مطالعه تطبیقی ویژگی‌های بصری و ساختار هندسی نقش نخل در سفالینه‌ها و نقش‌برجسته‌های ایران و مصر باستان

غزل نوروزی1

چکیده :
نقش نخل به عنوان یکی از کهن‌ترین بن‌مایه‌های گیاهی در هنر باستان، فراتر از یک عنصر تزئینی، حامل مفاهیم عمیق اسطوره‌ای و جهان‌شناختی است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی تطبیقی ویژگی‌های بصری و ساختار هندسی این نقش در دو تمدن ایران و مصر، به دنبال تبیین الگوهای دگردیسی فرمی و محتوایی آن در دو بستر «سفالینه‌ها» و «نقش‌برجسته‌ها» است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و بر مبنای رویکرد آیکونوگرافی (شمایل‌شناسی) انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در هنر ایران، ساختار هندسی نخل با عبور از تجرید بصری در سفالینه‌های پیش‌تاریخی به سمت استریلیزاسیون صلب و تقارن مرکزی در نقش‌برجسته‌های رسمی، به نمادی «فضا-محور» جهت تثبیت نظم کیهانی و اقتدار بر مکان مقدس (پردیس) بدل گشته است. در مقابل، نخل مصری با رویکردی «زمان‌محور»، از یک عنصر سیال زیست‌محیطی در سفال‌های پیش‌دودمانی به یک «ایده‌نگار» هندسی برای بیان مفاهیم «زمان»، «سال» و «جاودانگی» در نظام هیروگلیف و معابد پادشاهی دگردیسی یافته است. در نهایت، این مطالعه تطبیقی مبین آن است که هندسه بصری نخل در ایران بر محوریت «نظم و مکان» و در مصر بر پایه «استمرار و زمان» شکل گرفته است؛ امری که نشان‌دهنده تفاوت بنیادین در نظام‌های نشانه‌شناسی و باورهای کیهانی این دو تمدن باستانی است

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي نخل ایران باستان مصر باستان سفالینه نقش‌برجسته مطالعه تطبیقی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : پژوهش و مطالعات هنر، فلسفه و تاریخ هنر
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABDBZD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABDBZD

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. تحلیل عوامل کالبدی مؤثر بر تقویت تعاملات اجتماعی در طراحی مجتمع‌های مسکونی
  2. طراحی اقامتگاه گردشگری تفریحی با رویکرد معماری بومی براساس پارامترهای ادراک حسی در راستای رونق گردشگری در منطقه ساحلی
  3. طراحی اقامتگاه تفریحی گردشگری در شهرستان بابلسر با رویکرد طبیعت‌گرا
  4. بهبود آسایش بصری نوری در فضاهای آموزشی دانشگاهی ایران جهت ارتقا حس تعلق به مکان
  5. معماری تجربی در شهرهای هوشمند؛ از تعامل کاربر تا طراحی پاسخگو
  6. Evaluating the Impact of Enterprise Architecture Frameworks such as TOGAF on Improving Organizational Space Design
  7. بررسی مولفه های کالبدی مجتمع مسکونی در جهت ارتقا تعاملات اجتماعی ساکنان
  8. بررسی مولفه های کالبدی موثر مدارس بر خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی
  9. طراحی فضاهای شهری با رویکرد هنری و معمارانه بر افزایش تعامل اجتماعی
  10. نقش ادراک محیط کالبدی فضاهای آموزشی در کاهش هیجان کودکان اتیستیک
  11. مطالعه تطبیقی ویژگی‌های بصری و ساختار هندسی نقش نخل در سفالینه‌ها و نقش‌برجسته‌های ایران و مصر باستان
  12. بررسی نقش سینومورفیسم فضا در کاهش تنش های حسی کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم
  13. فضا به مثابه واسط فعال در معماری داخلی؛ تلاقی بدن،محصول و تجربه انسانی
  14. خلق تجربه انسانی در فضاهای داخلی: تحلیل روانشناسی محیط و طراحی کاربر محور
  15. تبیین رابطه زبان الگو، انعطاف‌پذیری فضایی و خلاقیت کودکان در فضاهای آموزشی مدارس ابتدایی
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه