نمایش چکیده انگلیسی

جایگاه حکمی نور و رنگ در معماری مساجد ایرانی اسلامی در شکل گیری فضای معنوی

الهام محمدی1 علی فرهادی2

چکیده :
نور و رنگ از مهم‌ترین عناصر تأثیرگذار در معماری اسلامی هستند که علاوه بر کارکردهای عملکردی و زیبایی‌شناختی، دارای ابعاد نمادین، حکمی و معنوی نیز می‌باشند. در معماری مساجد ایرانی–اسلامی، این دو عنصر همواره به عنوان ابزارهایی برای تجلی مفاهیم توحیدی، ایجاد حس حضور در فضای قدسی و تقویت تجربه معنوی انسان مورد توجه معماران قرار گرفته‌اند. پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه حکمی نور و رنگ در معماری مساجد ایرانی–اسلامی و بررسی نقش آن‌ها در شکل‌گیری فضای معنوی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف بنیادی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی با رویکردی کیفی است. گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای و اسنادی صورت گرفته و داده‌ها از طریق مطالعه منابع مرتبط با حکمت اسلامی، معماری اسلامی، زیبایی‌شناسی و مبانی نظری نور و رنگ استخراج شده‌اند. همچنین به منظور عینیت‌بخشی به مباحث نظری، سه مسجد شاخص ایرانی شامل مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان، مسجد امام اصفهان و مسجد جامع یزد به عنوان نمونه‌های موردی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نور در معماری مساجد ایرانی فراتر از یک پدیده فیزیکی، نمادی از حقیقت، هدایت و تجلی الهی است و از طریق ایجاد سلسله‌مراتب نوری، هدایت بصری و سازمان‌دهی فضایی در شکل‌گیری تجربه معنوی نقش دارد. همچنین رنگ‌های آبی، فیروزه‌ای، سبز و طلایی با برخورداری از مفاهیم نمادین و عرفانی، در تقویت حس آرامش، تعالی، حضور قلب و ادراک قدسی مؤثر هستند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تعامل هماهنگ نور و رنگ در عناصر مختلف معماری مساجد ایرانی–اسلامی، زمینه ایجاد فضایی معنوی و روحانی را فراهم ساخته و به عنوان واسطه‌ای میان کالبد معماری و تجربه درونی انسان عمل می‌کند. از این رو، نور و رنگ را می‌توان از مهم‌ترین مؤلفه‌های شکل‌دهنده هویت معنوی در معماری مساجد ایرانی–اسلامی دانست.

کلمات کلیدی : نور رنگ حکمت اسلامی فضای معنوی معماری اسلامی مساجد ایرانی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABHEBD
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABHEBD
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/AAHF-ABHEBD

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه