نمایش چکیده انگلیسی

تولیدِ اجتماعیِ فضا در تقابل با نظمِ حقوقی: مطالعه‌ی زیستِ روزمره در معماری‌های تحمیلی

آرش کریمی1 مریم رنجبران اسکویی2 احمد میرزامحمدی3

چکیده :
این مقاله به بررسی رابطه‌ی پیچیده و چندلایه میان حقوق، معماری و جامعه‌شناسی فضا می‌پردازد و نشان می‌دهد که فضا نه یک ظرف خنثی، بلکه محصولی اجتماعی، حقوقی و کالبدی است که در بطنِ مناسبات قدرت، قانون و زندگی روزمره شکل می‌گیرد. از یک سو، حقوق با تعیین قواعدی چون مالکیت، کاربری زمین، ضوابط شهرسازی، حریم خصوصی و مقررات ساخت‌وساز، چارچوب‌های رسمیِ سازمان‌دهی فضا را مشخص می‌کند؛ و از سوی دیگر، معماری این قواعد را به فرم‌های مادی و قابل‌زیست تبدیل می‌سازد. با این حال، واقعیت زیسته‌ی شهر نشان می‌دهد که کاربران فضا صرفاً دریافت‌کننده‌ی منفعل این نظم نیستند، بلکه از طریق کنش‌های روزمره، استفاده‌های غیررسمی، تصرف‌های خُرد، و بازتفسیرهای عملی، در فرآیند تولید اجتماعی فضا مشارکت می‌کنند و گاه معنای اولیه‌ی فضا را دگرگون می‌سازند. در این چارچوب، مقاله با تکیه بر ایده‌ی «حق بر شهر» در اندیشه‌ی هانری لوفور و نیز با بهره‌گیری از رویکردهای جامعه‌شناختی به زندگی روزمره، نشان می‌دهد که چگونه تنش میان «فضای طراحی‌شده» و «فضای زیسته» به شکل‌گیری الگوهای جدیدی از استفاده، مقاومت و انطباق منجر می‌شود. همچنین این پژوهش بر آن است که معماری و حقوق، هر دو، نه تنها ابزارهای نظم‌بخشی‌اند، بلکه می‌توانند در صورت طراحی و تفسیر مناسب، زمینه‌ساز عدالت فضایی، مشارکت اجتماعی و شمول شهری نیز باشند. بنابراین، مقاله حاضر با رویکردی میان‌رشته‌ای، به بازاندیشی در نحوه‌ی تولید، تنظیم و تجربه‌ی فضا می‌پردازد و ضرورت گفت‌وگوی بیشتر میان حقوق‌دانان، معماران و جامعه‌شناسان را برای دستیابی به شهری انسانی‌تر و عادلانه‌تر برجسته می‌کند.

کلمات کلیدی : جامعه‌شناسی فضا حقوق و معماری تولید اجتماعی فضا حق بر شهر فضاهای عمومی کنش روزمره عدالت فضایی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFDHH
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFDHH
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/AAHF-ABFDHH

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. معماری ساختمان های هوشمند راهکاری برای رسیدن به معماری پایدار
  2. بررسی تاثیر معماری بام سبز در صرفه جویی و کاهش اتلاف انرژی
  3. بررسی چالشهای انرژی در ساختمانهای مسکونی
  4. تحلیل تطبیقی میان مقررات حقوقی ساخت و ساز و اصول طراحی پایدار
  5. بررسی ارتباط میان راهبردهای نوین مدیریت پسماند و کیفیت محیط‌زیست شهری
  6. مدیریت سبز پسماند به‌عنوان مسیر تحقق توسعه پایدار شهری
  7. ارزیابی اثر اجرای طرح‌های تفکیک از مبدا بر کاهش تولید و دفن پسماند شهری
  8. هم‌گرایی معماری سبز و باغ ایرانی: بازخوانی الگوی پایدار بومی برای معماری معاصر
  9. تحلیل تطبیقی معماری مدرن و معماری ترکیبی: ریشه‌ها، اصول و بازتاب آن در معماری معاصر
  10. معماری و حریم خصوصی: بازخوانی یک حق شهروندی در بستر طراحی فضا
  11. تحلیل نقش حقوق مالکیت فکری در حمایت از نوآوری‌های معماری سبز و توسعه پایدار شهری
  12. چالش‌های حقوقی و اخلاقی در طراحی معماری هوشمند: تحلیل تطبیقی نظام حقوقی ایران و استانداردهای بین‌المللی ساختمان‌های هوشمند
  13. اهمیت طراحی معماری و منظر در کیفیت پارک‌های شهری
  14. بررسی نقش فضای سبز شهری در تحقق حقوق شهروندی و ارتقای کیفیت زندگی شهری
  15. تاثیر فرهنگ بر روی معماری سنتی ایران
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه