جستجو
مقایسه تطبیقی پلان شهری بغدادِ عباسی و رم باستان، تحلیل تفاوت پلان مدور و چهارگوش و پیامدهای فضایی–سیاسی آن
منیره حجتی سعیدی1
چکیده :
پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی، به بررسی تفاوت میان پلان مدور بغداد عباسی و پلان چهارگوش یا شبکه¬ای رم باستان میپردازد. هدف، تحلیل دلایل شکلگیری این الگوها و پیامدهای آنها بر سازمان فضایی شهر، میزان کارآمدی فضاهای عمومی و نسبت میان حاکمیت و شهروند است. فرم کالبدی شهرها همواره بازتابی از ساختار قدرت، جهانبینی سیاسی و نحوه تعریف جایگاه شهروند در هر تمدن بوده است. پرسش اصلی پژوهش آن است که چگونه الگوی کالبدی شهر میتواند رابطه میان حاکمیت و شهروند را صورتبندی کند و چه تأثیری بر کارآمدی فضاهای شهری و تجربه زیسته ساکنان دارد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل تاریخی–تفسیری و استفاده از منابع نظری شهرسازی و اندیشه شهری است. نتایج نشان میدهد که پلان مدور بغداد، با مرکزیت مطلق کاخ خلافت و مسجد جامع، تجسمی کالبدی از قدرت متمرکز و سلسله مراتبی است که در آن شهروند در حاشیه ساختار قدرت قرار میگیرد و فضاهای عمومی نقش محدودی دارند. در مقابل، پلان چهارگوشیا شبکه¬ای رم، مبتنی بر شبکهای منظم از خیابانها و فضاهای عمومی چون فوروم، بستری برای کنش اجتماعی، مشارکت شهروندی و توزیع نسبی قدرت فراهم میکند. مقاله استدلال میکند که این تفاوت کالبدی، پیامدهایی فراتر از شکل شهر دارد و بر پایداری، توسعهپذیری و ماهیت رابطه دولت–جامعه اثر میگذارد. در نهایت، نشان داده میشود که مطالعه تطبیقی این دو الگو میتواند درک عمیقتری از پیوند میان فضا، قدرت و شهروند ارائه دهد و الهامبخش ساز و کار ساخت شهرها و بازاندیشی درالگوهای شهرسازی معاصر باشد.
کلمات کلیدی : پلان شهری بغداد مدور رم باستان قدرت سیاسی شهروند فضای عمومی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : پژوهش و مطالعات هنر، فلسفه و تاریخ هنر
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABZKKD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABZKKD
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ABZKKD
سایر مقالات ارائه دهنده
- نمادشناسی کهنالگوی آنیما در نگارههایی از شاهنامهی شاهتهماسب
- نمادشناسی مجلس " آزمودن فریدون پسرانش را" از شاهنامه ی شاه تهماسبی به روایت کارل گوستاو یونگ
- اخلاق و جامعه از منظر اگزیستانسیالیسمِ سارتر
- هنر و زیبایی نزد چوانگ زه با تمرکز بر کتاب راه چوانگ¬زه اثر توماس مرتون
- معنای هنر در تمدن ایرانی-اسلامی مطالعهء موردی دو داستان از شاهنامهء فردوسی
- مقایسه تطبیقی پلان شهری بغدادِ عباسی و رم باستان، تحلیل تفاوت پلان مدور و چهارگوش و پیامدهای فضایی–سیاسی آن
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه