کاربرد GeoAI و GIS در اولویت‌بندی پروژه‌های عمرانی شهرداری با تأکید بر تصمیم‌گیری داده‌محور و عدالت فضایی

یوسف محمدزاده سلطان آبادی1

چکیده :
اولویت‌بندی پروژه‌های عمرانی شهرداری یکی از تصمیم‌های پیچیده مدیریت شهری است؛ زیرا هم‌زمان با محدودیت منابع مالی، فرسودگی زیرساخت‌ها، فشارهای اجتماعی، نابرابری فضایی، مطالبات محلی و ضرورت پاسخ‌گویی نهادی مواجه است. روش‌های سنتی اولویت‌بندی، معمولاً بر قضاوت کارشناسی، فشارهای مقطعی، فوریت‌های اداری یا توزیع بودجه بر اساس رویه‌های گذشته متکی بوده‌اند و کمتر توانسته‌اند رابطه میان وضعیت واقعی زیرساخت، نیاز فضایی محلات، سطح برخورداری شهروندان و پیامدهای عدالت‌محور سرمایه‌گذاری شهری را به‌صورت نظام‌مند نشان دهند. در این زمینه، ترکیب سامانه اطلاعات جغرافیایی GIS، هوش مصنوعی مکانی GeoAI، تحلیل چندمعیاره، داده‌های سنجش از دور، داده‌های میدانی، سامانه‌های مدیریت دارایی و شاخص‌های عدالت فضایی می‌تواند مبنایی دقیق‌تر برای تصمیم‌سازی شهرداری‌ها فراهم کند. هدف این مقاله، مرور ساختاریافته و انتقادی ادبیات علمی درباره کاربرد GeoAI و GIS در اولویت‌بندی پروژه‌های عمرانی شهرداری با رویکرد تصمیم‌گیری داده‌محور و عدالت فضایی است. روش مقاله بر مرور ساختاریافته انتقادی با الهام از منطق PRISMA استوار است؛ اما به‌دلیل نبود داده‌های واقعی غربالگری، فرایند انتخاب منابع به‌صورت پروتکل روش‌شناختی گزارش شده و از تولید آمار ساختگی پرهیز شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد ادبیات موجود در پنج مسیر اصلی توسعه یافته است: GIS-MCDA برای تحلیل مکانی و وزن‌دهی معیارها، GeoAI برای پیش‌بینی و کشف الگوهای پنهان، مدیریت دارایی‌های زیرساختی برای تصمیم‌گیری چرخه عمر، عدالت فضایی برای ارزیابی توزیع منافع و زیان‌ها، و دوقلوی دیجیتال شهری برای شبیه‌سازی و پایش سناریوها. با وجود این پیشرفت‌ها، شکاف‌هایی مانند ضعف داده‌های محلی، سوگیری الگوریتمی، کمبود مدل‌های توضیح‌پذیر، نبود پیوند نهادی میان تحلیل فنی و تصمیم بودجه‌ای، و کم‌رنگ بودن مشارکت شهروندان همچنان پابرجاست. مقاله در پایان، چارچوبی پنج‌لایه برای اولویت‌بندی پروژه‌های عمرانی شهرداری پیشنهاد می‌کند که داده، تحلیل، عدالت، حکمرانی و یادگیری سازمانی را به هم پیوند می‌دهد.

کلمات کلیدی : geoai gis اولویت‌بندی پروژه‌های عمرانی مدیریت شهری داده‌محور عدالت فضایی مدیریت دارایی‌های زیرساختی تحلیل چندمعیاره مکانی شهرداری هوشمند


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی عمران ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABGCGE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABGCGE

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه