بررسی انسان¬شناسی از منظر شاه¬داعی شیرازی و تطبیق آن با روان¬شناسی وجودی

محمدجواد ناسک جهرمی1

چکیده :
شاه¬داعی شیرازی(810-870ه.ق) که نام کاملش سید نظام¬الدین محمود است؛ از عارفان و شاعران قرن نهم هجری قمری و از مروجان آثار و اندیشه¬های ابن عربی در شیراز محسوب می¬شود. از شاه¬داعی آثار مهمی نظیر مثنوی¬های ششگانه مشهور به «سته داعی» و «نسایم گلشن در شرح گلشن راز» باقی است. شاه¬داعی به عنوان شاگرد برجسته¬ی شاه نعمت الله ولی، صراحتا به مسئله شناخت وجود آدمی، جسمانیت انسان، نفس و روح او اشاره کرده و در مثنوی گنج روان، منزلت قابل تأملی به انسان و مسئله¬ی خودشناسی داده و جایگاه رفیعی برای آدمی در نظام آفرینش، عرفان اسلامی و تصوف قائل است. بررسی آثار منظوم و منثور شاه-داعی نشان می¬دهد که رهیافت¬هایی از مباحث مهم روان¬شناسی وجودی به ویژه ارزش وجودی انسان در آرای او می¬توان یافت. این مقاله از یک سو، بیانگر آن است که شاه¬داعی در مسئله¬ی انسان¬شناسی و خودشناسی یکی از عارفان و صوفیان صاحب اثر محسوب می¬شود و به نظر می¬رسد «رساله کلمات الباقیه» و نیز «رساله بیان و عیان» او با محوریت شناخت انسان و وجودگرایی تألیف شده¬اند. از سویی دیگر، این مقاله به تطبیق دیدگاه شاه¬داعی با برخی متفکران و بنیان¬گذاران مکتب اگزیستانسیالیسم از جمله کی¬یرکگارد و گابریل مارسل می¬پردازد. شباهت¬های آرای شاه¬داعی و فلاسفه¬ی وجودی قابل تأمل است.

کلمات کلیدی : شاه¬داعی شیرازی انسان¬شناسی تصوف وجود و روان¬شناسی وجودی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : نسبت روانشناسی وجودی با عرفان
محل انتشار : همایش ملی روانشناسی وجودی و حکمت اسلامی
آدرس وب سایت کنفرانس : ispsypishtazanac.ir
کد IOI مقاله : XEHZ-HGKZE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XEHZ-HGKZE

سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی انسان¬شناسی از منظر شاه¬داعی شیرازی و تطبیق آن با روان¬شناسی وجودی
  2. روانشناسی وجودی و علم النفس
  3. بررسی عدم بروز خلاقیت و دیده شدن آثار هنری افراد از دیدگاه روانشناسی وجودی و اروین یالوم
  4. بررسی تأثیر مکاتب فلسفی بر روانشناسی وجودی و حقیقت وجود انسان
  5. هستی و زمان هایدگر؛ اثری در حوزه روان درمانی وجودی
  6. هنر و رابطه ی آن با روان درمانی وجودی در دیدگاه هایدگر
  7. خود استعلایی مفهومی در روانشناسی وجودی و آثار آن
  8. رابطه شیوه‌های فرزندپروری، یادگیری خودتنظیمی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان
  9. فلسفه مشاوره و راهنمایی با تمرکز بر اهداف مشاوره و راهنمایی
  10. تنهایی از دیدگاه مولانا
  11. بررسی ارتباط بین پایبندی به نماز و بهداشت روان و کاهش فشارهای عصبی از دیدگاه دانشجویان دانشگاه آزاد بیرجند
  12. رابطه باورهای هوشی، سرزندگی تحصیلی و کنترل عواطف با اهمالکاری تحصیلی دانش آموزان مدارس متوسطه دوم شهرستان سپیدان
  13. پیش بینی تعلل ورزی تحصیلی از طریق مسئولیت پذیری و ذهن آگاهی
  14. بررسی تنهایی اگزیستانسیال در اشعار مولانا
  15. بررسی عشق از دیدگاه وجودی در شعر حافظ