مروری بر کاربردهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در تصفیه آب و فاضلاب و مدیریت منابع آب

علی جهانگیری1 معصومه ابراهیمی2 الهام امان داد3 احمد آزادی سمرغاوه4 روح الله علی اکبری5

چکیده :
در سال‌های اخیر، شاهد تحولی شگرف در صنعت آب و فاضلاب با ظهور و به‌کارگیری گسترده هوش مصنوعی و یادگیری ماشین بوده‌ایم. این فناوری‌ها به سرعت به ابزارهایی قدرتمند و ضروری برای دستیابی به سطوح بالاتر کارایی عملیاتی، افزایش دقت در پیش‌بینی‌ها و تضمین پایداری بلندمدت در مدیریت منابع و تأسیسات آب و فاضلاب تبدیل شده‌اند. گستره کاربردهای این دو حوزه در صنعت آب بسیار وسیع و متنوع است؛ از جمله می‌توان به پیش‌بینی دقیق میزان حذف آلاینده‌های آلی ریز و نوظهور که چالش‌های جدیدی را برای تصفیه‌خانه‌ها ایجاد کرده‌اند، اشاره کرد. همچنین، بهینه‌سازی پارامترهای حیاتی فرایندهای تصفیه برای دستیابی به بهترین نتایج با کمترین هزینه، پایش مستمر و برخط عملکرد واحدهای مختلف تصفیه‌خانه برای اطمینان از کارکرد صحیح آن‌ها، کاهش چشمگیر مصرف انرژی که یکی از هزینه‌های عمده در این صنعت محسوب می‌شود، و اجرای برنامه‌های نگهداری پیش‌بینانه برای زیرساخت‌های حیاتی به‌منظور جلوگیری از خرابی‌های ناگهانی و پرهزینه، از دیگر کاربردهای کلیدی آنها در این حوزه هستند. مطالعات پژوهشی متعددی تأیید کرده‌اند که مدل‌های پیشرفته یادگیری ماشین و به‌ویژه یادگیری عمیق، از توانایی قابل توجهی در مدل‌سازی، پیش‌بینی دقیق و همچنین کنترل مؤثر عملکرد سامانه‌های پیچیده تصفیه آب و فاضلاب برخوردارند. با وجود این پیشرفت‌های چشمگیر، چالش‌های مهمی همچنان در مسیر پیاده‌سازی کامل این فناوری‌ها وجود دارند. وابستگی شدید این مدل‌ها به کیفیت و کمیت داده‌های ورودی، محدودیت در تفسیرپذیری و درک چگونگی رسیدن مدل به نتایج خاص، و دشواری در تعمیم‌پذیری مدل‌های توسعه‌یافته برای یک سامانه یا شرایط خاص به سایر سامانه‌ها یا شرایط متفاوت، از جمله این چالش‌ها محسوب می‌شوند که نیازمند تحقیقات بیشتر و راهکارهای نوآورانه هستند. پتانسیل هوش مصنوعی و یادگیری ماشین فراتر از صرفاً پیش‌بینی و کنترل فرایندهای تصفیه است و این فناوری‌ها ظرفیت قابل توجهی برای ایجاد تحول در فرآیند تصمیم‌سازی در مدیریت جامع و پایدار منابع آب نیز دارا می‌باشند.

کلمات کلیدی : هوش مصنوعی یادگیری ماشین تصفیه فاضلاب مدیریت منابع آب بهینه‌سازی فرایند نگهداری پیش‌بینانه


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : محیط زیست شهری
محل انتشار : هفتمین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت محیط زیست
آدرس وب سایت کنفرانس : https://ceemconf.ir/2025/fa
کد IOI مقاله : ACZA-ABGKEZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/ACZA-ABGKEZ

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. مروری بر تاثیرات جنگلداری و فضای سبز شهری بر سلامت جسمی و روانی شهروندان
  2. مروری بر نقش زیرساخت و فضای سبز در افزایش تاب آوری شهرها در برابر بلایای طبیعی و بحرانها
  3. کشاورزی شهری؛ مروری بر فرصتها، چالشها و تجارب جهانی
  4. بررسی تاثیر فضای سبز بر کیفیت زندگی در شهرها
  5. بررسی نقش کلیدی فضاهای سبز در کاهش اثرات تغییر اقلیم در شهرها
  6. تأثیر یخ‌زدایی معابر با نمک بر گیاهان و فضای سبز شهری؛ چالشها، راهکارها و مواد جایگزین
  7. عدالت فضایی در دسترسی به فضای سبز : بررسی نابرابری‌ها و راهکارهای ایجاد عدالت در توزیع فضای سبز شهری
  8. Noise Pollution in Metropolitan Cities: Sources, Effects, and Mitigation Strategies
  9. تاثیر تنش شوری و خشکی بر جوانه زنی بذر ریحان اصلاح شده
  10. تأثير بستر كشت بر برخي خواص كمي و كيفي و ميزان اسانس آویشن باغی در شرايط كشت بدون خاك
  11. آلرژی ناشی از گرده گیاهان در فضای سبز شهری؛ توازن میان منافع اکولوژیک و سلامت تنفسی
  12. مروری بر کاربردهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در تصفیه آب و فاضلاب و مدیریت منابع آب
  13. بررسی ابعاد مختلف شهر سبز به عنوان پارادایم توسعه شهری پایدار
  14. کاربرد اینترنت اشیاء و فناوریهای هوشمند در مدیریت و بهینه سازی فضای سبز شهری
  15. نقش زیرساخت‌های سبز در تعدیل جزایر گرمایی شهری: تحلیل مکانیسم‌ها، چالش‌ها و راهکارهای عملی