حکمرانی دیجیتال و بازآرایی زیست‌قدرت در ایران؛ تحلیل نقش بحران‌ها در انتقال خدمات عمومی به فضای مجازی

میلاد بهادری1 ناجی پژمان ضیایی2

چکیده :
پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش بحران‌های معاصر به مثابه «وضعیت استثنایی» در شتاب‌بخشی به حکمرانی دیجیتال و بررسی پیامدهای آن بر بازآرایی زیست‌قدرت و سازمان فضایی در ایران انجام شده است. این تحقیق با اتخاذ پارادایم تفسیری-انتقادی و با کاربست روش توصیفی-تحلیلی مبتنی بر تحلیل مضمون، به واکاوی اسناد بالادستی، گزارش‌های سیاستی و متون نظری مرتبط پرداخته است. چارچوب نظری پژوهش بر تلفیق مفاهیم زیست‌قدرت (فوکو)، وضعیت استثنایی (آگامبن) و فضای جریان‌ها (کاستلز) استوار است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بحران‌های چندگانه (نظیر همه‌گیری کووید-۱۹، فوریت‌های زیست‌محیطی و شرایط اضطراری) با تعلیق موقت قواعد عادی حضور در فضا، مقاومت‌های بوروکراتیک و اجتماعی را خنثی کرده و به عنوان کاتالیزور، فرآیند انتقال خدمات عمومی به پلتفرم‌های دیجیتال را شتاب بخشیده‌اند؛ به طوری که زیرساخت‌های اضطراری موقت به ابزارهای دائمی حکمرانی در دوران پسابحران تبدیل شده‌اند. این انتقال پلتفرمی، با تبدیل رفتارهای روزمره شهروندان به داده‌های دیجیتال، سازوکارهای انضباطی کالبدی را به سمت «زیست‌سیاست داده‌محور» و «حکومت‌مندی الگوریتمی» بازآرایی کرده است. از منظر فضایی، این تحول به تکوین «فضاهای سایبر-فیزیکی (هیبریدی)» منجر شده که ضمن کاهش سفرهای بوروکراتیک روزانه و تغییر کارکرد فضاهای آموزشی و اداری، دسترسی شهری را به کیفیت پهنای باند و سواد دیجیتال منوط کرده و در نتیجه، خطر بازتولید نابرابری‌ها در قالب «طرد دیجیتال-فضایی» را افزایش داده است. در مجموع، حکمرانی دیجیتال در ایران نه یک تحول فنی-اداری خنثی، بلکه بازآرایی دیالکتیکی رابطه قدرت، فضا و زیست‌جهان شهروندان است.

کلمات کلیدی : زیست‌قدرت داده‌محور حکمرانی دیجیتال وضعیت استثنایی فضای سایبر فیزیکی طرد فضایی تحلیل مضمون


زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی شهرسازی و توسعه شهري( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABHHHK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABHHHK

سایر مقالات محل انتشار
  1. آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
  2. مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
  3. هستی‌شناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
  4. حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
  5. ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
  6. بررسی تأثیر طراحی بهینه وال‌پست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازه‌ای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
  7. واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانه‌های تاریخی به آتریوم
  8. الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
  9. تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
  10. طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
  11. زیبایی‌شناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
  12. A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
  13. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های دهم تا سیزدهم
  14. تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دوره‌های چهاردهم تا هفدهم
  15. تحلیل هندسی محراب‌های مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه