نمایش چکیده انگلیسی

مبانی حکمی نمادها در مساجد اسلامی-ایرانی

آنیتا پاوندی1 علی فرهادی2

چکیده :
مسجد در معماری اسلامی-ایرانی صرفاً فضایی برای انجام مناسک عبادی نیست، بلکه عرصه‌ای برای تجلی معانی متعالی و انتقال مفاهیم بنیادین جهان‌بینی اسلامی به شمار می‌آید. نمادها در این بستر، واسطه‌ای میان عالم محسوس و حقیقت معنوی بوده و از طریق عناصر کالبدی، هندسه، نور، رنگ و آرایه‌های معماری، مفاهیم حکمی همچون توحید، وحدت در کثرت، سیر از ظاهر به باطن و مراتب هستی را بازنمایی می‌کنند. از این رو شناخت مبانی حکمی نمادها می‌تواند در تبیین لایه‌های معنایی معماری مساجد و فهم عمیق‌تر هویت اسلامی-ایرانی آن مؤثر باشد.پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و به روش توصیفی–تحلیلی انجام شده است. گردآوری اطلاعات بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی منابع مرتبط با حکمت اسلامی، معماری مسجد و مباحث نمادشناسی صورت گرفته و داده‌ها از طریق تحلیل مفهومی و تطبیقی مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. در این پژوهش تلاش شده است ارتباط میان مبانی حکمت اسلامی و شکل‌گیری نمادهای معماری در مساجد ایرانی مورد واکاوی قرار گیرد.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نمادهای به‌کاررفته در مساجد اسلامی-ایرانی ریشه در مبانی حکمی و معرفتی اسلام دارند و صرفاً واجد کارکرد زیبایی‌شناختی نیستند. این نمادها با بهره‌گیری از زبان تمثیل و اشارت، زمینه ادراک مفاهیم معنوی را برای مخاطب فراهم ساخته و در ایجاد حس حضور، آرامش و تعالی روحی نقش مؤثری ایفا می‌کنند. همچنین پیوند میان حکمت اسلامی و نظام نمادین مسجد موجب شکل‌گیری هویتی ماندگار در معماری ایرانی شده است؛ هویتی که کالبد بنا را به ابزاری برای تجلی حقیقت، معنا و تجربه قدسی تبدیل می‌کند.

کلمات کلیدی : نمادپردازی حکمت معماری اسلامی مساجد اسلامی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABHEFZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABHEFZ
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/AAHF-ABHEFZ

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه