بررسی نقش شیر در کاروانسرای گنجعلی‌خان کرمان بر مبنای رویکرد آیکونولوژی

وحیده جلال کمالی1 امیرحسین جلال‌کمالی2

چکیده :
غنای هنرهای تزئینی در ایران مرهون حضور اساطیر، عناصر و نقش‌مایه‌های نمادین است. در این میان برخی اسطوره‌ها همچون شیر در باور ایرانیان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و در طول گذر زمان نماد بسیاری از ویژگی‌های بارز انسانی نظیر قدرت، شجاعت و ... شده است. هدف از نگارش این مقاله، تفسیر و تحلیل معنای نقش‌مایه شیر در هنر قبل و بعد از اسلام است. برای نیل به این منظور نقش شیر در کاشیکاری‌های کاروانسرای گنجعلی‌خان شاهکار دوره صفوی مورد بررسی قرار گرفته است. این بنا شامل تزئینات متنوعی از جمله انواع نقوش هندسی، گیاهی و انسانی و نقش‌های نمادین می‌باشد که یکنواختی و هماهنگی زیبایی را از جهت معنایی و بصری ایجاد کرده است. پژوهش پیش رو بر مبنای رویکرد آیکونولوژی صورت گرفته و از نوع تحقیقات توصیفی ـ تحلیلی بوده و روش گردآوری اطلاعات از نوع کتابخانه‌ای است. یافته‌ها و نتایج تحقیق نشانگر این است که نقش شیر از دوره باستان نقش بسزایی در خلق آثار هنری داشته و یکی از نمادهای مهری است که از جهات مختلف با مهر و آیین میترائیسم مرتبط شده و به عنوان نماد میترا، خورشید، آتش، ابدیت و به عنوان نگهبان در این آیین شناخته شده است. در دوره اسلامی با هوشمندی خاص ایرانیان نقش شیر مبدل به یکی از عوامل سنتی دین جدید شد به این صورت که حضرت علی به شیر خدا ملقب شده و شیر به عنوان نمادی از شجاعت و شهامت او تبدیل گشت.

کلمات کلیدی : شیر کاروانسرای گنجعلی‌خان عصر صفوی آیکونولوژی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : منظر شهري پايدار و توسعه
محل انتشار : دهمین کنگره سالانه بین المللی عمران، معماری و توسعه شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 10icsau.ir
کد IOI مقاله : XKHE-AZEAAF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XKHE-AZEAAF

سایر مقالات محل انتشار
  1. پیشرفت‌ها و چالش‌ها در کاربرد هوش مصنوعی در مهندسی عمران: یک بررسی جامع
  2. ارزیابی روش‌های مختلف نوفه‌زدایی در حوزه‌ فرکانس در شناسایی سازه‌های خمشی
  3. مقایسه پارامترهای آموزش شبکه عصبی جهت نوفه زدایی در شناسایی سیستم
  4. بررسی و مروری کامل بر حفاظت میراث آثار تاریخی معماری در روند توسعه شهری و جامعه ی مدرن
  5. بررسی و تحلیل معماری سنتی ایران در خانه های بافت قدیمی
  6. بررسی موانع انتقال تکنولوژی میان دانشگاه و صنعت با استفاده از روش TOPSIS
  7. نقش استانداردهای ساختمان های سبز و مصالح سبز با رویکرد توسعه پایدار و محیط زیست در صنعت ساختمان
  8. ارائه مولفه های موثر در طراحی هتل بیمارستان تخصصی با تاکید بر گردشگری درمانی در شهر مشهد
  9. تبیین همبستگی فرم معماری کهن در معماری معاصر بناهای فرهنگی ایران(نمونه موردی: ساختمان تئاتر شهر و موزه هنرهای معاصر)
  10. تحلیل رمزگان ارسی‌ها در معماری اسلامی (نمونه مطالعاتی؛ خانه زندیه چالشتر)
  11. Assessing the Contemporary Landscape of Building Information Modeling (BIM)
  12. معماری معاصر، سبک شناسی و فناوری های نو
  13. برخی راهکارهای طراحی داخلی برای کلینیک تخصصی کودکان اوتیسم با رویکرد هنردرمانی
  14. نقش مسیر گردشگری در پیوند عناصر با ارزش تاریخی-باستانی و اثرات فضایی آن، مطالعه موردی: شوش دانیال
  15. تحلیل زمینه های موثر در تاب آورسازی کالبدی سکونتگاه های شهری، مطالعه موردی: بافت تاریخی - قدیمی شهر خرم آباد