بازاندیشی نقش هوش مصنوعی مولد در تحول فرایندهای تصمیم‌سازی، مشارکت عمومی و اخلاق برنامه‌ریزی شهری

شایان گدری1

چکیده :
ورود هوش مصنوعی مولد به برنامه‌ریزی شهری، صرفاً افزودن یک ابزار محاسباتی تازه به جعبه‌ابزار برنامه‌ریزان نیست؛ این فناوری شیوه تولید دانش شهری، صورت‌بندی گزینه‌های سیاستی، سازمان‌دهی مشارکت عمومی و توزیع مسئولیت اخلاقی در فرایند برنامه‌ریزی را دگرگون می‌کند. مقاله حاضر با رویکرد مرور دامنه‌ای ـ انتقادی، ادبیات علمی مرتبط با هوش مصنوعی، هوش مصنوعی مولد، تصمیم‌سازی شهری، مشارکت عمومی، حکمرانی هوشمند و اخلاق برنامه‌ریزی را بررسی و سنتز می‌کند. هدف مقاله، فراتر رفتن از توصیف کاربردهای فنی و تبیین این مسئله است که هوش مصنوعی مولد چگونه می‌تواند هم ظرفیت تصمیم‌سازی شهری را افزایش دهد و هم خطر بازتولید نابرابری، کاهش شفافیت، تضعیف پاسخگویی و شبیه‌سازی کاذب مشارکت را تشدید کند. یافته‌ها نشان می‌دهد ادبیات موجود در سه مسیر اصلی حرکت کرده است: نخست، استفاده از مدل‌های زبانی بزرگ و سامانه‌های مولد برای تحلیل داده‌های پیچیده، تولید سناریو و پشتیبانی از تصمیم؛ دوم، بهره‌گیری از ابزارهای مولد برای گسترش مشارکت، ترجمه زبان تخصصی برنامه‌ریزی و بازنمایی دیداری آینده‌های شهری؛ و سوم، تمرکز بر مخاطرات اخلاقی، از جمله سوگیری داده‌ای، ابهام مسئولیت، حریم خصوصی، اتکای بیش از حد به خروجی الگوریتمی و ضعف سازوکارهای نظارت نهادی. مقاله استدلال می‌کند که ارزش هوش مصنوعی مولد در برنامه‌ریزی شهری نه در خودکارسازی تصمیم، بلکه در تقویت داوری انسانی، گشودن فضاهای گفت‌وگویی و آشکارسازی تعارض‌های ارزشی نهفته است. بر این اساس، چارچوبی مفهومی برای «حکمرانی مولد مسئولانه» پیشنهاد می‌شود که بر پیوند میان کیفیت داده، مشارکت معنادار، توضیح‌پذیری، عدالت فضایی، نظارت نهادی و یادگیری پسینی استوار است.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی مولد برنامه‌ریزی شهری تصمیم‌سازی شهری مشارکت عمومی اخلاق هوش مصنوعی حکمرانی هوشمند شهری مدل‌های زبانی بزرگ عدالت فضایی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFFEG
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFFEG

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه