جستجو
مبانی حکمی نمادها در مساجد اسلامی-ایرانی
آنیتا پاوندی1 علی فرهادی2
چکیده :
مسجد در معماری اسلامی-ایرانی صرفاً فضایی برای انجام مناسک عبادی نیست، بلکه عرصهای برای تجلی معانی متعالی و انتقال مفاهیم بنیادین جهانبینی اسلامی به شمار میآید. نمادها در این بستر، واسطهای میان عالم محسوس و حقیقت معنوی بوده و از طریق عناصر کالبدی، هندسه، نور، رنگ و آرایههای معماری، مفاهیم حکمی همچون توحید، وحدت در کثرت، سیر از ظاهر به باطن و مراتب هستی را بازنمایی میکنند. از این رو شناخت مبانی حکمی نمادها میتواند در تبیین لایههای معنایی معماری مساجد و فهم عمیقتر هویت اسلامی-ایرانی آن مؤثر باشد.پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و به روش توصیفی–تحلیلی انجام شده است. گردآوری اطلاعات بر پایه مطالعات کتابخانهای، بررسی منابع مرتبط با حکمت اسلامی، معماری مسجد و مباحث نمادشناسی صورت گرفته و دادهها از طریق تحلیل مفهومی و تطبیقی مورد ارزیابی قرار گرفتهاند. در این پژوهش تلاش شده است ارتباط میان مبانی حکمت اسلامی و شکلگیری نمادهای معماری در مساجد ایرانی مورد واکاوی قرار گیرد.یافتههای پژوهش نشان میدهد که نمادهای بهکاررفته در مساجد اسلامی-ایرانی ریشه در مبانی حکمی و معرفتی اسلام دارند و صرفاً واجد کارکرد زیباییشناختی نیستند. این نمادها با بهرهگیری از زبان تمثیل و اشارت، زمینه ادراک مفاهیم معنوی را برای مخاطب فراهم ساخته و در ایجاد حس حضور، آرامش و تعالی روحی نقش مؤثری ایفا میکنند. همچنین پیوند میان حکمت اسلامی و نظام نمادین مسجد موجب شکلگیری هویتی ماندگار در معماری ایرانی شده است؛ هویتی که کالبد بنا را به ابزاری برای تجلی حقیقت، معنا و تجربه قدسی تبدیل میکند.
کلمات کلیدی : نمادپردازی حکمت معماری اسلامی مساجد اسلامی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABHEFZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABHEFZ
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ABHEFZ
سایر مقالات ارائه دهنده
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه