ارزیابی پیامدهای رشد پراکنده شهری بر تشدید سیلاب‌های ناگهانی در مناطق عملیاتی شهرداری (مطالعه موردی: شهر تربت حیدریه)

وحید یوسفی راد1 مرضیه شجاعی کاریزکی2

چکیده :
در دهه‌های اخیر، گسترش سریع و نامتوازن شهر تربت حیدریه که اغلب بدون برنامه‌ریزی یکپارچه و متناسب با شرایط طبیعی منطقه انجام شده است، موجب تغییرات چشمگیری در الگوهای هیدرولوژیکی این شهر گردیده است. توسعه نامتوازن در تربت حیدریه به معنای افزایش سطوح غیرقابل نفوذ (مانند آسفالت، بتن و سازه‌های ساختمانی) به ویژه در محله‌های حاشیه‌ای و جدیدالاحداث جنوب و غرب شهر، بدون ایجاد زیرساخت‌های مناسب جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی است. این تغییرات سبب افزایش حجم رواناب سطحی، کاهش نفوذ آب در خاک به دلیل بافت نسبتاً متراکم اراضی و افزایش فراوانی و شدت رخدادهای سیلابی در محدوده خدماتی شهرداری تربت حیدریه گردیده است. در مطالعات انجام‌شده در این شهر، از جمله بررسی‌های میدانی پس از سیل فروردین ۱۳۹۸ و پژوهش‌های هیدرولوژیک اخیر، مشخص شده که ضریب رواناب شهری در برخی حوضه‌های آبخیز درون‌شهری تربت حیدریه بین سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰ بیش از دو برابر افزایش یافته، در حالی که ظرفیت شبکه زهکشی شهری (مسیل‌های فصلی، کانال‌ها و آبروهای سطحی) تقریباً ثابت و ناکارآمد باقی مانده است. هدف این مقاله، تحلیل اثرات مستقیم و غیرمستقیم توسعه کالبدی نامتوازن بر افزایش رواناب سطحی و خطر سیلاب شهری در تربت حیدریه است. روش تحقیق بر پایه مرور تحلیلی اسناد توسعه شهری تربت حیدریه، بررسی میدانی محدوده‌های خدماتی شهرداری و تحلیل کیفی رابطه بین شاخص‌های توسعه (افزایش سطح نفوذناپذیر، تغییر کاربری اراضی باغی و کشاورزی) و خطر سیلاب می‌باشد. نتایج نشان می‌دهد که ناکارآمدی توزیع زیرساخت‌های جمع‌آوری آب (به ویژه در محله‌های قیام، الهیه، مهدیه و خیابان امام رضا)، نحوه توسعه شبکه معابر بدون توجه به شیب طبیعی زمین، تراکم ساختمان‌ها در حریم مسیل‌ها و نبود کنترل مؤثر در صدور مجوزهای ساخت در مناطق مستعد سیل، نقش عمده‌ای در افزایش خطر سیلاب ایفا می‌کند. این موضوع بیانگر نیاز فوری به اصلاح سیاست‌های مدیریت شهری، بازطراحی شبکه دفع آب‌های سطحی و برنامه‌ریزی یکپارچه در مواجهه با تغییرات اقلیمی و افزایش بارندگی‌های حدی در شهر تربت حیدریه است.

کلمات کلیدی : توسعه نامتوازن رواناب سطحی سیلاب شهری تربت حیدریه سطوح نفوذناپذیر زهکشی شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : منظر شهري پايدار و توسعه
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFEHC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFEHC

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. بررسی و ارزیابی عملکرد استاندارد مدیریت پروژه PMBOK بر موفقیت پروژههای صنعت ساخت
  2. بررسی اثر عملکرد مدیریت منابع انسانی بر موفقیت پروژه¬های عمرانی
  3. بررسی و اولویت بندی عوامل تاخیر در پروژههای عمرانی به روش سلسله مراتبی، طبق استاندارمدیریت پروژه
  4. بررسی میزان تاثیر مدیریت کیفیت در مدیریت پروژههای صنعت ساخت با استفاده از مهندسی ارزش
  5. بررسی نقش مهندسی¬ارزش در مدیریت¬ریسک پروژه¬های صنعت ساخت
  6. بررسی اثر استاندارد PMBOK بر موفقیت پروژه¬های عمرانی با نقش میانجی مهندسی ارزش
  7. بررسی و ارزیابی اثر مدیریت پروژه بر تعالی و موفقیت پروژههای عمرانی
  8. بررسی و اولویت بندی گزینه¬های موثر بر مدیریت کیفیت در مدیریت پروژه¬های عمرانی سطح شهر مشهد با استفاده از نقش میانجی مهندسی ارزش
  9. بررسی و ارزیابی اثر مدیریت استراتژیک بر مدیریت بحران پروژههای عمرانی با رویکرد مهندسی ارزش
  10. بررسی اثر مدیریت استراتژیک و مهندسی ارزش بر مدیریت بحران در پروژه¬های صنعت ساخت
  11. ارزیابی مکانی جایگاه شارژ اتوبوس برقی در محیط GIS (محدوده مطالعاتی شهر مشهد)
  12. بررسی نقش میانجی مهندسی ارزش در رابطه با مدیریت ریسک و موفقیت پروژه¬های عمرانی
  13. ارزیابی تاثیر ترس از موفقیت بر عملکرد مدیریت پروژههای عمرانی با استفاده از معادلات ساختاری (نمونه موردی: ساختمانهای بلند مرتبه مسکونی)
  14. بررسی تاثیر ابعاد مدیریت ریسک بر مدیریت بحران پروژه‌های عمرانی بزرگ مقیاس(مطالعه موردی: برج‌های مسکونی)
  15. ارزیابی تاثیر مهندسی‌ارزش بر مدیریت پروژه‌های عمرانی با استفاده از روش معادلات ساختاری (نمونه موردی: پروژه‌های شرکت کوه پایه سازه خراسان)
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه