تحلیل حقوقی ماهیت، اعتبار و آثار شروط ضمن عقد در نظام حقوقی ایران با تأکید بر نقش آن در اجرای تعهدات قراردادی

ناصر باقری‌نژاد1

چکیده :
شروط ضمن عقد از مهم‌ترین ابزارهای تنظیم روابط قراردادی در نظام حقوقی ایران به شمار می‌آیند و نقشی اساسی در تکمیل، تحدید و تضمین اجرای تعهدات ایفا می‌کنند. هرچند اصل حاکمیت اراده و ماده ۱۰ قانون مدنی به طرفین اجازه می‌دهد مفاد قرارداد را آزادانه تعیین کنند، اعتبار شروط ضمن عقد تابع ضوابطی است که قانون‌گذار در مواد ۲۳۲ تا ۲۴۶ قانون مدنی پیش‌بینی کرده است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، به بررسی ماهیت، اقسام، شرایط اعتبار و آثار حقوقی شروط ضمن عقد در نظام حقوقی ایران پرداخته و به‌ویژه نقش آن‌ها را در اجرای تعهدات قراردادی تحلیل کرده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تقسیم شروط به صحیح، باطل و باطلِ مبطل، بیانگر تلاش قانون‌گذار برای ایجاد تعادل میان آزادی قراردادی و حفظ نظم عمومی است. شروط صحیح، اعم از شرط صفت، فعل و نتیجه، در صورت درج معتبر در عقد، منشأ تعهدات الزام‌آور بوده و تخلف از آن‌ها می‌تواند به الزام به اجرا، ایجاد حق فسخ یا مسئولیت قراردادی منتهی شود. در مقابل، شروط باطل غیرمبطل صرفاً از درجه اعتبار ساقط می‌شوند و تأثیری در اصل قرارداد ندارند، مگر آنکه شرط با مقتضای ذات عقد یا ارکان اساسی آن تعارض داشته باشد که در این صورت، بطلان به عقد نیز سرایت می‌کند. در نهایت، تحلیل آثار اجرایی شروط نشان می‌دهد که پیش‌بینی ضمانت اجراهایی مانند وجه التزام، نقش مؤثری در مدیریت ریسک قراردادی و پیشگیری از اختلافات ایفا می‌کند و به تقویت ثبات و امنیت حقوقی در روابط قراردادی می‌انجامد.

کلمات کلیدی : شروط ضمن عقد اعتبار شرط بطلان شرط مقتضای ذات عقد اجرای تعهدات قراردادی وجه التزام


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فقه و حقوق (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی مدیریت، تجاری سازی، اقتصاد دانش بنیان و سرمایه گذاری برای تولید
آدرس وب سایت کنفرانس : impeb.ir
کد IOI مقاله : AAHC-ABHZHA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHC-ABHZHA

سایر مقالات محل انتشار
  1. قراردادهای انتقال داده و مالکیت داده در شرکت‌های دانش‌بنیان- تحلیل حقوق خصوصی تطبیقی میان حقوق ایران و اتحادیه اروپا
  2. بررسي تاثير هوش هيجاني مديران با انگيزش كاركنان، وفاداري سازماني و كاهش ترك شغل (‌مطالعه‌موردي: شركت مهندسين مشاور تهران بوستن)
  3. تقویت مزیت رقابتی پایدار سبز از طریق یادگیری سازمانی و بازاریابی سبز
  4. دیجیتال‌سازی زنجیره ارزش صادرات با رویکرد اقتصاد سبز: گذر از بازاریابی سنتی به دیپلماسی تجاری هوشمند
  5. تحلیل تأثیر استراتژی‌های بازاریابی چندفرهنگی بر رشد سهم بازار شرکت‌های چندملیتی در بستر تجارت بین‌الملل
  6. سنجش متغیر های موثر بر هوش مصنوعی در شرکت های تجاری و بازرگانی
  7. تاثیر نوآوری و خلاقیت استراتژیک در کسب و کارهای نوظهور
  8. نقش فناوری های دیجیتال و هوش مصنوعی در بهبود فرایند کنترل استراتژیک و تحلیل داده های مدیریتی
  9. ارتقای شفافیت و اعتماد عمومی به مثابه پیشران توسعه پایدار: مطالعه راهبردی بنیاد شهید و امور ایثارگران
  10. مسئولیت کیفری ناشی از استفاده غیرمجاز از هوش مصنوعی مولد
  11. نقش روابط عمومی مبتنی بر افکارسنجی در ارتقای مدیریت آموزش سازمانی
  12. بررسی و تحلیل مدل‌های کسب‌وکار در صنعت هنر و فرهنگ
  13. یکپارچه‌سازی اینترنت اشیاء و هوش مصنوعی مولد برای مدیریت منابع انسانی هوشمند در حوزه سلامت: آینده‌پژوهی در کلینیک‌های دندانپزشکی دیجیتال
  14. شناسایی و اولویت‌بندی عوامل تأخیر در ترخیص کالاهای فاسدشدنی در گمرک با استفاده از روش AHP و راهکارهای بهبود آن‌ها (مطالعه موردی گمرک میرجاوه)
  15. بررسی دیدگاه معلمان درباره موانع اجرای برنامه‌ درسی تمام‌ساحتی