ارزیابی راهکارهای طبیعت‌محور در کنترل رواناب شهری و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های عمرانی محلات آسیب‌پذیر شهری

اصغر علمی کنک لو1

چکیده :
افزایش سطوح نفوذناپذیر، فرسودگی شبکه‌های دفع آب‌های سطحی، تغییر الگوی بارش و تمرکز فقر کالبدی در برخی محلات شهری، مدیریت رواناب را از یک مسئله صرفاً هیدرولیکی به مسئله‌ای زیرساختی، اجتماعی و حکمرانی تبدیل کرده است. راهکارهای طبیعت‌محور، از جمله زیرساخت سبزـآبی، توسعه کم‌اثر، بام سبز، باغ باران، روسازی نفوذپذیر، زیست‌نگهداری، جوی سبز و ذخیره‌سازی آب باران، در سال‌های اخیر به‌عنوان مکمل یا جایگزین نسبی سازه‌های خاکستری در مدیریت سیلاب‌های شهری مطرح شده‌اند. هدف این مقاله، ارزیابی انتقادی توان این راهکارها در کنترل حجم و اوج رواناب و نیز تقویت تاب‌آوری زیرساخت‌های عمرانی در محلات آسیب‌پذیر شهری است. مقاله بر پایه مرور نقشه‌نگارانه و سنتز روایی ـ موضوعی ۴۰ منبع علمی داوری‌شده تدوین شده است که ۸ منبع فارسی نمایه‌شده در SID و ۳۲ منبع لاتین معتبر را دربر می‌گیرد. یافته‌ها نشان می‌دهد اثربخشی راهکارهای طبیعت‌محور وابسته به نوع مداخله، مقیاس اجرا، خاک و شیب، اتصال به شبکه زهکشی، نگهداری، کیفیت طراحی و پذیرش اجتماعی است. این راهکارها در کنترل رواناب زمانی بیشترین کارایی را دارند که به‌صورت شبکه‌ای، ترکیبی و متناسب با آسیب‌پذیری محله طراحی شوند، نه به‌عنوان پروژه‌های منفرد و تزئینی. از منظر تاب‌آوری، ارزش اصلی آن‌ها در ایجاد افزونگی، کندکردن جریان، توزیع بار هیدرولیکی، بهبود کیفیت محیطی و افزایش ظرفیت سازگاری محله است. بااین‌حال، ضعف نگهداری، نبود مدل مالی پایدار، داده‌های ناکافی، خطر بازتولید نابرابری فضایی و احتمال سبزسازی منجر به جابه‌جایی جمعیت، از چالش‌های جدی اجرای آن‌هاست. مقاله در پایان، یک چارچوب اجرایی برای اولویت‌بندی، طراحی، پایش و حکمرانی عادلانه راهکارهای طبیعت‌محور در محلات آسیب‌پذیر ارائه می‌کند.

کلمات کلیدی : راهکارهای طبیعت‌محور رواناب شهری زیرساخت سبزـآبی توسعه کم‌اثر تاب‌آوری شهری محلات آسیب‌پذیر عدالت فضایی مدیریت سیلاب شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFFEF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFFEF

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه