تأثیر فرهنگ سفر بر معماری کاروانسراهای ایران

پریسا شاه وردی1 نیلوفر سودبخش2

چکیده :
کاروانسراها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بناهای میان‌راهی در تاریخ معماری ایران، بازتابی از فرهنگ سفر، مناسبات اقتصادی و تعاملات اجتماعی در دوره‌های مختلف تاریخی به شمار می‌آیند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر فرهنگ سفر بر شکل‌گیری و تحول معماری کاروانسراهای ایران، با تاکید بر دوره صفوی، انجام شده است. در این مطالعه، کاروانسراها فراتر از اقامتگاه‌های موقت، به‌عنوان فضاهایی چندمنظوره برای استقرار مسافران، مبادلات تجاری و تعاملات فرهنگی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. پژوهش با روش توصیفی‌تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که فرهنگ سفر و گسترش شبکه‌های ارتباطی و تجاری، به‌ویژه در دوره صفوی، نقش تعیین‌کننده‌ای در سازمان‌دهی فضایی، الگوی کالبدی و عملکردی کاروانسراها داشته است. شکل‌گیری الگوی چهارایوانی، سازمان‌یابی پیرامون حیاط مرکزی، طراحی حجره‌ها، فضاهای بارانداز و اصطبل‌ها و همچنین توجه به اصول امنیت، آسایش و پاسخگویی به نیازهای کاروانیان و بازرگانان، از مهم‌ترین جلوه‌های این تأثیر به‌شمار می‌روند. این نتایج بیانگر آن است که معماری کاروانسراهای ایران، افزون بر عوامل اقلیمی و فنی، متأثر از فرهنگ سفر و الزامات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جوامع تاریخی بوده است.

کلمات کلیدی : معماری کاروانسرا فرهنگ سفر معماری ایران کاروانسراهای ایران دوره صفوی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ABHGBZ
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ABHGBZ

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. عوامل موثر در ایجاد سرزندگی در محیط های مسکونی (نمونه موردی: مجموعه مسکن مهر شهر رشت)
  2. سازه های چادری و کاربرد آن در معماری
  3. طراحی اقلیمی با الهام از معماری بومی و تحلیل عوامل اقلیمی نمونه موردی:شهر رشت
  4. تحلیل سمبول ها در معماری هخامنشی از دیدگاه یونگ
  5. تیپولوژی معماری روستایی شرق و غرب گیلان
  6. طراحی سایبان پنجره با استفاده از نمودار مسیر خورشید و نقاب سایه (نمونه موردی:شهر رشت)
  7. نقش معماری در توسعه گردشگری پایدار با تامل بر اقامتگاه های بوم گردی گیلان
  8. شناسایی مؤلفه‌های اثرگذار معماری بومی در طراحی دهکده‌های گردشگری
  9. تاملی بر معماری بومی روستای کمسار شفت
  10. تاملی بر رویکرد پایداری در ساختمان‌های بلندمرتبه با هدف شناسایی مولفه‌های ارتقای مدیریت مصرف انرژی (نمونه موردی: برج رابینسون سنگاپور)
  11. تأثیر فرهنگ سفر بر معماری کاروانسراهای ایران
  12. نقش آیین‌ها و باورهای بومی در شکل‌گیری معماری بومی ماسوله
  13. نقش مراودات فرهنگی ایران و غرب در تحول هنر کاشی‌کاری معماری دوره قاجار
  14. بازتاب فرهنگ در شکل‌گیری معماری مکان سوم در شهر رشت؛ مطالعه‌ای بر پیوند فضا و تعامل اجتماعی
سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
  2. معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
  3. بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
  4. تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
  5. ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
  6. توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
  7. The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
  8. بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
  9. تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
  10. ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک ‌های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
  11. زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
  12. شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
  13. بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
  14. بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
  15. «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»