شهر دوستدار سالمندِ دیجیتال و بازآرایی سیاست‌های فرهنگی ـ اجتماعی شهرداری‌های ایران: مرور انتقادی ادبیات، خلأها و چارچوب پیشنهادی

نگار مداحی1

چکیده :
پیری جمعیت در ایران، شهرداری‌ها را با مسئله‌ای مواجه کرده است که صرفاً به مناسب‌سازی کالبدی، حمل‌ونقل یا خدمات سلامت محدود نمی‌شود. شهر دوستدار سالمند، در قرائت متأخر خود، به عرصه‌ای میان‌رشته‌ای تبدیل شده که در آن محیط فیزیکی، روابط اجتماعی، مشارکت مدنی، عدالت فضایی، دسترسی به اطلاعات، فناوری‌های شهری و حکمرانی داده به‌هم پیوند می‌خورند. در این میان، مفهوم «شهر دوستدار سالمند دیجیتال» تلاشی برای بازخوانی الگوی کلاسیک شهر دوستدار سالمند در نسبت با شهر هوشمند، شمول دیجیتال، فناوری‌های کمکی، خدمات ترکیبی حضوری ـ دیجیتال و سیاست‌های فرهنگی ـ اجتماعی شهری است. مقاله حاضر با رویکرد مرور دامنه‌ای ـ انتقادی و بر اساس منطق گزارش‌دهی PRISMA-ScR، ادبیات فارسی و لاتین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ را، در کنار منابع بنیادین پیش از این بازه، تحلیل و سنتز می‌کند. به‌جای گزارش آماریِ ساختگی از فرایند شناسایی و حذف منابع، مقاله یک پروتکل شفاف برای جست‌وجو، غربالگری، استخراج داده و تحلیل تماتیک ـ انتقادی ارائه می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که ادبیات بین‌المللی از رویکرد کالبدمحور به سوی فهمی شبکه‌ای از سالمندی، مکان، فناوری، مشارکت و داده حرکت کرده است، اما بخش مهمی از مطالعات هنوز میان «دیجیتالی‌سازی خدمات» و «توانمندسازی اجتماعی سالمندان» تمایز کافی نمی‌گذارند. در ایران، مطالعات موجود عمدتاً بر سنجش شاخص‌های سازمان جهانی بهداشت، عدالت فضایی، حمل‌ونقل، فضاهای باز و خدمات شهری متمرکزند و پیوند سیاست‌های فرهنگی ـ اجتماعی شهرداری با شمول دیجیتال سالمندان کمتر صورت‌بندی شده است. مقاله در پایان، چارچوبی پنج‌لایه شامل شناخت داده‌محور اخلاقی، دسترسی و سواد دیجیتال، طراحی مشارکتی، خدمات فرهنگی ـ اجتماعی ترکیبی و پایش یادگیرنده سیاستی پیشنهاد می‌کند. نتیجه اصلی آن است که شهر دوستدار سالمند دیجیتال، پیش از آنکه پروژه‌ای فناورانه باشد، برنامه‌ای نهادی برای بازتوزیع امکان مشارکت، کرامت، ارتباط و حضور سالمندان در زندگی شهری است.

کلمات کلیدی : شهر دوستدار سالمند سالمندی دیجیتال شمول دیجیتال سیاست فرهنگی ـ اجتماعی شهرداری شهر هوشمند انسان‌محور عدالت فضایی مشارکت سالمندان حکمرانی داده شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABGCHZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABGCHZ

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. شناسایی پهنه های مناسب توسعه شهری و روستایی با استفاده از ارزیابی توان اکولوژیک نمونه موردی استان خراسان شمالی
  2. From Urban Planning to Urban Resilience: Post-COVID Design Principles for Smart Cities
  3. Management of urban water and sewage network using GIS
  4. Diversifying Income Streams in Desert Cities: A Pathway to Economic Resilience
  5. role of 5g technology in realizing a smart city
  6. The Effects of the Happy City on the Future of Sustainable Development
  7. Smart Cities and Cross-Sector Collaboration: A Content Analysis of Public-Private Partnerships
  8. Transforming Energy Systems in Smart Cities: A Review of Blockchain and Peer-to-Peer Energy Trading
  9. Serverless Computing: A Survey of Architectural Approaches, Implementation Patterns, and Deployment Strategies
  10. Microservices Architecture: A Comprehensive Review of Advantages, Challenges, and Best Practices
  11. The Influence of COVID-19 on Urban Design: Lessons Learned and Future Implications
  12. بررسی و مقایسه آلاینده¬های (CO - O3 - PM10)در ایستگاه¬های سنجش آلودگی هوا در داخل و خارج محدوده زوج و فرد در غرب تهران
  13. ارائه استانداردها و برنامه های فیزیکی طراحی تالار تئاتر با رويكرد ارتقاي استفاده پذیری
  14. Principles of building design in dry and semi-desert climate with emphasis on new technologies
  15. Eco-City Planning and Sustainable Urban Design Principles for a Low-Carbon Future
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه