تحول دیجیتال فرایند تأیید نقشه‌های ساختمانی در شهرداری‌ها: مرور ساختاریافته بر نقش BIM، هوش مصنوعی و کنترل خودکار ضوابط شهرسازی

محمدرضا حسینخانی1

چکیده :
فرایند تأیید نقشه‌های ساختمانی در شهرداری‌ها در نقطه تلاقی طراحی معماری، مقررات فنی، ضوابط شهرسازی، حقوق مالکیت، ایمنی عمومی و مدیریت توسعه شهری قرار دارد. با وجود گسترش سامانه‌های الکترونیکی، بخش مهمی از این فرایند همچنان بر تبادل اسناد دوبعدی، تفسیر انسانی مقررات، گردش‌های اداری چندمرحله‌ای و کنترل‌های ناپیوسته متکی است. این وضعیت نه‌تنها زمان و هزینه صدور مجوز را افزایش می‌دهد، بلکه احتمال اختلاف تفسیر، خطای کارشناسی، نبود شفافیت و ضعف قابلیت ردیابی تصمیم‌ها را نیز تقویت می‌کند. هدف مقاله حاضر مرور ساختاریافته و انتقادی ادبیات مربوط به تحول دیجیتال در تأیید نقشه‌های ساختمانی با تمرکز بر مدل‌سازی اطلاعات ساختمان، هوش مصنوعی و کنترل خودکار ضوابط شهرسازی است. این مقاله با رویکرد مرور ساختاریافته ـ دامنه‌ای و سنتز انتقادی، منابع فارسی و انگلیسی منتشرشده در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ را از نظر مفاهیم، روش‌ها، فناوری‌ها، چالش‌ها و شکاف‌های پژوهشی بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد ادبیات این حوزه از کنترل‌های قاعده‌محور ساده بر مدل‌های BIM به سمت اکوسیستم‌های داده‌محور، استانداردهای باز، یکپارچه‌سازی BIM و GIS، استخراج دانش مقرراتی با پردازش زبان طبیعی، گراف دانش، هستی‌شناسی و مدل‌های زبانی بزرگ حرکت کرده است. با این حال، بلوغ فنی الزاماً به بلوغ نهادی منجر نشده است؛ کیفیت مدل‌های BIM، تبدیل مقررات متنی به قواعد ماشین‌خوان، مسئولیت حقوقی تصمیم‌های خودکار، قابلیت توضیح‌پذیری، یکپارچگی با فرایندهای واقعی شهرداری و کمبود شواهد تجربی همچنان موانع اصلی‌اند. مقاله در پایان چارچوبی لایه‌ای برای گذار از سامانه‌های صرفاً الکترونیکی به تأیید هوشمند، قابل ممیزی و انسان‌درحلقه پیشنهاد می‌کند.

کلمات کلیدی : تحول دیجیتال تأیید نقشه ساختمانی مدل‌سازی اطلاعات ساختمان کنترل خودکار ضوابط هوش مصنوعی geobim شهرداری الکترونیک حکمرانی داده شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABGCGF
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABGCGF

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه