مروری بر مبانی معنوی رنگ در نگارگری هنر دوران صفوی

مرضیه باغبان بصیر1

چکیده :
نگارگری دوره صفوی به عنوان یکی از درخشان‌ترین ادوار هنر اسلامی-ایرانی، تجلی‌گاه پیوند عمیق میان فرم، رنگ و معنای قدسی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل مروری بر مبانی معنوی، فلسفی و عرفانی رنگ در نگارگری این عصر انجام شده است. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر اسناد متنی و یافته‌های پژوهش‌های معاصر صورت گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که رنگ در اندیشه هنرمندان صفوی، نه تنها عنصری تزئینی، بلکه زبانی رمزی و تجلی مرتبه‌ای از مراتب هستی است که ریشه در حکمت اشراق سهروردی، عرفان نظری ابن‌عربی و نظام نمادشناسی قرآنی دارد. در این نظام، نور به عنوان حقیقت مطلق و سرچشمه رنگ‌ها شناخته می‌شود و ساختار «هفت‌رنگ» با مراحل سلوک عرفانی انطباق دارد. همچنین، این نظام با ادبیات عرفانی جامی و مولوی پیوند خورده و از طریق «جناس‌های تصویری» معانی ژرفی را منتقل می‌سازد؛ در عین حال، یافته‌های تایید می‌کنند که این بصیرت معنوی با دانش فنی پیشرفته در ساخت و پایداری رنگدانه‌ها همراه بوده است.

کلمات کلیدی : نگارگری صفوی مبانی معنوی رنگ حکمت اشراق نمادشناسی عرفانی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : پژوهش و مطالعات هنر، فلسفه و تاریخ هنر
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABFFKC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABFFKC

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه