جستجو
مطالعه تطبیقی تأثیر اقلیم بر الگوی حیاط خانههای قاجاری
محمدرضا غفاری نمین1
چکیده :
این پژوهش به بررسی تأثیر مؤلفههای اقلیمی بر شکلگیری، اندازه و عملکرد فضایی حیاط و عناصر واسط در معماری مسکونی دوره قاجار (قرن ۱۳ و اوایل قرن ۱۴ هجری قمری) میپردازد. حیاط به عنوان هسته سازماندهیدهنده فضای خانه سنتی ایرانی، نقشی حیاتی در تعدیل شرایط نامساعد محیطی و تأمین آسایش زیستمحیطی ساکنین ایفا مینمود. با توجه به تنوع اقلیمی ایران در این دوره، الگوی حیاط در مناطق مختلف (کویری، معتدل و کوهستانی) دچار دگرگونیهای ساختاری و هندسی شده است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی . روش گرد¬اوری داده ها مبتنی بر مطالعات کتابخانهای و میدانی و مقالات معتبر ، تحلیل اسناد تصویری و پلان¬ها، مقایسه پنج نمونه موردی شاخص می¬باشد. روش تحلیل، استفاده از مدلهای تحلیل اقلیمی و مقایسه تطبیقی کیفی نمونههای شاخص، به استخراج روابط میان متغیرهای اقلیمی (دما، تابش، باد و رطوبت) و ویژگیهای کالبدی حیاط (نسبت طول به عرض، ارتفاع دیوارها، نوع پوشش گیاهی و دسترسی به آب) و عناصر واسط آن پرداخته شده است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل چگونگی تأثیر شرایط اقلیمی بر شکل، تناسبات، سازمان فضایی و عملکرد حیاط در خانههای قاجاری پنج شهر یزد، رشت، شیراز، تبریز، تهران است. شاخص¬ها نشان میدهد که در اقلیمهای گرم و خشک، تأکید بر کنترل تابش و حفظ رطوبت از طریق کوچکسازی سطح مقطع حیاط و استفاده از حوض و باغچه بوده، در حالی که در اقلیمهای معتدلتر، حیاط ابعاد بزرگتری یافته و نقش تهویه طبیعی را پررنگتر کرده است. این مطالعه با ارائه دیاگرامهای تحلیلی و جداول تطبیقی، به تبیین استراتژیهای انطباق معماری با محیط طبیعی در دوره قاجار کمک میکند. در این دوره اگرچه الگوی حیاط مرکزی بهعنوان اصل مشترک حفظ شده، اما اقلیم موجب تفاوتهای معنادار در میزان محصوریت، نسبت ابعاد، عمق ایوانها، نوع پوشش گیاهی و ارتباط فضاهای مسکونی با حیاط شده است. این انعطافپذیری، بیانگر منطق بومی معماری قاجاری و قابلیت آن برای الهام در معماری معاصر است.
کلمات کلیدی : اقلیمشناسی معماری تطبیق اقلیمی حیاط مرکزی سازمان فضایی
زبان مقاله : فارسی
محور مقاله : مهندسی معماری ( کلیه گرایش ها)
محل انتشار : کنفرانس ملی فناوری های معماری و هنر، شهر هوشمند، صنایع نرم وخلاق و فرهنگ فناوری
آدرس وب سایت کنفرانس : icact.ir
کد IOI مقاله : AAHF-ABKAZC
لینک مستقیم مقاله : https://isnac.ir/AAHF-ABKAZC
نمایش چکیده انگلیسی
: https://isnac.ir/SA/AAHF-ABKAZC
سایر مقالات محل انتشار
- آشنایی با جزئیات سیستم خورشیدی غیر فعال ، حوضچه روی بام در استان خراسان شمالی
- مروری بر چارچوب پژوهش در مطالعات ساختار فضایی بافت شهری
- هستیشناسی رخداد و پروژه شهری: تلفیق دلوز، شاتُلِه، وایتهد و اِستِنگِرز برای خلق فضاهای معناساز
- حمل و نقل عمومی و توسعه پایدار شهری
- ارزیابی روند خودترمیمی در بتن خودتراکم و مقایسه آن با بتن معمولی
- بررسی تأثیر طراحی بهینه والپست و وادار بر دوام، ایمنی و هماهنگی سازهای-معماری در دیوارهای داخلی و خارجی ساختمان ها
- واکاوی متغیرهای مؤثر بر مصرف انرژی در تبدیل حیاط مرکزی خانههای تاریخی به آتریوم
- الگوهای مداخله در بافت فرسوده(مطالعه موردی: محله قطارچیان شهر سنندج)
- تأثیر معماری بیزانس بر معماری اسلامی: بازخوانی ریشه ها، اقتباس ها و بازآفرینی ها
- طراحی فضاهای شهری تطبیق پذیر با رفتارهای متغیر شهروندان در عصر دیجیتال
- زیباییشناسی مقدس در فضاهای متحرک شهری: تحلیل نقش هنر و معماری در تجربه معنوی و روانی مسافران ایستگاه مترو حضرت مریم
- A Psychosocial and Financial Analysis of Citizens’ Responses to Deconstructivist Architecture in Iran’s Traditional Urban Contexts: Investigating Risk Perception, Place Attachment, and Investment Behavior
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای دهم تا سیزدهم
- تحلیل بصری پوسترهای جشنواره فیلم فجر در دورههای چهاردهم تا هفدهم
- تحلیل هندسی محرابهای مساجد قدیمی تبریز: پیوند فرم و هندسه