تأثیر ویژگی های کالبدی-هویتی معماری بومی بیرجند بر ارتقای تجربه گردشگر

حمیده نصری1 امیرسعید محمودی2

چکیده :
معماری بومی هر منطقه، بازتابی از فرهنگ، تاریخ، اقلیم و شیوه زیست مردمان آن سرزمین است و می‌تواند نقش مؤثری در تقویت تجربه گردشگران و شکل‌گیری ادراک آنان از مکان داشته باشد. شهر بیرجند به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم سکونت در شرق ایران، واجد بافت تاریخی ارزشمند، سازمان فضایی خاص، نشانه‌های فرهنگی ماندگار و الگوهای کالبدی منحصربه‌فردی است که در ترکیب با هم، هویت معماری این شهر را شکل می‌دهند. وجود باغ‌های سنتی، فضاهای نیمه‌باز و باز مانند حیاط مرکزی، مصالح اقلیمی همچون خشت، گل و چوب، تناسبات انسانی، رنگ طبیعی بناها و حضور عناصر هویتی نظیر بادگیرها و طاق‌نماها، کیفیت ادراکی محیط را برای گردشگران ارتقا می‌بخشد و زمینه تجربه‌ای متفاوت و معنادار را فراهم می‌کند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر ویژگی‌های کالبدی–هویتی معماری بومی بیرجند بر تجربه گردشگر انجام شده و تلاش می‌کند رابطه میان عناصر معماری بومی، کیفیت ادراک مکان و میزان جذابیت گردشگری را روشن سازد. روش تحقیق، ترکیبی از تحلیل محتوای اسنادی، مشاهده میدانی و بررسی تطبیقی با نمونه‌های مشابه است. داده‌ها از طریق مشاهده مستقیم فضاهای تاریخی–فرهنگی، ثبت ویژگی‌های کالبدی و تحلیل نحوه مواجهه گردشگران با محیط گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد حضور هماهنگ عناصر کالبدی، استفاده از مصالح بومی، خوانایی الگوهای سنتی، تناسبات انسانی فضاها، حضور باغ‌ها و فضاهای سبز تاریخی و همچنین نشانه‌های هویتی، موجب افزایش حس مکان، تقویت درک فرهنگی و ارتقای کیفیت تجربه گردشگر می‌شود. در نهایت، توجه به ظرفیت‌های معماری بومی می‌تواند نقش مهمی در توسعه گردشگری فرهنگی، افزایش ماندگاری گردشگران و تقویت هویت شهری بیرجند داشته باشد. بر اساس نتایج این مطالعه، حفظ و احیای الگوهای کالبدی–هویتی و گسترش رویکردهای طراحی مبتنی بر معماری بومی، برای مدیریت و برنامه‌ریزی گردشگری این شهر ضروری است.

کلمات کلیدی : معماری بومی گردشگری فرهنگی هویت مکان تجربه گردشگر بیرجند


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFZAF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFZAF

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه