد زیادی در آن حضور می‌یابند. در معماري سنتي ايران اصول پايداري توسط معماران در ابنيه لحاظ شده است. بسياري از ابنيه سنتي و فضاهاي شهري مانند بازار وكيل با بهره گيري از اين اصول توانسته اند محيطي با هويت را خلق كنند تا با قرار گرفتن در فضا احساس امنيت و آرامش نمايند. بر اساس مطالعات صورت گرفته بازار وكيل يكي از عناصر پايداري شهر شيراز است. یکی از عمده عوامل ایجاد کانون های اولیه بشری و اجتماعات انسانی، مکان مبادله یعنی بازار ها بوده اند. بازارهای سنتی به لحاظ تاریخی و به منزله ی نهاد حساس شهری سابقه بسیار طولانی دارد و متاثر از ویژگیهای معماری ایرانی- اسلامی می باشد. بازار یکی از بزگترین دستاوردهای تمدن دوره اسلامی به ویژه در کشور ایران به عنوان نماد فضاهای تجاری بوده است. یک بازار علاوه بر آنکه مکانی برای تبادلات فرهنگی، اقتصادی واجتماعی محسوب میگردد، دارای فضای معماری می باشدکه متناسب با اقلیم و هم ساز با شرایط بومی وسنتی منطقه شکل گرفته است و یک الگوی از فضای معماری ایرانی- اسلامی می باشد که توسط متفکران ایرانی، تحت تاثیر شرایط تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی، اقلیمی وبومی برای حرکت به سمت کمال معنوی و مادی تدوین شده است را در بر میگیرد. بازار وکیل شیراز، بازاری به زبان رنگ‌هاست. رنگ فرش‌ها، پارچه‌ها، ادویه‌ها…آنقدر همه‌چیز در این بازار پررنگ و زیباست که هیچ‌وقت نمی‌توان مثل یک رهگذر عادی از کنار زیبایی‌هایش گذشت. بازارهای ایرانی یکی از مهم ترین بخش های تشکیل دهنده ساختار شهر در شهرهای تاریخی و فرهنگی باستان بوده اند.این بازارها علاوه بر تاثیرگذاری بر ساختار کلی شهر و شکل گیری محله ها، به عنوان یکی از مظاهر مهم معماری، در میان مردم از اهمیت برخوردار بوده و در جهان نام آور شده اند. مطالعه روند توسعه شهری درشهرهای تاریخی نشان میدهد که اقتصاد همیشه نقش مهمی درشکل دادن به ساختار اجتماعی و شهرسازی این گونه شهرها داشته است. درشهرهای تاریخی ایران این نقش حیاتی توسط بازار سنتی ایفا میشود یک بازار ایرانی را می توان شریان اصلی شهری درساختار شهرسازی شهرهای تاریخی ایران نامید. طراحی و فضا سازی بازارهای ایرانی وابسته به فرهنگ شرایط اقلیمی و قدرت اقتصادی هر شهر بوده و توجه همه جانبه به تمامی عوامل اصلی اقلیمی و اجتماعی در طراحی منجر به ایجاد یک فضای شهری منحصر به فرد شده است که نه تنها پذیرای فعالیت های اصلی اقتصادی شهر است بلکه نقش مهمی در برگزاری مناسبت های اصلی فرهنگی مذهبی و سیاسی اجتماعی شهر را داراست. بنابراین بازار ایرانی با نقش چند عملکردی خود می تواند به عنوان یک فضای شهری پایدار در زمینه های پایداری اجتماعی، اقتصادی و پایداری محیطی مورد مطالعه و بررسی قرارگیرد که علاوه برنقش موثر درمتعادل کردن عوامل اقلیمی و انرژیهای محیطی موجب شکوفایی اقتصادی نیز میگردد و اضافه بر آن فعالیت های دیگرشهری را به خود جذب کرده و یک ساختار چند عملکردی را تشکیل میدهد که باعث رشد سازگاری محیطی و حس تعلق میگردد. در طراحي بازار وکیل شیراز اصول اقتصادي اجتماعي و محيطي در نظر گرفته شده است. توسعه روزافزون شهرها و گسترش بي رويه آنها هر روز بيش از پيش هسته هاي تاريخي فرهنگي موجود در بخش قديمي شهرهاي سنتي را تهديد مي كند و لذا حفظ فضاهاي شهري پايدار كه اغلب در هسته هاي تاريخي شهر واقع شده اند ضروري مي باشد. متاسفانه در طراحي بازار هاي جديد در معماري معاصر ايران كمتر از اصول پايداري استفاده مي شود . بازخواني اصول طراحي بازار با رويكرد پايداري مي تواند كيفيت فضاهاي تجاري را افزايش دهد .با توجه به بیش از ده سال اقامت و تحصیل نویسنده در استان فارس و دانشگاه شیراز و بازدیدهای مکرر و متعددی که از دوران خردسالی و کودکی تا اکنون از بازار وکیل شیراز داشته است و کاملا به جو و شرایط این بازار آشنا میباشد باعث شد نویسنده به ارائه این مقاله بپردازد. هدف از این پژوهش معرفی و شناسایی بازار وکیل شیراز و ظرفیت های گردشگری آن با تأکید بر صنایع دستی، شیرینی و غذاهای محلی، گیاهان دارویی، نمایشهای خیابانی سنتی و وضعیت تقابل معماری بومی و تاریخی با معماری نوین و مدرن در آن می باشند.

کلمات کلیدی : بازار وکیل ظرفیت های گردشگری صنایع دستی غذاهای سنتی گیاهان دارویی معماری سنت مدرنیته شیراز


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : توریسم ، گردشگری ، طبیعت گردی و توسعه پایدار
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران
آدرس وب سایت کنفرانس : 6icsda.ir
کد IOI مقاله : XEBK-HZKAG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XEBK-HZKAG

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. نقش صنایع دستی و اکوتوریسم در توسعه پایدار و اشتغالزایی منطقه روستای چهارده بالا شهرستان بیرجند از دیدگاه مردم محلی
  2. بررسی اثرات اقتصادی و اجتماعی دهیاری ها در بخش جلگه زوزن شهرستان خواف
  3. سیر تکاملی برنامه های ترویج و توسعه کشاورزی و روستایی هندوستان از دوران استعمار بریتانیا تا شکوفایی امروز (با نگاهي بر نتایج و خط مشی های کنگره ترویج و آموزش کشاورزی 2014 برای این سیستم)
  4. بررسی موانع و راهکارهای توسعه و ترویج کشت¬های گلخانه¬ای در شهرستان زابل
  5. بـررسی پـیـا مـدها و اثـرات اجـرای طـرح هـادی روستایی (مطالعه موردی روستاهای فـورخاص و دره عبـاس شهرستان درمیـان استان خراسان جنوبی)
  6. بـررسی اثرات توسعه اي تعاونی روستایی زنان خراشاد بيرجند در توانمندسازی، ایجاد اشتغال، حفظ محیط و ماندگاری مردم محلی
  7. ‎ اكوتوريسم راهکاری مناسب در‎ ‎توسعه پایدار خراسان جنوبی‎ ‎‏(مطالعه موردی: تالاب كجي نمكزار شهرستان نهبندان)‏
  8. نقش بازارچه های محلی و روزانه در افزایش رضایت مصرف کنندگان ‏ و درآمد تولیدکنندگان محصولات کشاورزی در استان های گیلان و ‏خراسان جنوبی
  9. بهره وری منابع آب در شرایط جهانی شدن اقتصاد در کشورهای جهان ‏دارای منابع آبی مشترک ( نگاهی بر تالاب بین المللی هامون)‏
  10. ارزیابی نیازهای آموزشی- ترویجی گاوداران پرورش دهنده گاو شیری ‏ در مجتمع دامداری شهر اسلامیه استان خراسان جنوبی
  11. بررسی نقش شرکت سهامی زراعی ایثارگران دشت خوشاب در ایجاد اشتغال و توسعه پایدار، امنیت و ماندگاری روستاییان و بهره برداری از منابع آبی مشترک در مناطق مرزی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی
  12. نگاهی بر جنگ های آب و حقوق و قوانین بین المللی در مدیریت منابع آبی (همراه بررسی وضعیت روستاییان در شرایط خشکسالی های اخیر در حوضه های آبی زاینده رود و جنوب شرق کشور)
  13. نگاهی بر ظرفیت ها و اثرات طرح گردشگري روستاهای چنشت و مزارکاهی در بهبود كيفيت زندگي، اشتغال، امنیت و مسكن مردم محلی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی
  14. بررسی دیدگاههای مردم محلی در مورد اثرات اقتصادی- اجتماعی- فرهنگی گردشگری و خانه های دوم در روستای خرو شهرستان طبس
  15. A viewpoint toward rural women participation for entrepreneurship, empowerment and sustainable development in boundary regions in south-east of Iran
سایر مقالات محل انتشار
  1. مطالعه دیدگاه شهروندان شهر رشت درباره‌ی نقش گیاهان زینتی فضای سبز درسبک زندگی آن‌ها
  2. سیستم گردشگری و زنجیره ارزش گردشگری
  3. بررسی نقش توسعه پایدار در محیط زیست سالم
  4. بررسی عوامل موثر درروشهای حسابداری مدیریت آب
  5. ارزیابی اثرات زیست محیطی گردشگری بر شهرهای ساحلی استان بوشهر با استفاده از روش ارزیابی اثرات سریع (RIAM)
  6. بررسی دما، پرایمینگ بذر و مدت آن بر جوانه زنی و رشد گیاهچه در گیاه پنبه
  7. سرمایه گذاری کشاورزی، ظرفیت تولید و بهره وری
  8. بررسی اقلیم آسایش شهر انزلی به منظور تعیین تقویم زمان گردشگری
  9. بازارچه مرزی ماهیرود نمونه ای موفق در استفاده از ظرفیت های مناطق روستایی استرتژیک در اشتغالزایی و توسعه پایدار استان خراسان جنوبی (مرزبانی و امنیت درگسترش آن و روابط اقتصادی با افغانستان پسا آمریکا)
  10. گردشگری مذهبی در مناطق روستایی استان چهارمحال و بختیاری (امامزاده حضرت حمزه علی (ع) از نوادگان امام سجاد (ع) در شهرستان بلداجی)
  11. اهمیت مشارکت در آموزش برای توسعه پایدار و بهداشت (مطالعه موردی: شهرداری کرج)
  12. گروه گونه های بوم شناختی جل (Prunus Laurocerasus L.) در درّه واز
  13. Dye-contaminated effluent: microbial methods for long-term remediation
  14. تاثیر عصاره جلبک دریایی بر جذب عناصر ریزمغذی آهن و مس در گیاه نعناع فلفلی(Mentha piperita L.) در سطوح مختلف شوری آب آبیاری
  15. ارزیابی پتانسیل گردشگری و ژئوتوریسم سی سنگان نوشهر