از سیاست‌گذاری تا یادگیری نهادی در برنامه‌ریزی اقدام اقلیمی شهری: مرور انتقادی شکاف میان تدوین سیاست، اجرا، پایش و ارزیابی

احسان کبکی1

چکیده :
برنامه‌ریزی اقدام اقلیمی شهری در دو دهه اخیر از یک فعالیت داوطلبانه و عمدتاً نمادین به یکی از ابزارهای محوری حکمرانی شهری برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، سازگاری با مخاطرات اقلیمی و هدایت گذار به شهرهای کم‌کربن و تاب‌آور تبدیل شده است. با این حال، گسترش سریع اسناد، چارچوب‌ها و تعهدات اقلیمی شهری الزاماً به معنای تحقق نتایج قابل اندازه‌گیری نیست. مسئله اصلی این مقاله شکاف پایداری است که میان تدوین سیاست، اجرا، پایش و ارزیابی برنامه‌های اقدام اقلیمی شهری شکل گرفته و باعث می‌شود بسیاری از برنامه‌ها در سطح هدف‌گذاری، بیانیه‌های راهبردی یا فهرست اقدامات باقی بمانند. هدف مقاله حاضر، مرور انتقادی و سنتزی ادبیات علمی درباره این شکاف و ارائه یک چارچوب تحلیلی برای اتصال چرخه سیاست‌گذاری اقلیمی شهری به اجرا، یادگیری و پاسخ‌گویی نهادی است. روش مقاله، مرور ساختاریافته ـ انتقادی با الهام از منطق PRISMA است؛ اما به دلیل نبود داده واقعی از فرایند غربالگری، آمار ساختگی درباره تعداد منابع شناسایی یا حذف‌شده ارائه نشده است. ادبیات منتخب از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ و با تمرکز بر منابع علمی معتبر بین‌المللی و شماری از مطالعات فارسی مرتبط با اقلیم شهری، تاب‌آوری و حکمرانی شهری بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ضعف در پیوند میان اهداف و ابزارهای اجرایی، کمبود ظرفیت نهادی و مالی، ناپیوستگی میان کاهش و سازگاری، ضعف شاخص‌های پایش، فقدان ارزیابی پیامدمحور، محدودیت داده‌های محلی و نابرابری در مشارکت اجتماعی، مهم‌ترین عوامل تداوم شکاف سیاست تا عمل هستند. مقاله استدلال می‌کند که برنامه اقدام اقلیمی تنها زمانی از سند سیاستی به ابزار حکمرانی مؤثر تبدیل می‌شود که در قالب چرخه‌ای یادگیرنده، داده‌محور، چندسطحی و عدالت‌محور طراحی شود. چارچوب پیشنهادی مقاله بر پنج پیوند اصلی استوار است: هم‌راستاسازی مسئله و هدف، ترجمه هدف به بسته اجرایی، اتصال بودجه و مسئولیت، پایش پیامدمحور، و یادگیری نهادی برای اصلاح مستمر برنامه.

کلمات کلیدی : برنامه‌ریزی اقدام اقلیمی شهری حکمرانی اقلیمی شهری شکاف اجرا پایش و ارزیابی سازگاری اقلیمی کاهش انتشار تاب‌آوری شهری یادگیری نهادی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFEHA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFEHA

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه