بازنمایی ساختار قدرت و مشروعیت در پوشاک پادشاهان صفوی و قاجار در نگاره‌های دیواری

مرضیه سادات قریشی شهرکی1 ایمان زکریایی کرمانی2 جلیل جوکار3 حسن یزدان پناه4

چکیده :
پوشاک در هنرهای تصویری ایران، صرفاً عنصری تزئینی یا کارکردی نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین نشانه‌های بازنمایی قدرت، منزلت، و مشروعیت سیاسی به شمار می‌آید. در نگاره‌های دیواری دوره‌های صفوی و قاجار، لباس پادشاهان نقشی اساسی در تثبیت جایگاه سلطنت و القای نظم سیاسی دارد. این مقاله با رویکردی نشانه‌شناسانه و تاریخ‌نگارانه، به بررسی چگونگی بازنمایی ساختار قدرت و مشروعیت در پوشاک شاهان صفوی و قاجار در نگاره‌های دیواری می‌پردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که پوشاک شاهانه در این دو دوره چگونه به مثابه زبانی بصری برای نمایش اقتدار، تمایز طبقاتی و مشروعیت سیاسی عمل کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در دوره صفوی، پوشاک شاهانه بیش از هر چیز بر پیوند میان سلطنت، تشیع و شکوه آیینی تأکید دارد، در حالی که در دوره قاجار، لباس شاهان افزون بر استمرار سنت‌های پیشین، تحت تأثیر مواجهه با مدرنیته و بازنمایی درباریِ جدید، به ابزاری برای نمایش هم‌زمان سنت، اقتدار و نوسازی تبدیل می‌شود. در نتیجه، پوشاک در نگاره‌های دیواری نه‌تنها بازتاب وضعیت اجتماعی-سیاسی است، بلکه در تولید و تثبیت نظم نمادین قدرت نیز نقشی بنیادین ایفا می‌کند.

کلمات کلیدی : پوشاک شاهانه صفویه قاجار نگاره دیواری نشانه‌شناسی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : پژوهش و مطالعات هنر، فلسفه و تاریخ هنر
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFCFD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFCFD

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه