نمایش چکیده انگلیسی

شهر خودترمیم شونده: معرفی یک پارادایم نوین در برنامه‌ریزی شهری

ابوالفضل منصوری اطمینان1

چکیده :
رشد شتابان شهرنشینی در جهان معاصر، شهرها را با چالش‌های فزاینده‌ای همچون تغییرات اقلیمی، فرسودگی زیرساخت‌ها، نابرابری فضایی و بحران‌های غیرمنتظره¬ مواجه ساخته است. درحالی‌که رویکردهای متعارف برنامه‌ریزی شهری که عمدتاً بر پیش‌بینی‌پذیری و کنترل متمرکز استوارند، توان کافی برای پاسخگویی به عدم‌قطعیت و پویایی فزاینده محیط شهری معاصر را ندارند. در چنین شرایطی، مفهوم «شهر خودترمیم شونده» به‌عنوان پارادایمی نوظهور مطرح‌شده که با الهام از فناوری‌های خودترمیم در حوزه مصالح هوشمند و شبکه‌های زیرساختی، به‌دنبال طراحی شهرهایی است که قادرند آسیب‌های کالبدی، زیرساختی و کارکردی خود را در مراحل اولیه شناسایی و ترمیم نمایند. بااین‌حال، مرور ادبیات نشان می‌دهد که پژوهش‌های موجود عمدتاً بخشی‌نگر بوده‌اند و چارچوب نظری یکپارچه‌ای برای تبیین این پارادایم در حوزه برنامه‌ریزی شهری ارائه نشده است. بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش، معرفی و تبیین مفهومی پارادایم شهر خودترمیم شونده، شناسایی مؤلفه‌ها و اصول کلیدی آن در چارچوب برنامه‌ریزی شهری و بررسی الزامات و چالش‌های پیاده‌سازی آن است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش، کیفی است که با رویکرد اسنادی- کتابخانه‌ای و با استفاده از فن تحلیل محتوای کیفی انجام‌شده است. بدین ترتیب که منابع علمی معتبر داخلی و خارجی مرتبط با نظریه تاب‌آوری شهری، سیستم‌های پیچیده انطباقی، متابولیسم شهری و فناوری‌های خودترمیم بررسی و مضامین کلیدی آن‌ها استخراج، دسته‌بندی و ترکیب‌شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که شهر خودترمیم شونده حاصل تلفیق ظرفیت کالبدی/ فناورانه و ظرفیت سیستمی/ انطباقی است و بر نه مؤلفه و اصل کلیدی ازجمله چندعملکردی ‌بودن، افزونگی، خودسازمان‌دهی، چرخه حسگری- تشخیص- واکنش، متابولیسم چرخشی و حکمرانی چندمرکزی استوار است. بااین‌حال، تحقق عملی این پارادایم مستلزم غلبه بر موانع جدی نهادی، فناورانه، مالی، حقوقی و اجتماعی همچون چندپارگی حکمرانی، محدودیت منابع مالی، خلأهای قانونی و شکاف دیجیتال است؛ بنابراین، این پژوهش با ارائه چارچوبی مفهومی یکپارچه، زمینه را برای مطالعات تجربی و سیاست‌گذاری آتی در این حوزه نوظهور فراهم آورده است.

کلمات کلیدی : شهر خودترمیم شونده برنامه‌ریزی شهری تاب‌آوری شهری سیستم‌های پیچیده انطباقی حکمرانی شهری


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABHGKE
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABHGKE
نمایش چکیده انگلیسی : https://isnac.ir/SA/AAHF-ABHGKE

سایر مقالات ارائه دهنده
  1. قیاس تطبیقی بین کشورهای ایران و انگلیس از منظر روند اقدام در بافت‌های ناکارآمد (فرسوده) شهری
  2. قیاس تطبیقی بین کشورهای ایران و آلمان از منظر ساختار و نظام برنامه ریزی و مدیریت شهری
  3. ارزیابی ایجاد قرارگاه های رفتاری مطلوب درمحدوده بازار های سنتی شهر های ایران
  4. ارائه شاخص های سازنده فضاهای زیرسطحی در راستای رسیدن به زیست پذیری شهرها
  5. بررسی نقش و تأثیر توسعه فضاهای زیرسطحی در شهرها در راستای رسیدن به شهرهای سالم
  6. بررسی نقش و تأثیر توسعه فضاهای زیرسطحی در راستای تاب آور نمودن شهرها
  7. تحلیل شاخص¬های شهر سالم در محلات شهری مشهد و ارائه راهکارهای برنامه¬ریزانه (مورد پژوهی: محله امام هادی (ع))
  8. واکاوی دلایل و پیامدهای شکل¬گیری ساخت¬و¬سازهای غیرمجاز در سطح شهرها (مورد پژوهی: منطقه 2 شهر مشهد)
  9. تبیین رابطه ی بین شاخصهای سازندهی شهر خلاق و توسعه پایدار محلی (محدوده موردمطالعه: محله سجاد شهر مشهد)
  10. سنجش و تحلیل شهر مشهد از منظر رهیافت بوم شهر
  11. سنجش و تحلیل تاب¬آوری محلات شهری در مواجه با بیماری¬های همه¬گیر کرونا (مورد پژوهی: محله شهید قربانی شهر مشهد)
  12. بررسی سبک های رایج معماری کشور فرانسه طی چهار قرن گذشته (بین قرن های 17 تا 21 میلادی)
  13. واکاوی عوامل مؤثر بر بهبود امنیت اجتماعی زنان در بافت¬های ناکارآمد شهری (مورد پژوهی: محله گلشهر شهر مشهد)
  14. واکاوی عوامل مؤثر بر مطلوبیت محورهای پیاده در سطح شهرها (مورد پژوهی: شهر مشهد)
  15. کاربست اصول شهرسازی تاکتیکی به¬منظور ارتقای کیفیت زیست محلات شهر مشهد (مورد پژوهی: محله آبکوه)
سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه