الگوی مدیریت اخلاق‌محور از منظر نهج‌البلاغه: تحلیل فضایل و رذایل اخلاقی مدیران و تبیین دلالت‌های مدیریتی آن برای سازمان‌های معاصر

سمیه کلانتری1

چکیده :
اخلاق مدیریتی یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر سلامت اداری و کارآمدی سازمان‌ها می باشد و آموزه‌های اسلامی ظرفیت ارزشمندی برای تبیین آن فراهم می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف استخراج و تبیین مهم‌ترین مؤلفه‌های اخلاق مدیریتی از منظر امام علی(ع) در نهج‌البلاغه انجام شده است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه تحلیل محتوای کیفی سخنان امام علی(ع) صورت گرفته و داده‌های آن از پنج نامه، هفت خطبه و ده حکمت نهج‌البلاغه گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ویژگی‌های اخلاقی مدیران را می‌توان در دو حوزه کلی «فضایل اخلاقی» و «رذایل اخلاقی» طبقه‌بندی کرد. فضایل اخلاقی شامل امانت‌داری، مسئولیت‌پذیری، انضباط، دقت، پیگیری، عدالت، شرح صدر، بردباری، مهربانی و ساده‌زیستی است که در چهار کارکرد مدیریتی سلامت اداری، کارآمدی سازمانی، عدالت سازمانی و سرمایه اجتماعی نقش اساسی دارند. در مقابل، بخل، ترس، خشم، تکبر و طمع از مهم‌ترین رذایل اخلاقی معرفی شده‌اند که موجب تضعیف سلامت اداری، اختلال در تصمیم‌گیری، کاهش عدالت سازمانی و سلب اعتماد عمومی می‌شوند. بر اساس یافته‌ها، الگوی مدیریتی مستخرج از نهج‌البلاغه نشان می‌دهد که موفقیت مدیریت اسلامی تنها در گرو تخصص و مهارت نیست، بلکه تحقق آن نیازمند برخورداری مدیران از فضایل اخلاقی و پرهیز از رذایل اخلاقی است. نتایج این پژوهش می‌تواند در تدوین الگوهای شایسته‌گزینی، آموزش مدیران و ارتقاء اخلاق حرفه‌ای در سازمان‌های اداری مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : اخلاق مدیریتی مدیریت اسلامی فضایل اخلاقی رذایل اخلاقی سلامت اداری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مديريت (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مدیریت، اقتصاد، علوم انسانی، آموزش و پرورش و توسعه کسب و کار
آدرس وب سایت کنفرانس : 5icmba.ir
کد IOI مقاله : AAHA-ABHBHC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHA-ABHBHC

سایر مقالات محل انتشار
  1. جایگاه کریپتو کارنسی ها در قراردادهای نوین تجاری بین المللی
  2. فرصت ها و آسیب های فضای مجازی در آموزش و یادگیری دانش آموزان
  3. بررسی نقش انگیزش درونی در انتقال آموزش و بهبود نرخ رعایت استانداردهای کیفی در اپراتورهای خط تولید
  4. بررسی فرصت ها و تهدید های توسعه ی استان ایلام
  5. اثربخشی آموزش فرزندپروی مثبت بر تاب‌آوری و شادکامی در والدین دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری
  6. نقش آموزش و پرورش در توسعه کسب و کار
  7. هوش مصنوعی و مسئولیت قانونی و چالش های پیشروی آن
  8. (آینده طراحی ایبوک‌های آموزشی: انقلاب یادگیری خودکار و تعاملات هوشمند در دنیای دیجیتال)
  9. کاربر هوش مصنوعی در روابط عمومی : انقلاب در ارتباطات
  10. اثر مهارت ارتباط موثر اولیای مدرسه بر دانش آموزان دبیرستانی
  11. اثربخشی بسته ی آموزشی ادراکی-شناختی بر خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان نارساخوان
  12. مشارکت‌پذیری مردم در ساختار حاکمیت و نقش آن در توسعهٔ سیاسی ایران
  13. بررسی نقش زبان پایتون در آموزش مفاهیم برنامه‌نویسی به دانش‌آموزان نوجوان
  14. اثربخشی زوج درمانی شناختی-رفتاری بر تنظیم هیجانی، اعتماد در روابط زناشویی و صمیمیت جنسی زوجین مراجعه کننده به مراکز روانشناختی شهر اهواز
  15. نقش بازاریابی دیجیتال بر افزایش مشتریان کارگزاری‌های بورس تهران