نقش شهرداری‌ها در توسعه کشاورزی شهری مشارکتی با تأکید بر عدالت غذایی و سرمایه اجتماعی: مرور ساختاریافته و چارچوب تحلیلی پیشنهادی

علی چراغی1

چکیده :
کشاورزی شهری مشارکتی در سال‌های اخیر از حاشیه مباحث فضای سبز و تولید خرد خوراک به عرصه‌ای میان‌رشته‌ای در تقاطع برنامه‌ریزی شهری، عدالت غذایی، تاب‌آوری محلی و سرمایه اجتماعی منتقل شده است. با وجود رشد ادبیات علمی در این حوزه، نقش شهرداری‌ها اغلب یا به‌صورت نهادی و مقرراتی بررسی شده یا در قالب نمونه‌های موردی باغ‌های شهری و پروژه‌های اجتماع‌محور محدود مانده است. این مقاله با هدف تحلیل انتقادی نقش شهرداری‌ها در شکل‌دهی، پشتیبانی و نهادمندسازی کشاورزی شهری مشارکتی برای کاهش نابرابری‌های غذایی و تقویت سرمایه اجتماعی تدوین شده است. نوع مرور، «مرور ساختاریافته انتقادی» با منطق نقشه‌نگارانه و تماتیک است؛ به این معنا که مقاله صرفاً به گردآوری یافته‌های پیشین بسنده نمی‌کند، بلکه مفاهیم، رویکردها، روش‌ها، اختلاف‌نظرها و خلأهای پژوهشی را در پیوند با مأموریت‌های شهری تحلیل و سنتز می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که کشاورزی شهری مشارکتی زمانی می‌تواند به عدالت غذایی کمک کند که از سطح تولید نمادین یا زیباسازی شهری فراتر رود و با دسترسی عادلانه به زمین، آب، آموزش، بازارهای محلی، حمایت نهادی و حق مشارکت گروه‌های کم‌برخوردار پیوند یابد. همچنین سرمایه اجتماعی حاصل از این پروژه‌ها نه پیامدی خودکار، بلکه نتیجه کیفیت طراحی مشارکتی، امنیت تصرف، اعتماد نهادی، قواعد شفاف و شبکه‌سازی میان شهروندان، سازمان‌های مدنی و مدیریت شهری است. ادبیات موجود در عین تأکید بر ظرفیت‌های اجتماعی و زیست‌محیطی کشاورزی شهری، نسبت به خطراتی مانند سبزشویی، کالایی‌سازی زمین، طرد گروه‌های آسیب‌پذیر و غلبه رویکرد پروژه‌ای هشدار می‌دهد. مقاله در پایان، چارچوبی شش‌بعدی برای نقش‌آفرینی شهرداری‌ها پیشنهاد می‌کند که شامل تشخیص عدالت‌محور، تأمین نهادی و فضایی، طراحی مشارکتی، پشتیبانی چرخه منابع، اتصال به نظام غذای شهری و پایش پاسخ‌گو است. این چارچوب می‌تواند مبنایی برای پژوهش‌های آینده و سیاست‌گذاری شهری در زمینه کشاورزی شهری مشارکتی باشد.

کلمات کلیدی : شهرداری‌ها کشاورزی شهری مشارکتی عدالت غذایی سرمایه اجتماعی حکمروایی غذایی شهری باغ‌های اجتماع‌محور برنامه‌ریزی شهری تاب‌آوری غذایی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABGADE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABGADE

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه