شمایل شناسی نقوش پهلوانی بر سردر حمام گنجعلیخان کرمان

وحیده جلال کمالی1 حمیدرضا محبی2

چکیده :
حمام‌های عمومی در شهرهای اسلامی اهمیت زیادی داشته‌اند و از مهم‌ترین بناهای شهری پس از مسجد و مدرسه محسوب می‌شوند. در طول تاریخ موقعیت مکانی حمام و قرار گرفتن آن در کنار مراکز مهم و اثرگذاری چون بازار و مسجد موجب می‌گردید تا همواره به عنوان مکان تجمع در وقوع رویدادهای اجتماعی مورد توجه قرار گیرد. زمینه‌های مذهبی شکل‌گیری حکومت صفوی در ایران موجب ترویج فرهنگ وقف و گسترش ساخت بناهای عام‌المنفعه از جمله حمام‌ها شد. حمام گنجعلیخان کرمان در دوران حکومت شاه عباس صفوی و در سایه‌ی همین فرهنگ ساخته شد. از این دوره به بعد تصاویر جانوران، انسان و گیاهان به تعداد زیادی بر روی کاشی ازاره‌ها و آهک‌بری‌های سربینه و سردر حمام‌ها نقش بست. این شیوه تا دوره قاجار ادامه یافت، لیکن در طرح و تصویر در این دوره دگرگونی خاصی ایجاد شد و تصاویر بیشتر جنبه‌ی حماسی و گاه تفننی به خود گرفت. این پژوهش کوشیده است ضمن معرفی حمام گنجعلیخان به تحلیل دو نقاشی آن با موضوع ورزش پهلوانی با استفاده از رویکرد شمایل‌شناسی بپردازد. ترسیم نقش‌مایه‌ها در حمام‌ها حاصل ذوق و احساس نقاشان عامیانه بوده و جهت سرگرم نمودن مردم با موضوعات مورد علاقه‌شان، برای مکان‌های عمومی خلق می‌شدند.

کلمات کلیدی : نقاشی پهلوانی حمام گنجعلیخان کرمان شمایل‌شناسی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : .تاریخ و معماری
محل انتشار : کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشور های جهان اسلام
آدرس وب سایت کنفرانس : cau2018.ir
کد IOI مقاله : XACB-CBFHE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XACB-CBFHE

سایر مقالات محل انتشار
  1. تاثیر تراکم ساختمانی بر منظر شهری با تاکید بر مولفه های پایداری (نمونه موردی: محله امامت مشهد)
  2. نگرش راهبردی به زنجیره و شبکه تامین در سازمان های پروژه محور
  3. ارزیابی مقاومت قاب های فولادی با انواع مهاربندی زانویی دربرابر خرابی پیشرونده با استفاده از تحلیل مسیر جایگزین استاتیکی غیرخطی
  4. مقایسه توان کاهش آلودگی های کربنی در گیاهان بومی و غیربومی منطقه عسلویه با استفاده از روش ترسیب کربن آلی خاک
  5. ارزیابی مقاومت قاب های فولادی با انواع مهاربندی زانویی در برابر خرابی پیشرونده با استفاده از تحلیل مسیر جایگزین دینامیکی غیرخطی
  6. بررسی سفالینه های زرین فام با تاکید بر بازشناسی مفاهیم زیبایی شناختی عصر صفوی
  7. نقش اکوسیستم بر توسعه صنعت گردشگري وارزیابی عوامل موثر در مکان یابی آن (نمونه موردي:شهرستان تبریز)
  8. راهکارهایی در طراحی یک ساختمان عمومی جهت بهینه سازی مصرف انرژی در تهران
  9. سنجش میزان عدالت فضایی در توزیع مراکز فرهنگی- مذهبی (نمونه موردی: تربت‌جام)
  10. مقاوم سازی دیوار بنایی غیرمسلح در برابر بارهای انفجاری با استفاده از ورقهای کامپوزیتی شیشه-اپوکسی
  11. طراحی مرکز محله، گامی به سوی احیای نظام سکونتی محلات قدیمی(نمونه موردی: محله¬ی عودلاجان تهران)
  12. بررسی میزان تاثیرگذاری شرایط مختلف شمع بر کاهش نشست فونداسیون و تحلیل میزان کارایی شمع ها در بهبود این شرایط در خاک‌های آبرفتی
  13. مطالعه عددی اثر پارامتر های مکانیکی خاک بر میزان پایداری فونداسیون های مرکب
  14. شبیه سازی پارامترهای کیفی رودخانه های کارون و دز با استفاده از مدل شبیه سازی HEC-RAS
  15. تدوین استراتژی بهینه توسعه توریسم در راستای توسعه اقتصادی شهر ارومیه با استفاده از مدل Meta-SOWT