بررسی سیر تطور فضاهای تجاری در دوره‌های تاریخی مختلف

مینا حیدری ترکمانی1

چکیده :
پیشینه فضاهای تجاری و خرید و فروش به دوره مادها باز می‌گردد و در هر دوره‌ای از تاریخ، با رشد و توسعه شهر، گسترش یافته و در نهایت، خود به معیار اصلی در شکل‌دهی به ساختار شهر تبدیل شده است. بازار در تمدن و فرهنگ ایرانی، صرفنظر از پیشینه‌ى تاریخی پیش از اسلام آن، صورت و معنایی گسترده و نسبتا پیچیده را به خودگرفته است. در تاریخ اجتماعی مسلمانان، پیشه‌وران و بازاریان از گروه‌هایی بوده‌اندکه آیین‌ها و باورهایشان، به دلیل ارتباط پیوسته آنان با اقشار مختلف، بر بسیاری از مؤلفه‎های پندار و رفتار مسلمانان، تأثیر داشته است. درواقع بازار از عناصر اصلی بافت شهری از سطحی‌ترین تا ژرفترین ابعاد جامعه انسانی تأثیر پذیرفته و تأثیر گذاشته است. در پژوهش حاضر هدف بررسی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری فضاهای تجاری در دوره‌های تاریخی مختلف و همچنین تغییرات بوجود آمده در آنها بوده است. روش بکار رفته توصیفی - تحلیلی بوده است و گردآوری اطلاعات بصورت مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی می باشد. نتایج پژوهش بیانگر این است که از جمله عوامل مؤثر در تغییر ساختار کالبدی- فضایی بازار در دوره قبل و بعد از اسلام و دوره معاصر، جهان بینی حاکم در جامعه بوده است. دوره قبل از اسلام بازارها تحت تأثیر جهان بینی طبقاتی و در دوره بعد از اسلام تحت تأثیر جهان بینی اسلامی به سمت عدالت محوری حرکت می‌کردند. بطوری که بازار به صورت خطی و در تمامی سطح شهر توسعه یافته و مسجد در کنار بازار شکل گرفت و در دوره معاصر، روند صدها ساله بازار در شهرهای ایرانی – اسلامی که به یک سو پیش می‌رفت براساس تغییرات ناشی از سیستم اقتصادی نوین و ظهور جهانبینی مدرن دچار دگرگونی شد.

کلمات کلیدی : فضای تجاری بازارهای تاریخی دوره قبل اسلام بعد اسلام


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس سالانه معماری، شهرسازی، هنر، طراحی صنعتی، ساخت و فناوری حکمت بنیان
آدرس وب سایت کنفرانس : icahu.com
کد IOI مقاله : XKHB-AAAZBZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/XKHB-AAAZBZ

سایر مقالات محل انتشار
  1. بررسی مدرنیته شدن معماری و شهرسازی
  2. بررسی وضعیت و بحران هویت در معماری و شهرسازی معاصر
  3. بررسی خصلت های نوگرایی در آثار زنان نقاش معاصر ایران دهه 40 و 50 با تأکید بر نوآوری در فرم مبتنی بر نظریه فرمالیستی (بلومزبری)
  4. ‌متاورس؛ دگرگونی و توسعه پایدار در مواضع معماری، شهرسازی، اجتماعی و فضای انسان‌‌ساخت
  5. هنر معماری، حکمت اشراق و شناخت نور (با رویکرد بهره‌گیری از نور طبیعی در بنا)
  6. بررسی مرگِ مولف در چیدمانِ سرزمینِ هیچ کس اثر کریستین بولتانسکی با تکیه بر آرای رولان بارت
  7. بررسی روش‌های تشخیص و ارزیابی آسیب‌پذیری‌های شبکه انتقال آب شرب
  8. اثر فرم ساختمان بر دریافت بهره حرارت خورشیدی: مقایسه ساختمان‌های بانک کار و پست مکانیزه در تهران
  9. مروری بر آسایش حرارتی در فضای باز و عوامل تاثیرگذار بر آن
  10. کنکاشی به تأثیر عوامل محیطی بر یادگیری مشارکتی و مطالعه ی جمعی در آموزش معماری
  11. بررسی اهمیت توسعه فضای سبز در جوامع شهری و نقش آن در ارتقای زندگی شهروندی و کاهش مخاطرات شهرنشینی
  12. تاثیر روانی معماری سنتی بر روی گردشگر
  13. تکامل و اهمیت عکاسی معماری با تمرکز بر مؤلفه‏های مؤثر بر آن
  14. تأثیر آشنایی هنرمندان معاصر با تکنولوژی های فناورانه و دیجیتال در تولید و ترویج آثار هنری مدرن
  15. تأثیر حمایت از صنایع دستی بومی در ترویج و حفظ فرهنگ منطقه ای و اقتصاد پایدار