نقش آیین‌ها و باورهای بومی در شکل‌گیری معماری بومی ماسوله

پریسا شاه وردی1 فاطمه بصیرت نیا2

چکیده :
معماری بومی، تجلی تعامل میان فرهنگ، محیط و شیوه زیست جوامع محلی است و آیین‌ها و باورهای بومی از مهم‌ترین عوامل فرهنگی مؤثر بر شکل‌گیری و تداوم آن به‌شمار می‌آیند. شهر تاریخی ماسوله، به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین سکونتگاه‌های بومی ایران، نمونه‌ای ارزشمند از پیوند میان نظام فرهنگی و کالبد معماری است. هدف پژوهش حاضر، تبیین نقش آیین‌ها و باورهای بومی در شکل‌گیری معماری ماسوله و تحلیل چگونگی تأثیر این مؤلفه‌های فرهنگی بر سازمان فضایی و ویژگی‌های کالبدی این سکونتگاه است. پژوهش از نظر ماهیت، کیفی و با رویکردی توصیفی–تحلیلی و تطبیقی انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی، بررسی منابع تاریخی و تحلیل مستندات تصویری گردآوری شده و با مطالعه تطبیقی نمونه‌هایی از سکونتگاه‌های بومی ایران، ابعاد فرهنگی تأثیرگذار بر معماری ماسوله مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که آیین‌های مذهبی، مناسبت‌های جمعی، سنت‌های معیشتی، باورهای مرتبط با طبیعت و الگوهای تعامل اجتماعی، نقش مؤثری در سازمان‌دهی فضاهای عمومی و نیمه‌عمومی، نحوه استقرار بناها و شکل‌گیری عناصر کالبدی معماری ماسوله داشته‌اند. همچنین، همزیستی فرهنگ بومی با ویژگی‌های طبیعی منطقه، موجب شکل‌گیری معماری‌ای هماهنگ با بستر اقلیمی و توپوگرافی شده است که هویت فرهنگی این سکونتگاه را تقویت کرده است. نتایج مطالعه تطبیقی نیز نشان می‌دهد که اگرچه آیین‌ها و باورهای بومی در سایر سکونتگاه‌های تاریخی ایران نیز بر معماری اثرگذار بوده‌اند، اما در ماسوله این تأثیر بیش از هر چیز در سازمان فضایی، عرصه‌های جمعی و پیوند میان محیط طبیعی و زندگی اجتماعی نمود یافته است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با تأکید بر ابعاد فرهنگی معماری بومی، بر ضرورت توجه هم‌زمان به میراث کالبدی و میراث فرهنگی ناملموس در حفاظت و تداوم هویت معماری ماسوله تأکید می‌کند.

کلمات کلیدی : معماری بومی ماسوله آیین‌های بومی باورهای فرهنگی سازمان فضایی میراث فرهنگی


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری (کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های عمران، طراحی و ساخت، انرژی، مواد و ماشین آلات پیشرفته
آدرس وب سایت کنفرانس : icaeu.ir
کد IOI مقاله : AAHE-ABHGBA
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHE-ABHGBA

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. عوامل موثر در ایجاد سرزندگی در محیط های مسکونی (نمونه موردی: مجموعه مسکن مهر شهر رشت)
  2. سازه های چادری و کاربرد آن در معماری
  3. طراحی اقلیمی با الهام از معماری بومی و تحلیل عوامل اقلیمی نمونه موردی:شهر رشت
  4. تحلیل سمبول ها در معماری هخامنشی از دیدگاه یونگ
  5. تیپولوژی معماری روستایی شرق و غرب گیلان
  6. طراحی سایبان پنجره با استفاده از نمودار مسیر خورشید و نقاب سایه (نمونه موردی:شهر رشت)
  7. نقش معماری در توسعه گردشگری پایدار با تامل بر اقامتگاه های بوم گردی گیلان
  8. شناسایی مؤلفه‌های اثرگذار معماری بومی در طراحی دهکده‌های گردشگری
  9. تاملی بر معماری بومی روستای کمسار شفت
  10. تاملی بر رویکرد پایداری در ساختمان‌های بلندمرتبه با هدف شناسایی مولفه‌های ارتقای مدیریت مصرف انرژی (نمونه موردی: برج رابینسون سنگاپور)
  11. تأثیر فرهنگ سفر بر معماری کاروانسراهای ایران
  12. نقش آیین‌ها و باورهای بومی در شکل‌گیری معماری بومی ماسوله
  13. نقش مراودات فرهنگی ایران و غرب در تحول هنر کاشی‌کاری معماری دوره قاجار
  14. بازتاب فرهنگ در شکل‌گیری معماری مکان سوم در شهر رشت؛ مطالعه‌ای بر پیوند فضا و تعامل اجتماعی
سایر مقالات محل انتشار
  1. تحلیلی جامع بر مهندسی ارزش در پروژه های پل عابر پیاده مطالعه موردی : پل طبیعت تهران
  2. معماری بیوفیلیک: پیوند دوباره طبیعت و انسان در محیط‌های ساخته‌شده برای ارتقای سلامت
  3. بررسی روش‌های کنترل و رفتارنگاری تونل به کمک ابزاربندی
  4. تحلیل ژئوتکنیکی سازه‌های زیرزمینی
  5. ارزیابی سیستم‌های ابزاربندی و رفتارنگاری در پایش پایداری معادن روباز
  6. توسعه رویکرد جامع شاخص های پایداری مدیریت پروژه از طریق فن تحلیل شکاف (مورد مطالعه: پروژه های ساخت و ساز بوشهر و فارس)
  7. The Role of Smart Buildings in Mitigating the Energy Performance Gap and Achieving Environmental Sustainability
  8. بررسی پتانسیل چاپ سه‌بعدی در ساخت اجزای معماری با پیچیدگی بالا
  9. تحلیل سیستماتیک روش‌های رفتارنگاری و پایش ایمنی سدهای خاکی با استفاده از داده‌های ابزار دقیق
  10. ارزیابی تأثیر افزودنی پلاستیک ‌های بازیافتی(PET) بر مقاومت روسازی آسفالتی در برابر شلشدگی ناشی از رطوبت
  11. زهدان‌ها و پراکسی‌های طراحی دیجیتال: چارچوبی برای نوآوری در فرآیندهای طراحی معماری
  12. شیطان نگاري در روایت هبوط آدم و حوا در کتب مقدس بر اساس نظریه ترامتنیت ژراژ ژنت
  13. بررسی رابطه هوش مصنوعی و مورفولوژی شهری
  14. بررسی تاثیر فرم های معماری و فناوری های پیشرفته مواد در طراحی لباس و پارچه با رویکرد پیوند هنر و فناوری
  15. «بررسی تأثیر عوامل محیطی بر فضای درمانی: تحلیل روان‌شناختی رفتار و احساسات بیماران»