جستجو
بازاندیشی خاستگاه فرم در معماری: ارائه مدل عاملیت بازگشتی فرم (RFAM) در چارچوب هستیشناسی رابطهای
مریم حافظی فر1 احسان راستگو2
چکیده :
چکیده
خاستگاه فرم معماری، یکی از بنیادیترین پرسشهایی است که نظریه طراحی را از دوران باستان تا امروز به چالش کشیده است. پاسخهای سنتی اغلب در دام یک دوگانه فلسفی کهن گرفتار میآیند: یا فرم را زاییده ذهن خلاق معمار میدانند، یا آن را محصول جبر جهان عینی بیرون. این مقاله با هدف عبور از این بنبست، فرایند پویای شکلگیری فرم را در چارچوبی تازه بازخوانی میکند. با بهرهگیری از روش «توسعه نظری»، ابتدا ریشههای تاریخی این شکاف – از یونان باستان تا مدرنیسم – کالبدشکافی میشود و نشان داده میشود که چرا بسیاری از تلاشهای پیشین برای آشتی این دو قطب، به دلیل حفظ بنیادهای فلسفی دوگانهانگار، به نتیجه مطلوب نرسیدهاند. در گام بعد، چهار جریان فکری معاصر – پدیدارشناسی، نگاه ابژهمحور، هستیشناسی فرایندی و نظریه کنشگر شبکه – با نگاهی نقادانه واکاوی میشوند و کاستیهای هر یک صورتبندی میگردد. نوآوری اصلی مقاله، ارائه «مدل چرخه عاملیت بازگشتی فرم» (RFAM) است که برای نخستینبار، چرخه کامل حیات فرم – از ظهور تا بازخورد پساتحقق – را در یک چارچوب واحد تبیین میکند. این مدل بر اساس سه ساحت زمانی هر رخداد هستیشناختی (گذشته، حال، آینده) صورتبندی شده و سه وضعیت برآمده، در حال شدن و مولد را دربرمیگیرد. پنج گزاره نظری که روابط علّی میان متغیرهای کلیدی مدل را صورتبندی میکنند، RFAM را از یک چارچوب توصیفی به نظریهای آزمونپذیر ارتقا میدهند. کاربردپذیری مدل در دو سطح بررسی شده است: نخست با نمونههایی از معماری غرب (ترمه والس و مؤسسه سالک)، و سپس با نمونهای از معماری ایرانی (مسجد شیخ لطفالله) برای سنجش ظرفیت بینافرهنگی مدل. مقاله در نهایت با ارائه خوانشی معماریمحور از نظریه کنشگر شبکه، بر مرحله پساتحقق فرم و توان بازتنظیمکنندگی آن تأکید میورزد، شرایط مرزی و قلمرو کاربست مدل را تعیین میکند، و از این رهگذر، افقی نو در نظریهپردازی معماری میگشاید.
کلمات کلیدی : خاستگاه فرم چرخه عاملیت بازگشتی هستیشناسی رابطهای نظریه کنشگر شبکه عاملیت توزیعشده گزارههای نظری
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKZAK
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKZAK
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ABKZAK
سایر مقالات ارائه دهنده
- تبیین نقش عاملیت پویای کنترل هوشمند در تحقق تعادل انرژی-آسایش در نمای دوپوسته ساختمانهای اقلیم گرم و خشک
- The Anatomy of Power: Transformation of the Human Scale in First Pahlavi State Architecture
- بازاندیشی خاستگاه فرم در معماری: ارائه مدل عاملیت بازگشتی فرم (RFAM) در چارچوب هستیشناسی رابطهای
- چارچوبی مفهومی برای تلفیق مدیریت غیرمتمرکز آب و طراحی اقلیمی در معماری مسکونی ایران؛ با تأکید بر اقلیمهای گرم و خشک
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه