گونه‌شناسی فضایی خانه‌های تاریخی بهبهان با رویکرد دستور زبان شکل: چارچوبی مروری–تحلیلی

ماهرخ موسوی نسب1 صادق پیروی2

چکیده :
خانه‌های تاریخی بهبهان بخشی از میراث معماری مسکونی جنوب‌غرب ایران‌ هستند و در آن‌ها عناصری مانند حیاط مرکزی، ورودی، دالان، حریم، اندرونی–بیرونی، ارسی، آرایه‌های آجری و نسبت فضای باز و بسته تکرار می‌شود. با وجود این ظرفیت، بخش مهمی از مطالعات موجود درباره این خانه‌ها بیشتر به معرفی عناصر کالبدی یا ویژگی‌های فضایی پرداخته و کمتر نشان داده است که این عناصر چگونه می‌توانند در قالب یک خوانش گونه‌شناختی و قاعده‌مند سازماندهی شوند. این مقاله با روش مرور روایی و رویکرد تحلیلی، ۴۰ منبع مرتبط شامل منابع نظری دستور زبان شکل، مطالعات کاربردی درباره خانه‌های سنتی و بومی، پژوهش‌های ایرانی، منابع محلی بهبهان و منابع اقلیمی–تطبیقی را بررسی می‌کند. هدف مقاله، استخراج قواعد نهایی دستور زبان شکل نیست؛ بلکه ارائه چارچوبی مروری–تحلیلی برای تبدیل داده‌های موجود درباره خانه‌های تاریخی بهبهان به واژگان شکلی، روابط مکانی و قواعد قابل بررسی در پژوهش‌های بعدی است. یافته مقاله نشان می‌دهد که دستور زبان شکل می‌تواند در گونه‌شناسی، مستندسازی و حفاظت خانه‌های تاریخی بهبهان مفید باشد، مشروط بر آنکه در مرحله بعد با پلان‌های دقیق، برداشت میدانی و مقایسه چند نمونه تکمیل شود.

کلمات کلیدی : shape grammar گونه‌شناسی فضایی خانه‌های تاریخی بهبهان حیاط مرکزی معماری مسکونی سنتی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABHBGE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABHBGE

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه