سویه تاریک شهرهای هوشمند پایدار و چالش‌های هزینه، امنیت، سوگیری، نابرابری و شکست حکمرانی

رضا جابری1

چکیده :
شهر هوشمند پایدار در ادبیات برنامه‌ریزی شهری، حکمرانی دیجیتال و مطالعات فناوری به‌عنوان الگویی برای بهبود کارایی خدمات، کاهش مصرف منابع، ارتقای کیفیت زندگی و تقویت تصمیم‌گیری داده‌محور معرفی شده است. با این حال، تجربه‌های اجرایی و نقدهای نظری نشان می‌دهد که هوشمندسازی شهری، همواره به پایداری، عدالت و حکمرانی بهتر منتهی نمی‌شود. گسترش زیرساخت‌های داده‌محور، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، پلتفرم‌های شهری و سامانه‌های نظارتی، در کنار فرصت‌های مدیریتی، مجموعه‌ای از پیامدهای پرهزینه و کمتر دیده‌شده ایجاد کرده است؛ از جمله افزایش هزینه کل مالکیت، وابستگی به فروشندگان فناوری، آسیب‌پذیری سایبری، تهدید حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، تشدید نابرابری دیجیتال و انتقال تدریجی قدرت تصمیم‌گیری از نهادهای عمومی به بازیگران فنی و شرکتی. این مقاله با رویکرد مرور ساختاریافته ـ انتقادی، ادبیات علمی منتشرشده در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ را درباره سویه تاریک شهرهای هوشمند پایدار تحلیل می‌کند. به‌جای پذیرش روایت فناورانه از شهر هوشمند، مقاله حاضر این پرسش را دنبال می‌کند که تحت چه شرایطی هوشمندسازی شهری می‌تواند به بازتولید نابرابری، شکنندگی زیرساختی، نظارت فراگیر و شکست حکمرانی منجر شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که بخش مهمی از ادبیات موجود، میان «کارایی فناورانه» و «پایداری شهری» تمایز کافی قائل نشده و اغلب هزینه‌های نهادی، اجتماعی و سیاسی فناوری را در مدل‌های ارزیابی نادیده گرفته است. بر اساس سنتز انتقادی مطالعات، مقاله چارچوبی پیشنهادی برای ارزیابی ریسک‌های چندبعدی شهر هوشمند پایدار ارائه می‌دهد که پنج لایه هزینه، امنیت، عدالت داده، ظرفیت نهادی و پاسخگویی دموکراتیک را به‌صورت هم‌زمان بررسی می‌کند. نتیجه مقاله آن است که شهر هوشمند تنها زمانی پایدار است که زیرساخت دیجیتال آن در خدمت ارزش عمومی، عدالت فضایی، شفافیت نهادی و کنترل دموکراتیک قرار گیرد.

کلمات کلیدی : شهر هوشمند پایدار سویه تاریک فناوری امنیت سایبری شهری سوگیری الگوریتمی نابرابری دیجیتال حکمرانی داده هزینه کل مالکیت عدالت شهری دیجیتال


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFFDF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFFDF

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه