منظر تاریخی قلعه شهر ماکو به روایت متون تاریخی و سفرنامه ها

سیده رقیه صفری1

چکیده :
امنیت از ضروریات حیات انسانی است که بدون آن شکل گیری جوامع انسانی و حیات و تداوم آنها غیر ممکن به نظر می¬رسد. از مهمترین عوامل تامین کننده امنیت در گذشته پوشش¬های مناسب، مستحکم و تدافعی بوده است. یکی از نقاطی در ﺗﺎرﯾﺦ طبیعی، ﺳﯿﺎسی و ﻓﺮﻫنگی ﻣﻨﻄﻘﻪ در ﻋﺮصه¬ی ﻣﻌﻤﺎري دفاعی اﯾﺮانی ﻗﺎﺑﻞﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻮده و ﺑﻪدﻟﯿﻞ ﺻﻌﺐاﻟﻌﺒﻮرﺑﻮدن تقریبا دست ﻧﺨﻮرده ﺑﺎقی ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ، ﻣﺠﻤﻮعه¬ی ﻗلعه¬ی قبان ﻣﺎکو ﺑﺎ ﺑﺮج و ﺑﺎروﻫﺎي ﻣﺴتحکم و ﻣﺸﺮف ﺑﻪ ﺷﻬﺮ کنونی اﺳﺖ که ﺟﺰو ﻣﻌﻤﺎري زﯾﺮﺻﺨﺮه¬اي اﯾﺮان هم ﻣﺤﺴﻮب می¬شود، اﻣﺎ همچنان ﺑﺨﺶ ﺑﺴﯿﺎري از ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي ﻣﻌﻤﺎري آن در زﯾﺮ ﻻﯾﻪﻫﺎي ﻓﺮﺳﺎیشی ﺻﺨﺮه ﻗﺮار دارﻧﺪ. ﻣﺤﺪودة ﻗﻠﻌﻪ از کوه قیه که ﻗﻠﻌﻪ در زﯾﺮ ﺳﺎﯾﺒﺎن آن ﻗﺮار دارد ﺷﺮوع می¬شود و ﺗﺎ ﺧﯿﺎﺑﺎن ﻃﺎﻟﻘﺎنی ﺷﻬﺮ ﺟﺪﯾﺪ ﻣاکو اداﻣﻪ دارد. اﯾﻦ ﻗﻠﻌﻪ در گذشته ﺑﺎﻓﺖ اصلی ﺷﻬﺮ ﺑﺎ ﺣﺼﺎرﻫﺎ، ﺑﺮج و ﺑﺎروﻫﺎي ﺑﻠﻨﺪ، پادگان ﻧﻈﺎمی و ﻣﺮاکز اقامتی و ﺧﺪﻣﺎتی را ﺷﺎﻣﻞ میﺷﺪه اﺳﺖ. از آنجایی که منطقه در مسیر ورود و خروج سیاحان و جهانگردان و جغرافی نویسان به سرزمین ایران قرار داشته ، مورد توجه آنان قرار گرفته و در اسناد مکتوب و مصور آن¬ها می توان اﻃﻼﻋﺎت ﻇﺮﻳﻒ، دﻗﻴﻖ و ﺟﺰﺋﻲ ﺑﺴﻴﺎري درﺑﺎرة کالبد بنا و شهر ماکو ، ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، اﻗﺘﺼﺎدي، ﻓﺮهنگی و ﺣﺘﻲﺳﻴﺎﺳﻲ یافت ﻛﻪ در ﺑﺴﻴﺎري از ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﻛﻢﺗﺮﻳﻦ اﻃﻼﻋﻲ از آنﻫﺎ در دﺳﺖ ﻧﻴﺴﺖ. اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ با بررسی پنج کتاب در حوزه¬ی تاریخ و جغرافیا و هفت سفرنامه¬ی تاریخی (یک مورد از دوران تیموری و شش سفرنامه متعلق به دوره قاجار) ﻣﻲﻛﻮﺷﺪ ﺗﺎ ﺗﺼﻮﻳﺮ روﺷﻨﻲ از ناگفته¬های منظر ﺗﺎرﻳﺨﻲ قلعه شهر ماکو را با ﺗﻜﻴﻪ ﺑﺮ این اسناد ﻛﻪ از سیاحان و جغرافی نویسان ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ، اراﺋﻪ دﻫﺪ.

کلمات کلیدی : قلاع و استحکامات منظر تاریخی سفرنامه قلعه قبان ماکو


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مرمت بافت ها و آثار تاریخی
محل انتشار : دهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 10icsau.ir
کد IOI مقاله : XKHE-AZCECB
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XKHE-AZCECB

سایر مقالات محل انتشار
  1. پیشرفت‌ها و چالش‌ها در کاربرد هوش مصنوعی در مهندسی عمران: یک بررسی جامع
  2. ارزیابی روش‌های مختلف نوفه‌زدایی در حوزه‌ فرکانس در شناسایی سازه‌های خمشی
  3. مقایسه پارامترهای آموزش شبکه عصبی جهت نوفه زدایی در شناسایی سیستم
  4. بررسی و مروری کامل بر حفاظت میراث آثار تاریخی معماری در روند توسعه شهری و جامعه ی مدرن
  5. بررسی و تحلیل معماری سنتی ایران در خانه های بافت قدیمی
  6. بررسی موانع انتقال تکنولوژی میان دانشگاه و صنعت با استفاده از روش TOPSIS
  7. نقش استانداردهای ساختمان های سبز و مصالح سبز با رویکرد توسعه پایدار و محیط زیست در صنعت ساختمان
  8. ارائه مولفه های موثر در طراحی هتل بیمارستان تخصصی با تاکید بر گردشگری درمانی در شهر مشهد
  9. تبیین همبستگی فرم معماری کهن در معماری معاصر بناهای فرهنگی ایران(نمونه موردی: ساختمان تئاتر شهر و موزه هنرهای معاصر)
  10. تحلیل رمزگان ارسی‌ها در معماری اسلامی (نمونه مطالعاتی؛ خانه زندیه چالشتر)
  11. Assessing the Contemporary Landscape of Building Information Modeling (BIM)
  12. معماری معاصر، سبک شناسی و فناوری های نو
  13. برخی راهکارهای طراحی داخلی برای کلینیک تخصصی کودکان اوتیسم با رویکرد هنردرمانی
  14. نقش مسیر گردشگری در پیوند عناصر با ارزش تاریخی-باستانی و اثرات فضایی آن، مطالعه موردی: شوش دانیال
  15. تحلیل زمینه های موثر در تاب آورسازی کالبدی سکونتگاه های شهری، مطالعه موردی: بافت تاریخی - قدیمی شهر خرم آباد