بررسی تأثیر طراحی معماری سبز بر بهبود سلامت روان، آسایش محیطی و کیفیت سکونت در شهرها

قادر نیک خصال1

چکیده :
رشد شهرنشینی، تراکم کالبدی، آلودگی‌های محیطی و کاهش تماس روزمره شهروندان با طبیعت، کیفیت سکونت شهری را به یکی از موضوعات محوری در معماری، شهرسازی و سلامت عمومی تبدیل کرده است. در چنین زمینه‌ای، طراحی معماری سبز دیگر صرفاً رویکردی برای کاهش مصرف انرژی یا کنترل پیامدهای زیست‌محیطی ساختمان نیست، بلکه می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای فضایی برای ارتقای سلامت روان، بهبود آسایش محیطی و افزایش رضایت سکونتی فهم شود. هدف این مقاله، مرور و سنتز انتقادی ادبیات علمی درباره اثرگذاری مؤلفه‌های معماری سبز، شامل نور طبیعی، تهویه، آسایش حرارتی، کیفیت هوای داخل، مصالح سالم، حضور گیاهان، دید و دسترسی به طبیعت، طراحی بیوفیلیک و کارایی انرژی، بر سه پیامد اصلی یعنی سلامت روان، آسایش محیطی و کیفیت سکونت شهری است. روش پژوهش مبتنی بر مرور روایی ـ نظام‌مند و سنتز مضمونی مطالعات منتشرشده در بازه 2010 تا 2025 است. مطالعات بر اساس معیارهای ارتباط موضوعی، اعتبار روش‌شناختی، نوع پیامد سنجیده‌شده و قابلیت کاربرد در محیط‌های شهری انتخاب و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که معماری سبز زمانی بیشترین اثر را بر سلامت و کیفیت سکونت دارد که از سطح «گواهی‌نامه زیست‌محیطی» فراتر رود و به تجربه واقعی کاربر، رفتار روزمره، زمینه اقلیمی، عدالت دسترسی، مدیریت بهره‌برداری و نگهداری پس از ساخت توجه کند. نتایج همچنین نشان می‌دهد اثرات مثبت طراحی سبز عمدتاً از مسیرهای چندگانه‌ای مانند کاهش استرس، افزایش بازیابی روانی، بهبود کیفیت خواب، کاهش ناراحتی حرارتی، افزایش حس کنترل محیطی، تقویت تعلق مکانی و ارتقای رضایت سکونتی ظاهر می‌شود. مقاله در پایان چارچوبی مفهومی برای پیوند میان طراحی سبز، سلامت روان، آسایش محیطی و کیفیت سکونت ارائه می‌کند و بر ضرورت ارزیابی پس از بهره‌برداری، طراحی زمینه‌گرا و سیاست‌گذاری شهری مبتنی بر سلامت تأکید دارد.

کلمات کلیدی : معماری سبز سلامت روان آسایش محیطی کیفیت سکونت طراحی بیوفیلیک کیفیت محیط داخلی رضایت سکونتی شهر پایدار


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFFCE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFFCE

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه