جستجو
شهر خودترمیم شونده: معرفی یک پارادایم نوین در برنامهریزی شهری
ابوالفضل منصوری اطمینان1
چکیده :
رشد شتابان شهرنشینی در جهان معاصر، شهرها را با چالشهای فزایندهای همچون تغییرات اقلیمی، فرسودگی زیرساختها، نابرابری فضایی و بحرانهای غیرمنتظره¬ مواجه ساخته است. درحالیکه رویکردهای متعارف برنامهریزی شهری که عمدتاً بر پیشبینیپذیری و کنترل متمرکز استوارند، توان کافی برای پاسخگویی به عدمقطعیت و پویایی فزاینده محیط شهری معاصر را ندارند. در چنین شرایطی، مفهوم «شهر خودترمیم شونده» بهعنوان پارادایمی نوظهور مطرحشده که با الهام از فناوریهای خودترمیم در حوزه مصالح هوشمند و شبکههای زیرساختی، بهدنبال طراحی شهرهایی است که قادرند آسیبهای کالبدی، زیرساختی و کارکردی خود را در مراحل اولیه شناسایی و ترمیم نمایند. بااینحال، مرور ادبیات نشان میدهد که پژوهشهای موجود عمدتاً بخشینگر بودهاند و چارچوب نظری یکپارچهای برای تبیین این پارادایم در حوزه برنامهریزی شهری ارائه نشده است. بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش، معرفی و تبیین مفهومی پارادایم شهر خودترمیم شونده، شناسایی مؤلفهها و اصول کلیدی آن در چارچوب برنامهریزی شهری و بررسی الزامات و چالشهای پیادهسازی آن است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش، کیفی است که با رویکرد اسنادی- کتابخانهای و با استفاده از فن تحلیل محتوای کیفی انجامشده است. بدین ترتیب که منابع علمی معتبر داخلی و خارجی مرتبط با نظریه تابآوری شهری، سیستمهای پیچیده انطباقی، متابولیسم شهری و فناوریهای خودترمیم بررسی و مضامین کلیدی آنها استخراج، دستهبندی و ترکیبشدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که شهر خودترمیم شونده حاصل تلفیق ظرفیت کالبدی/ فناورانه و ظرفیت سیستمی/ انطباقی است و بر نه مؤلفه و اصل کلیدی ازجمله چندعملکردی بودن، افزونگی، خودسازماندهی، چرخه حسگری- تشخیص- واکنش، متابولیسم چرخشی و حکمرانی چندمرکزی استوار است. بااینحال، تحقق عملی این پارادایم مستلزم غلبه بر موانع جدی نهادی، فناورانه، مالی، حقوقی و اجتماعی همچون چندپارگی حکمرانی، محدودیت منابع مالی، خلأهای قانونی و شکاف دیجیتال است؛ بنابراین، این پژوهش با ارائه چارچوبی مفهومی یکپارچه، زمینه را برای مطالعات تجربی و سیاستگذاری آتی در این حوزه نوظهور فراهم آورده است.
کلمات کلیدی : شهر خودترمیم شونده برنامهریزی شهری تابآوری شهری سیستمهای پیچیده انطباقی حکمرانی شهری
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABHGKE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABHGKE
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ABHGKE
سایر مقالات ارائه دهنده
- قیاس تطبیقی بین کشورهای ایران و انگلیس از منظر روند اقدام در بافتهای ناکارآمد (فرسوده) شهری
- قیاس تطبیقی بین کشورهای ایران و آلمان از منظر ساختار و نظام برنامه ریزی و مدیریت شهری
- ارزیابی ایجاد قرارگاه های رفتاری مطلوب درمحدوده بازار های سنتی شهر های ایران
- ارائه شاخص های سازنده فضاهای زیرسطحی در راستای رسیدن به زیست پذیری شهرها
- بررسی نقش و تأثیر توسعه فضاهای زیرسطحی در شهرها در راستای رسیدن به شهرهای سالم
- بررسی نقش و تأثیر توسعه فضاهای زیرسطحی در راستای تاب آور نمودن شهرها
- تحلیل شاخص¬های شهر سالم در محلات شهری مشهد و ارائه راهکارهای برنامه¬ریزانه (مورد پژوهی: محله امام هادی (ع))
- واکاوی دلایل و پیامدهای شکل¬گیری ساخت¬و¬سازهای غیرمجاز در سطح شهرها (مورد پژوهی: منطقه 2 شهر مشهد)
- تبیین رابطه ی بین شاخصهای سازندهی شهر خلاق و توسعه پایدار محلی (محدوده موردمطالعه: محله سجاد شهر مشهد)
- سنجش و تحلیل شهر مشهد از منظر رهیافت بوم شهر
- سنجش و تحلیل تاب¬آوری محلات شهری در مواجه با بیماری¬های همه¬گیر کرونا (مورد پژوهی: محله شهید قربانی شهر مشهد)
- بررسی سبک های رایج معماری کشور فرانسه طی چهار قرن گذشته (بین قرن های 17 تا 21 میلادی)
- واکاوی عوامل مؤثر بر بهبود امنیت اجتماعی زنان در بافت¬های ناکارآمد شهری (مورد پژوهی: محله گلشهر شهر مشهد)
- واکاوی عوامل مؤثر بر مطلوبیت محورهای پیاده در سطح شهرها (مورد پژوهی: شهر مشهد)
- کاربست اصول شهرسازی تاکتیکی به¬منظور ارتقای کیفیت زیست محلات شهر مشهد (مورد پژوهی: محله آبکوه)
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه