جستجو
تحلیل نشانهشناختی مساجد معاصر تهران و تأثیر آن بر ادراک کاربر و تقویت حس تعلق
شهریار قره باغی1 یاشار اصلانیان2 علی شکوهی3
چکیده :
معماری مساجد معاصر تهران در دهههای اخیر با چالشی اساسی مواجه شده است؛ بسیاری از این فضاها اگرچه از نظر کالبدی و عملکردی قابلقبولاند، اما در انتقال معانی فرهنگی، هویتی و نمادین مرتبط با سنت معماری اسلامی-ایرانی دچار ضعفاند. این مسئله موجب شده است که تجربه کاربران از فضا، بهویژه از نظر ادراک معنایی، کیفیت حضور و حس تعلق، کاهش یابد. فاصله گرفتن برخی مساجد جدید از زبان نمادین و نظام معنایی معماری سنتی، پرسشی بنیادین را مطرح میکند: معماری مساجد معاصر تا چه اندازه میتواند پیامهای نهفته در فرم و نماد را به کاربران منتقل کند؟. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل نشانهشناختی عناصر کالبدی، فضایی و نمادین مساجد معاصر تهران و تبیین تأثیر آنها بر ادراک کاربر و تقویت حس تعلق انجام شده است. روش تحقیق کیفی و از نوع اسنادی-تحلیلی است. دادهها از طریق منابع کتابخانهای، اسناد معماری، متون علمی و بررسی نمونههای تصویری گردآوری شده و بر پایه رویکرد نشانهشناسی معماری تحلیل شدهاند تا لایههای معنایی و پیامهای نهفته در سازمان فضایی و فرمهای معماری استخراج شود. یافتهها نشان میدهد که معماری مساجد معاصر شامل سه سطح اصلی معناست: لایه کالبدی، لایه فضایی و لایه نمادین-معنایی. تعامل این لایهها در صورت انسجام مفهومی، میتواند تجربه حسی و معنایی کاربران را ارتقا داده و حس تعلق آنها را تقویت کند. نتایج نشان میدهد که هرچه عناصر نمادین و سازمان فضایی با ذهنیت و پیشزمینه فرهنگی کاربران هماهنگتر باشد، کیفیت ادراک و تعلق فضایی آنان بیشتر میشود. این پژوهش تأکید میکند که توجه به نشانهها، نمادها و سازمان فضایی معنادار در طراحی مساجد معاصر، نقشی کلیدی در ارتقای هویت، تجربه کاربر و افزایش حس تعلق دارد.
کلمات کلیدی : مساجد معاصر نماد نشانه شناسی ادراک حس تعلق
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABEBZD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABEBZD
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه