(تحلیل میان‌رشته‌ایِ آیینه‌کاری در طراحی داخلی با رویکرد نورو‌معماری و روان‌شناسی محیطیِ سلامت‌محور)

فاطمه مصطفی‌لو1 لیلا مصطفی‌لو2 مهسا مصطفی‌لو3

چکیده :
آیینه‌کاری به‌عنوان یکی از غنی‌ترین راهبردهای فضاسازی در معماری و طراحی داخلی، واجد ظرفیت‌هایی فراتر از نقش تزئینی است و می‌تواند بر کیفیت ادراک فضایی، سازمان‌دهی توجه، تجربه عاطفی، بازآفرینی روانی و سلامت محیطی کاربران اثر بگذارد. با وجود پیشینه تاریخی و زیبایی‌شناختیِ گسترده آیینه‌کاری، ادبیات موجود عمدتاً بر جنبه‌های میراثی، هنری و فرمال متمرکز بوده و کمتر به تحلیل اثرات آن از منظر نورو‌معماری و روان‌شناسی محیطی سلامت‌محور پرداخته است. چنانچه‌ آینه می‌تواند از نظر روان‌شناسان اثر درمانی نیز داشته باشد بنابراین این مقاله با اتخاذ رویکردی میان‌رشته‌ای، چارچوبی نوآورانه تحت عنوان NeuroMirror-ID ارائه می‌کند که به‌واسطه آن می‌توان رابطه میان ویژگی‌های فیزیکی-هندسی آیینه‌کاری، کیفیت نور و بازتاب، سازمان ادراکی فضا، و پیامدهای عصبی-روانی کاربران را به‌صورت یکپارچه تحلیل کرد. در این چارچوب، آیینه‌کاری نه به‌عنوان پوسته‌ای صرفاً تزئینی، بلکه به‌مثابه یک واسط شناختی-حسی در نظر گرفته می‌شود که می‌تواند از یک سو آرامش، درک وسعت، جذابیت بصری و حس ترمیم‌پذیری را ارتقا دهد و از سوی دیگر، در صورت طراحی نامناسب، به خیرگی، بار شناختی بیش‌ازحد، آشفتگی ادراکی و تنش روانی بینجامد. مقاله حاضر با تکیه بر مبانی اپتیک محیطی، نظریه‌های توجه و ترمیم روانی، و اصول سلامت‌محور در طراحی داخلی، یک ماتریس تحلیلی، شاخص ترکیبی ارزیابی، و مجموعه‌ای از راهبردهای طراحی ارائه می‌دهد. نوآوری اصلی پژوهش در معرفی یک مدل تصمیم‌یار برای سنجش هم‌زمان مزایا و مخاطرات آیینه‌کاری در فضاهای داخلی است؛ مدلی که قابلیت توسعه به پژوهش‌های تجربی، شبیه‌سازی‌های نوری، و آزمون‌های روان‌فیزیولوژیک آتی را دارد. نتایج نظری پژوهش نشان می‌دهد که کارآمدی سلامت‌محور آیینه‌کاری وابسته به تنظیم دقیق نسبت سطح بازتابنده، مقیاس قطعات، زاویه قرارگیری، بافت نور، و نوع کاربری فضا است.

کلمات کلیدی : آیینه‌کاری طراحی داخلی نورومعماری روان‌شناسی محیطی سلامت‌محور


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : فرهنگ ، جامعه شناسی و روانشناسی شهری
محل انتشار : هفتمین کنفرانس بین المللی و هشتمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری
آدرس وب سایت کنفرانس : 8iccacs.ir
کد IOI مقاله : AACH-ABHAGD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AACH-ABHAGD

سایر مقالات محل انتشار
  1. سد چمشیر ، توسعه پایدار ، رودخانه زهره
  2. تاثیر معماری سبز برکاهش جزایر گرمای شهری و بهبود محیط‌ زیست‌ شهری و کاهش مصرف انرژی
  3. معماری سبز: برنامه ریزی شهری و طراحی معماری برای توسعه پایدار
  4. ارزیابی و سنجش عوامل موثر بر امنیت در محلات غیررسمی ناکارآمد شهری مورد مطالعه: محله فرودگاه- شهریزد
  5. تأثیرمعماری ارگونومیک بر کارمندان
  6. بررسی نقش و اهمیت فضاهای بینابینی در معماری مسکونی معاصر شهر تهران
  7. بازطراحی محیط‌ های آموزشی برای ارتقای سلامت روان: دیدگاه‌های روان‌شناختی و معماری
  8. درآمدی بر انعکاس حکمت هنر اسلامی در فضاسازی آثار کامران دیبا
  9. تحلیل ساختاری و معناشناختی نقوش منسوجات دوره ساسانی با تأکید بر طبقه‌بندی فرمی، موضوعی و ویژگی‌های رنگی
  10. خوانش اگزیستانسیالیستی فیلم ابدیت و یک روز ساخته (تئو آنجلوپولوس)
  11. «ارائه‌ی الگوی‌های طراحی در فضاهای آموزشی مبتنی بر واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)»
  12. بررسی زیبایی‌شناسی فضا و مکان مساجد اسلامی در آرام سازی روان انسان
  13. بررسی تحولات قانونی و حقوقی قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر ‏منقول و تاثیر آن بر مقررات ماده 100 شهرداری ها:‏
  14. بند پ ماده 53 قانون برنامه پنج ساله هفتم توسعه و چالش ها پیش رو اجرای ‏ماده 100 قانون شهرداری ها :‏
  15. Assessing the influence of the integration of BIM, VR and IoT technologies on enhancing the construction project management