جستجو
مرور انتقادی سیاستهای رشد هوشمند در مدیریت توسعه کالبدی، کنترل پراکندهرویی و بازسازماندهی فضایی شهرهای معاصر
توفیق فروغی1
چکیده :
رشد کالبدی شتابان، گسترش افقی کمتراکم، اتکای فزاینده به خودرو، مصرف بیرویه زمینهای پیرامونی و تضعیف پیوند میان کاربری زمین و حملونقل، از مهمترین چالشهای شهرهای معاصر در دهههای اخیر بوده است. در واکنش به این وضعیت، سیاستهای رشد هوشمند بهعنوان مجموعهای از اصول، ابزارها و مداخلات برنامهریزی مطرح شدهاند که میکوشند رشد شهری را از الگوی پراکنده، خودرومحور و زیرساختبر به سمت توسعه فشرده، میانافزا، حملونقلمحور، چندکارکردی و از نظر اجتماعی قابلدسترس هدایت کنند. با وجود گسترش کاربرد این رویکرد در ادبیات برنامهریزی شهری، شواهد پژوهشی نشان میدهد که رشد هوشمند نه یک نسخه واحد و قطعی، بلکه چارچوبی وابسته به زمینه نهادی، ظرفیت حکمرانی، بازار زمین، نظام مالکیت، ابزارهای مالی و فرهنگ برنامهریزی است. این مقاله با روش مرور روایتی انتقادی و ساختاریافته، ادبیات علمی مرتبط با رشد هوشمند، پراکندهرویی شهری، مدیریت رشد و توسعه کالبدی را در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ بررسی میکند و در موارد ضروری به منابع کلاسیک پیش از این بازه نیز ارجاع میدهد. یافتهها نشان میدهد که رشد هوشمند در چهار محور اصلی بیشترین اثرگذاری را دارد: هدایت مکانی توسعه، افزایش کارایی زیرساختی، کاهش وابستگی به خودرو و حفاظت از اراضی باز و محیطهای حساس. بااینحال، ناکامی در پیوند دادن سیاستهای تراکمی با تأمین مسکن استطاعتپذیر، ضعف اجرای مرزهای رشد، نبود نظام پایش فضایی، ناهماهنگی نهادی و خطر جابهجایی اجتماعی از مهمترین محدودیتهای آن است. مقاله در پایان، چارچوبی مفهومی ـ اجرایی پیشنهاد میکند که رشد هوشمند را نه صرفاً بهعنوان سیاست کالبدی، بلکه بهمثابه سازوکار یکپارچه حکمرانی فضایی، عدالت مکانی، مدیریت زیرساخت و پایش دادهمحور توسعه شهری تبیین میکند.
کلمات کلیدی : رشد هوشمند شهری پراکندهرویی شهری توسعه کالبدی مدیریت رشد شهری شهر فشرده توسعه میانافزا مرز رشد شهری حکمرانی فضایی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFEHD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFEHD
سایر مقالات ارائه دهنده
- شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
- From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
- Management of urban water and sewage network using GIS
- Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
- role of 5g technology in realizing a smart city
- The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
- Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
- Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
- Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
- Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
- The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
- بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
- ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
- Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
- Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه