جستجو
تولیدِ اجتماعیِ فضا در تقابل با نظمِ حقوقی: مطالعهی زیستِ روزمره در معماریهای تحمیلی
آرش کریمی1 مریم رنجبران اسکویی2 احمد میرزامحمدی3
چکیده :
این مقاله به بررسی رابطهی پیچیده و چندلایه میان حقوق، معماری و جامعهشناسی فضا میپردازد و نشان میدهد که فضا نه یک ظرف خنثی، بلکه محصولی اجتماعی، حقوقی و کالبدی است که در بطنِ مناسبات قدرت، قانون و زندگی روزمره شکل میگیرد. از یک سو، حقوق با تعیین قواعدی چون مالکیت، کاربری زمین، ضوابط شهرسازی، حریم خصوصی و مقررات ساختوساز، چارچوبهای رسمیِ سازماندهی فضا را مشخص میکند؛ و از سوی دیگر، معماری این قواعد را به فرمهای مادی و قابلزیست تبدیل میسازد. با این حال، واقعیت زیستهی شهر نشان میدهد که کاربران فضا صرفاً دریافتکنندهی منفعل این نظم نیستند، بلکه از طریق کنشهای روزمره، استفادههای غیررسمی، تصرفهای خُرد، و بازتفسیرهای عملی، در فرآیند تولید اجتماعی فضا مشارکت میکنند و گاه معنای اولیهی فضا را دگرگون میسازند.
در این چارچوب، مقاله با تکیه بر ایدهی «حق بر شهر» در اندیشهی هانری لوفور و نیز با بهرهگیری از رویکردهای جامعهشناختی به زندگی روزمره، نشان میدهد که چگونه تنش میان «فضای طراحیشده» و «فضای زیسته» به شکلگیری الگوهای جدیدی از استفاده، مقاومت و انطباق منجر میشود. همچنین این پژوهش بر آن است که معماری و حقوق، هر دو، نه تنها ابزارهای نظمبخشیاند، بلکه میتوانند در صورت طراحی و تفسیر مناسب، زمینهساز عدالت فضایی، مشارکت اجتماعی و شمول شهری نیز باشند. بنابراین، مقاله حاضر با رویکردی میانرشتهای، به بازاندیشی در نحوهی تولید، تنظیم و تجربهی فضا میپردازد و ضرورت گفتوگوی بیشتر میان حقوقدانان، معماران و جامعهشناسان را برای دستیابی به شهری انسانیتر و عادلانهتر برجسته میکند.
کلمات کلیدی : جامعهشناسی فضا حقوق و معماری تولید اجتماعی فضا حق بر شهر فضاهای عمومی کنش روزمره عدالت فضایی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFDHH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFDHH
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ABFDHH
سایر مقالات ارائه دهنده
- معماری ساختمان های هوشمند راهکاری برای رسیدن به معماری پایدار
- بررسی تاثیر معماری بام سبز در صرفه جویی و کاهش اتلاف انرژی
- بررسی چالشهای انرژی در ساختمانهای مسکونی
- تحلیل تطبیقی میان مقررات حقوقی ساخت و ساز و اصول طراحی پایدار
- بررسی ارتباط میان راهبردهای نوین مدیریت پسماند و کیفیت محیطزیست شهری
- مدیریت سبز پسماند بهعنوان مسیر تحقق توسعه پایدار شهری
- ارزیابی اثر اجرای طرحهای تفکیک از مبدا بر کاهش تولید و دفن پسماند شهری
- همگرایی معماری سبز و باغ ایرانی: بازخوانی الگوی پایدار بومی برای معماری معاصر
- تحلیل تطبیقی معماری مدرن و معماری ترکیبی: ریشهها، اصول و بازتاب آن در معماری معاصر
- معماری و حریم خصوصی: بازخوانی یک حق شهروندی در بستر طراحی فضا
- تحلیل نقش حقوق مالکیت فکری در حمایت از نوآوریهای معماری سبز و توسعه پایدار شهری
- چالشهای حقوقی و اخلاقی در طراحی معماری هوشمند: تحلیل تطبیقی نظام حقوقی ایران و استانداردهای بینالمللی ساختمانهای هوشمند
- اهمیت طراحی معماری و منظر در کیفیت پارکهای شهری
- بررسی نقش فضای سبز شهری در تحقق حقوق شهروندی و ارتقای کیفیت زندگی شهری
- تاثیر فرهنگ بر روی معماری سنتی ایران
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه