هوش مصنوعی در برنامه‌ریزی شهری و آینده تصمیم‌گیری فضایی با نگاهی به فرصت‌ها، ریسک‌ها و چالش‌های حکمرانی

امیررضا ریحانی شوکت آباد1

چکیده :
شتاب ورود هوش مصنوعی به برنامه‌ریزی شهری، رابطه میان داده، تخصص حرفه‌ای، تصمیم‌گیری فضایی و حکمرانی عمومی را دگرگون کرده است. ابزارهایی که زمانی فقط برای ترسیم نقشه، تحلیل دسترسی یا پشتیبانی محدود از سناریوسازی به کار می‌رفتند، اکنون به کمک یادگیری ماشین، تحلیل مکانی، پردازش زبان طبیعی، بینایی ماشین، مدل‌های مولد و زیرساخت‌های داده شهری و بلادرنگ می‌توانند الگوهای پنهان شهر را آشکار کنند، پیامدهای سیاستی را پیش‌بینی کنند و در تولید گزینه‌های برنامه‌ریزی مشارکت داشته باشند. با این حال، همین تحول پرسش‌هایی جدی درباره شفافیت، پاسخ‌گویی، سوگیری، حریم خصوصی، عدالت فضایی و جایگاه قضاوت انسانی ایجاد کرده است. هدف این مقاله ارائه مروری نقشه‌ای و تحلیلی بر ادبیات هوش مصنوعی در برنامه‌ریزی شهری با تمرکز بر آینده تصمیم‌گیری فضایی و چالش‌های حکمرانی است. روش مقاله بر جست‌وجوی ساختاریافته در پایگاه‌های علمی بین‌المللی و منابع فارسی نمایه‌شده در SID، غربالگری مفهومی، ارزیابی کیفیت و سنتز موضوعی استوار است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ادبیات موجود حول چند محور عمده شکل گرفته است: گذار از سامانه‌های پشتیبان برنامه‌ریزی به برنامه‌ریزی هوشمند، گسترش تحلیل‌های پیش‌بینانه و تجویزی، ظهور هوش مصنوعی مولد در تولید سناریو و متن سیاستی، نقش هوش مصنوعی در مشارکت و حکمرانی شهری، ریسک‌های عدالت و اعتماد، و نیاز به چارچوب‌های نهادی برای نظارت بر تصمیم‌گیری الگوریتمی. مقاله استدلال می‌کند که آینده برنامه‌ریزی شهری نه در جایگزینی برنامه‌ریز با ماشین، بلکه در طراحی الگوهای حکمرانی انسانی ـ الگوریتمی، قابل توضیح، پاسخ‌گو و حساس به زمینه نهفته است.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی برنامه‌ریزی شهری تصمیم‌گیری فضایی حکمرانی شهری شهر هوشمند عدالت الگوریتمی داده شهری برنامه‌ریزی داده‌محور


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFFCA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFFCA

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه