تحلیل عناصر فضایی و کالبدی باغ‌های ایرانی در دوره قاجار

امیرحسین کارساز1 ملیکا احدی پور2

چکیده :
باغ ایرانی یکی از مهم‌ترین جلوه‌های معماری و منظر در فرهنگ ایران است که در آن عناصر کالبدی و فضایی در پیوندی منسجم، نظمی هندسی و معنایی را پدید می‌آورند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل عناصر فضایی و کالبدی باغ‌های ایرانی در دوره قاجار و تبیین الگوهای متمایز آن‌ها در مقایسه با دوره‌های پیشین انجام شده است. پرسش اصلی تحقیق آن است که این عناصر در باغ‌های قاجاری چه ویژگی‌هایی یافته‌اند و چگونه سازمان فضایی باغ را شکل داده‌اند. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای، اسناد تاریخی و تحلیل نمونه موردی باغ شاهزاده ماهان استوار است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که باغ‌های قاجاری، ضمن حفظ اصول پایدار باغ ایرانی همچون محوریت، تقارن، محصوریت و مرکزیت، در نحوه بیان کالبدی و تجربه فضایی دچار تحول شده‌اند. در باغ شاهزاده ماهان، استفاده از نظام مطبق، محور طولی مقتدر، استقرار کوشک در مرتفع‌ترین تراز، و بهره‌گیری از نظام آبی پویا مبتنی بر شیب زمین، موجب شکل‌گیری فضایی توالی‌یافته، نمایشی و حسی شده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که باغ قاجاری نه گسستی از سنت، بلکه بازتفسیر آن در پاسخ به نیازهای اقلیمی، تشریفاتی و زیباشناختی عصر قاجار است.

کلمات کلیدی : باغ ایرانی معماری منظر دوره قاجار سازمان فضایی عناصر کالبدی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : منظر شهري پايدار و توسعه
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABHEHA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABHEHA

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه